กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)

กระทรวงคมนาคม ราชอาณาจักรไทย
ตราพระรามทรงรถ
ที่ทำการ
ภาพรวม
วันก่อตั้ง	1 เมษายน พ.ศ. 2455
เขตอำนาจ	ทั่วราชอาณาจักร
งบประมาณ	88,852,675,400 บาท (พ.ศ. 2555)
รัฐมนตรีว่าการ	ชัชชาติ สิทธิพันธุ์, รัฐมนตรี พล.อ. พฤณท์ สุวรรณทัต, รัฐมนตรีช่วย ประเสริฐ จันทรรวงทอง, รัฐมนตรีช่วย
ผู้บริหาร	พลตำรวจเอก วิเชียร พจน์โพธิ์ศรี, ปลัด จำรูญ ตั้งไพศาลกิจ, รองปลัด ศรศักดิ์ แสนสมบัติ, รองปลัด ชูศักดิ์ เกวี, รองปลัด
ลูกสังกัด	ดูในบทความ
เว็บไซต์
MOT.go.th

กระทรวงคมนาคม เป็นหน่วยงานราชการไทยประเภทกระทรวง มีหน้าที่ยกระดับการให้บริการประชาชน ของระบบโครงสร้างพื้นฐาน และบริการคมนาคมขนส่ง ให้มีความคุ้มค่าและทั่วถึง ทำให้ระบบคมนาคมขนส่ง มีความปลอดภัย มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อย และส่งเสริมคุณภาพชีวิต ผสานและเชื่อมโยง โครงข่ายระบบขนส่งมวลชน ระบบขนส่งสาธารณะ ทั้งคนและสินค้า และขยายโอกาสการเดินทางสัญจร อย่างเสมอภาคโดยทั่วถึงกัน

ประวัติ

วันพุธ ที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2400 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โปรดเกล้าฯ ให้ เจ้าพระยายมราช (ครุฑ บ่วงราบ) เป็นแม่กอง ทำถนนในพระนครทุกสาย ในสมัยนั้นก็คือ ถนนรอบพระบรมมหาราชวัง วัดพระแก้ว ด้วยก่อนนี้เป็นเพียงถนนดินคนเดินไปมา จึงถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นบุกเบิกการคมนาคมทางบก แบบยุโรปขึ้นครั้งแรกในกรุงรัตนโกสินทร์ เพราะก่อนหน้านี้จะใช้การคมนาคมทางน้ำเป็นหลัก และทำถนนต่อจากถนนท้ายวัง ก็คือถนนเจริญกรุง เป็นถนนสายแรกของประเทศไทย

ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้โปรดเกล้าฯให้ตั้งกระทรวงคมนาคมขึ้น ในปี พ.ศ. 2425 และให้รวมหน้าที่เกี่ยวกับการขนส่งทางรถไฟ การขนส่งทางบก การขนส่งทางน้ำ และการสื่อสารข่าว มารวมไว้ในกระทรวงคมนาคม อย่างไรก็ตาม กิจการด้านขนส่งทางบกก็ยังไม่มีหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงแม้แต่พระราชบัญญัติจัดตั้งกระทรวงและกรม พ.ศ. 2476 ก็มิได้กำหนดให้มีหน่วยงาน ที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการขนส่งทางบกโดยตรงอีกเช่นกัน

จนกระทั่งในปลายปี พ.ศ. 2476 จึงได้มีพระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการ บริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ. 2476(ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ลงวันที่ 9 ธันวาคม 2476 ) กำหนดให้มีกรมการขนส่งขึ้น ในกระทรวงเศรษฐการ ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการเศรษฐกิจแห่งชาติ รวมทั้งหน้าที่ในราชการ ส่วนคมนาคมด้วย แต่ก็ยังไม่มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการขนส่งทางบก เพราะตามพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการสำนักงานและกรมในกระทรวงเศรษฐการ พ.ศ. 2476 ได้กำหนดส่วนราชการของกรมการขนส่งไว้เพียง 2 กอง คือ สำนักงานเลขานุการกรม และกองการบินพลเรือน ทั้งนี้ เพื่อเป็นการขยายกิจการบินพาณิชย์ของประเทศ

หน่วยงานสังกัดกระทรวงคมนาคม

กระทรวงคมนาคมแบ่งหน่วยงานออกเป็น 8 หน่วย และ 13 รัฐวิสาหกิจ ดังนี้

ส่วนราชการ

• สำนักงานรัฐมนตรี
• สำนักงานปลัดกระทรวงคมนาคม
• กรมเจ้าท่า
• กรมการขนส่งทางบก
• กรมการบินพลเรือน
• กรมทางหลวง
• กรมทางหลวงชนบท
• สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร

รัฐวิสาหกิจ

• การรถไฟแห่งประเทศไทย
• องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ
• การทางพิเศษแห่งประเทศไทย
• การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
• บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
• บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
• บริษัท ขนส่ง จำกัด
• บริษัท ไทยเดินเรือทะเล จำกัด
• การท่าเรือแห่งประเทศไทย
• สถาบันการบินพลเรือน
• บริษัท รถไฟฟ้า รฟท. จำกัด (จัดตั้งในฐานะบริษัทลูกของการรถไฟแห่งประเทศไทย แต่เป็นรัฐวิสาหกิจที่ขึ้นตรงต่อกระทรวงคมนาคม)
• บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
• บริษัท ไทย-อะมาดิอุส เซาท์อีสต์ เอเชีย จำกัด

หน่วยงานในอดีต

• กรมรถไฟ ภายหลังเปลี่ยนสภาพเป็นการรถไฟแห่งประเทศไทย
• กรมทาง ต่อมาเปลี่ยนเป็น"กรมทางหลวงแผ่นดิน" ปัจจุบันคือกรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบท
• กรมไปรษณีย์โทรเลข (ยุบเลิกโดยs:พระราชกฤษฎีกายุบกรมไปรษณีย์โทรเลข กระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2545)
• สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมกิจการพาณิชยนาวี ต่อมายุบรวมกับกรมเจ้าท่า
• องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ยุบตามมติคณะรัฐมนตรี เดือนธันวาคม พ.ศ. 2548)
• บริษัท ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ จำกัด (ยุติการดำเนินงานเนื่องจากโอนกิจการไปรวมกับ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) แล้ว)

ดูเพิ่ม

• รายนามเสนาบดีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมของไทย
• รายนามปลัดกระทรวงคมนาคมของไทย

แหล่งข้อมูลอื่น

• กระทรวงคมนาคม
• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)
  • ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
  • แผนที่จากมัลติแมป หรือโกลบอลไกด์
  • ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

• ภาพถ่ายทางอากาศของ กระทรวงคมนาคม (ประเทศไทย)