ข้ามไปเนื้อหา

อาณาจักรปันปัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก อาณาจักรพัน - พัน)
ปันปัน
คริสต์ศตวรรษที่ 3–คริสต์ศตวรรษที่ 7
หน่วยการเมืองในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและคอคอดกระในคริสต์ศตวรรษที่ 6–7
หน่วยการเมืองในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและคอคอดกระในคริสต์ศตวรรษที่ 6–7
ภาษาทั่วไปมลายูเก่า
ศาสนา
ฮินดู
การปกครองราชาธิปไตย
ราชา 
ประวัติศาสตร์ 
 ก่อตั้ง
คริสต์ศตวรรษที่ 3
 สิ้นสุด
คริสต์ศตวรรษที่ 7
ก่อนหน้า
ถัดไป
เทียนสน
ศรีวิชัย
ตามพรลิงค์
ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของมาเลเซีย
ไทย

อาณาจักรปันปัน เป็นอาณาจักรฮินดูขนาดเล็กที่เชื่อว่ามีอยู่ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 7 เชื่อว่ามีที่ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรมลายู โดยมีความเห็นหลายแบบตั้งแต่บริเวณรัฐกลันตันหรือรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย[1] จนถึงบริเวณใกล้เคียงกับอำเภอพุนพิน และ อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประเทศไทย[2]

ตำราจีนชื่อ Jiu Tang Shu ระบุว่าอาณาจักรปันปันมีชายทางทางใต้ติดกับลังกาสุกะ[1]:53 และทางเหนือติดกับเทียนสนใกล้คอคอดกระ[3]:259 Jacq-Hergoualc'h คาดการณ์ว่าชายแดนอาจอยู่ทางใต้ของจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งอาจอยู่ใกล้จังหวัดสงขลา[1]:53

หลังเทียนสนทางเหนือได้รับเอกราชจากฟูนันและกลายเป็น Lang-chia หรือ หลั่งยะสิว (Lang-ya-hsiu) ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 5 เทียนสนทางใต้ผนวกเข้ากับปันปันในคริสต์ศตวรรษที่ 6[3]:262–263 ส่วนดินแดนทางเหนือกลายเป็นทวารวดี[3]:268–269

มีผู้คาดการณ์ว่าอาณาจักรนี้น่าจะเกี่ยวข้องกับอาณาจักรปาตานีที่ครอบครองพื้นที่เดียวกันหลายศตวรรษต่อมา และมีวัฒนธรรมและภาษาที่แตกต่างจากภูมิภาคมลายูอื่น ๆ ในบริเวณใกล้เคียง

ประวัติ

[แก้]

ไม่ค่อยมีใครมีข้อมูลเกี่ยวกับอาณาจักรนี้

อาณาจักรปันปันส่งคณะทูตไปจีนราชวงศ์หลิวซ่งเป็นครั้งแรกในช่วง ค.ศ. 424 ถึง 453[4]:52 กล่าวกันว่า โกณฑัญญะที่ 2 ได้พยายามนำศาสนาฮินดูไปเผยแพร่แก่อาณาจักรฟูนาน ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้ามของอ่าวสยามอีกครั้ง[5]

อาณาจักรปันปันส่งบรรณาการในสมัยราชวงศ์เหลียงถึงราชวงศ์เฉินของจีนใน ค.ศ. 529, 533, 534, 535 และ 571[6] จากนั้นใน ค.ศ. 616 ถึง 637 จึงส่งบรรณาการแก่จีนราชวงศ์ถัง[7]

ภายหลังอาณาจักรนี้ถูกอาณาจักรศรีวิชัยภายใต้การนำของธรรมเซตูเข้ายึดครองก่อน ค.ศ. 775[8]

แม้จะพบได้ยาก แต่การค้นพบทางโบราณคดีกลับแสดงให้เห็นหลักฐานความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ผ่านทางการค้าทางทะเลระหว่างประเทศ[9]

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 Dougald J. W. O'Reilly (2007). Early Civilizations of Southeast Asia. Rowman Altamira. ISBN 978-0-7591-0279-8.
  2. Joachim Schliesinger (2016). Origin of Man in Southeast Asia 3 Volume 3: Indianization and the Temples of the Mainland; Part 3 Pre-Modern Thailand, Laos and Burma. Booksmango. ISBN 978-1633237278.
  3. 1 2 3 Lawrence Palmer Briggs (1950). "The Khmer Empire and the Malay Peninsula". The Far Eastern Quarterly. Duke University Press. 9 (3): 256–305. doi:10.2307/2049556. JSTOR 2049556. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2025-05-17. สืบค้นเมื่อ 2025-06-14.{{cite journal}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
  4. Coedès, George (1968). Walter F. Vella (บ.ก.). The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
  5. Hall, D.G.E. (1981). A History of South-East Asia, Fourth Edition. Hong Kong: Macmillan Education Ltd. p. 38. ISBN 0-333-24163-0.
  6. Annals of Liang dynasty. Annals of Chen dynasty
  7. Annal of Tang dynasty. Foreign countries at the South.
  8. Munoz, Paul Michel (2006). Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula. Singapore: Editions Didier Millet. pp. 130–131. ISBN 981-4155-67-5.
  9. Jacq-Hergoualc'h, Micheal (2002). The Malay Peninsula: Crossroads of the Maritime Silk-Road (100 Bc-1300 Ad) (ภาษาอังกฤษ). BRILL. pp. 158–159. ISBN 978-90-04-11973-4.