พระมหาธรรมราชาที่ 4

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระมหาธรรมราชา
พระมหากษัตริย์ราชวงศ์พระร่วง
ผู้ครองเมืองพิษณุโลก
ครองราชย์ พ.ศ. 1962 - 1981
ราชาภิเษก พ.ศ. 1962
ก่อนหน้า เจ้าสามพระยา
ถัดไป สมเด็จพระราเมศวรเจ้า
พระราชบุตร พระยายุทธิษฐิระ
ราชวงศ์ ราชวงศ์พระร่วง
พระราชบิดา พระมหาธรรมราชา
พระราชมารดา แม่นางษาขา
สวรรคต พ.ศ. 1981

พระมหาธรรมราชาที่ 4 หรือ บรมปาล หรือ พระยาบาลเมือง เป็นพระราชโอรสในพระมหาธรรมราชาพระองค์หนึ่ง[ก] ได้ครองเมืองพิษณุโลกในระหว่างปี พ.ศ. 1962-1981 นับเป็นพระองค์สุดท้ายของราชวงศ์พระร่วงที่ได้ครองเมืองพิษณุโลก[1]

พระราชประวัติ[แก้]

พระมหากษัตริย์ราชวงศ์พระร่วง
พ่อขุนศรีอินทราทิตย์.jpg พ่อขุนศรีอินทราทิตย์
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พ่อขุนบานเมือง
Ramkhamhaeng the Great (Sukhothai).jpg พ่อขุนรามคำแหง
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระยาเลอไทย
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระยางั่วนำถุม
Mahathammaracha I.JPG พระมหาธรรมราชาที่ ๑
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระมหาธรรมราชาที่ ๒
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระมหาธรรมราชาที่ ๓
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระมหาธรรมราชาที่ ๔

พระยาบาลเมืองเป็นพระราชโอรสในพระมหาธรรมราชากับแม่นางษาขา มีพระเชษฐภคินีพระองค์หนึ่งเป็นพระราชเทวีในสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2[2]

พระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ระบุว่าเมื่อพระมหาธรรมราชาธิราชเจ้าเมืองพิษณุโลกสวรรคตในปี พ.ศ. 1962 หัวเมืองเหนือเกิดจลาจลเพราะพระยาบาลเมืองและพระยารามแห่งสุโขทัยแย่งชิงอำนาจกัน สมเด็จพระอินทราชาแห่งกรุงศรีอยุธยาจึงเสด็จมาเมืองพระบาง (นครสวรรค์) ทั้งพระยาบาลเมืองและพระยารามทรงทราบก็เสด็จออกมาถวายบังคม เมื่อสมเด็จพระอินทราชาเสด็จกลับกรุงศรีอยุธยาแล้วจึงโปรดให้เจ้าสามพระยามาครองกรุงพิษณุโลก[3]

พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข 2/ก 104 ระบุว่าเมื่อเจ้าสามพระยาได้ครองราชย์เป็นสมเด็จพระบรมราชาธิราช ขณะนั้นพระยาบาลเมืองเจ้าเมืองพิษณุโลกได้ลงมาเข้าเฝ้า จึงพระราชทานสุพรรณบัฏเครื่องราชูปโภคและเฉลิมพระนามเป็นมหาธรรมราชาธิราช มีการมหรสพเฉลิมฉลองที่เมืองพิษณุโลก และโปรดให้พระยารามราช พระยาเชลียง และพระยาแสนสอยดาว มาช่วยงานด้วย[2]

การสวรรคตและสิ้นสุดอาณาจักรสุโขทัย[แก้]

พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ ระบุว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชโปรดให้สมเด็จพระราเมศวรเจ้าพระราชโอรสไปครองเมืองพิษณุโลกในปี พ.ศ. 1981[4] จึงสันนิษฐานว่าพระมหาธรรมราชาที่ 4 อาจสวรรคตในปีนี้ นับแต่นั้นราชวงศ์สุพรรณภูมิก็ปกครองเมืองพิษณุโลกต่อมาอีกหลายสมัยและอาณาจักรสุโขทัยกับอาณาจักรอยุธยาก็รวมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน[5]

หมายเหตุ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 43
  2. 2.0 2.1 ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์, หน้า 175-176
  3. พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 50
  4. พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 395
  5. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 69
  6. พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 1, หน้า 214
บรรณานุกรม
  • วินัย พงศ์ศรีเพียร, บรรณาธิการ. ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย, 2539. 329 หน้า. ISBN 978-777-1-97-7
  • มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. ISBN 978-616-7308-25-8
  • พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9
  • พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 1. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2534. 370 หน้า. ISBN 978-417-144-8


ก่อนหน้า พระมหาธรรมราชาที่ 4 ถัดไป
เจ้าสามพระยา 2leftarrow.png ผู้ครองเมืองพิษณุโลก
(พ.ศ. 1967 - พ.ศ. 1981)
2rightarrow.png สมเด็จพระราเมศวรเจ้า