เทศบาลนครในประเทศไทย
| เขตการปกครอง ของประเทศไทย |
|---|
|
การปกครองส่วนภูมิภาค และการปกครองท้องที่ |
| การปกครองส่วนท้องถิ่น |
|
ในประเทศไทย เทศบาลนคร เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสำหรับเมืองขนาดใหญ่ที่มีประชากรตั้งแต่ 50,000 คนขึ้นไปและมีรายได้พอเพียงต่อการให้บริการสาธารณะตามหน้าที่ที่กฎหมายบัญญัติไว้ การจัดตั้งเทศบาลนครกระทำโดยประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะเป็นเทศบาลนครตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 (ฉบับล่าสุด) ปัจจุบันมีเทศบาลนครอยู่ 35 แห่งทั่วประเทศ (ไม่นับรวมกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา) เทศบาลนครแห่งแรกของไทย 3 แห่งคือเทศบาลนครกรุงเทพ เทศบาลนครธนบุรี และเทศบาลนครเชียงใหม่ จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2478 ต่อมาเทศบาลนครกรุงเทพและเทศบาลนครธนบุรีได้ถูกยุบรวมกันเป็นเทศบาลนครหลวงใน พ.ศ. 2514 และใน พ.ศ. 2515 เทศบาลนครหลวงได้ถูกยุบพร้อมกับจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรีเพื่อจัดตั้งกรุงเทพมหานคร หลังจากนั้นเทศบาลนครจึงเหลือแต่เพียงเทศบาลนครเชียงใหม่ ซึ่งเป็นเทศบาลนครแห่งแรกในส่วนภูมิภาค จนกระทั่ง พ.ศ. 2537 จึงมีการจัดตั้งเทศบาลนครแห่งที่สองในส่วนภูมิภาคคือเทศบาลนครนครศรีธรรมราช และเทศบาลนครอื่น ๆ มาตามลำดับ
เทศบาลนครประกอบด้วยนายกเทศมนตรีทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายบริหารและสภาเทศบาลที่มีสมาชิกจำนวน 24 คนมาจากการเลือกตั้งของราษฎรในเขตเทศบาลทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ นายกเทศมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของราษฎรในเขตเทศบาลและมีรองนายกเทศมนตรีมาจากการแต่งตั้งของนายกเทศมนตรี นอกจากนี้ยังมีสำนักงานเทศบาลนครซึ่งมีปลัดเทศบาลเป็นหัวหน้าพนักงานเทศบาล ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานธุรการและหน่วยงานให้บริการประชาชนภายใต้การบังคับบัญชาของนายกเทศมนตรี
รายชื่อ
อันดับของเทศบาลนครในประเทศไทยตามจำนวนประชากรเป็นดังนี้
| อันดับ ที่ | ชื่อเทศบาล | จังหวัด | เนื้อที่ เฉพาะพื้นดิน (ตร.กม.) | จำนวนประชากร เมื่อสิ้นปี 2568 (คน)[1] | ความหนาแน่น (คน/ตร.กม) | วันที่ได้รับการจัดตั้ง |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เทศบาลนครนนทบุรี | นนทบุรี | 38.90 | 239,041 | 6,145.01 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[2] |
| 2 | เทศบาลนครปากเกร็ด | นนทบุรี | 36.04 | 187,449 | 5,201.14 | 20 เมษายน พ.ศ. 2543[3] |
| 3 | เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์ | ชลบุรี | 276.98 | 162,222 | 585.68 | 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2556[4] |
| 4 | เทศบาลนครหาดใหญ่ | สงขลา | 21.00 | 138,582 | 6,599.14 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[5] |
| 5 | เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี | สุราษฎร์ธานี | 68.97 | 130,122 | 1,886.64 | 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2550[6] |
| 6 | เทศบาลนครอุดรธานี | อุดรธานี | 47.70 | 112,331 | 2,354.95 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[7] |
| 7 | เทศบาลนครเชียงใหม่ | เชียงใหม่ | 40.22 | 111,809 | 2,779.94 | 1 เมษายน พ.ศ. 2479[8] |
| 8 | เทศบาลนครนครราชสีมา | นครราชสีมา | 37.50 | 110,641 | 2,950.43 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[9] |
| 9 | เทศบาลนครขอนแก่น | ขอนแก่น | 46.00 | 98,460 | 2,140.43 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[10] |
| 10 | เทศบาลนครแหลมฉบัง | ชลบุรี | 88.59 | 94,051 | 1,061.64 | 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2553[11] |
| 11 | เทศบาลนครนครศรีธรรมราช | นครศรีธรรมราช | 22.56 | 93,617 | 4,149.69 | 8 ตุลาคม พ.ศ. 2537[12] |
| 12 | เทศบาลนครรังสิต | ปทุมธานี | 20.80 | 85,078 | 4,090.29 | 29 เมษายน พ.ศ. 2554[13] |
| 13 | เทศบาลนครมาบตาพุด | ระยอง | 144.57 | 81,100 | 560.97 | 28 มีนาคม พ.ศ. 2568[14] |
| 14 | เทศบาลนครเชียงราย | เชียงราย | 60.85 | 73,712 | 1,211.37 | 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547[15] |
| 15 | เทศบาลนครนครสวรรค์ | นครสวรรค์ | 27.87 | 74,399 | 2,669.50 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[16] |
| 16 | เทศบาลนครเกาะสมุย | สุราษฎร์ธานี | 252.00 | 70,999 | 281.74 | 14 กันยายน พ.ศ. 2555[17] |
| 17 | เทศบาลนครภูเก็ต | ภูเก็ต | 12.00 | 69,690 | 5,807.5 | 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547[15] |
| 18 | เทศบาลนครบ้านสวน | ชลบุรี | 19.50 | 69,143 | 3,545.79 | 28 มีนาคม พ.ศ. 2568[18] |
| 19 | เทศบาลนครอุบลราชธานี | อุบลราชธานี | 29.04 | 67,555 | 2,326.27 | 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2542[19] |
| 20 | เทศบาลนครนครปฐม | นครปฐม | 19.85 | 64,980 | 3,273.55 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[20] |
| 21 | เทศบาลนครหัวหิน | ประจวบคีรีขันธ์ | 86.36 | 60,950 | 705.77 | 28 มีนาคม พ.ศ. 2568[21] |
| 22 | เทศบาลนครพิษณุโลก | พิษณุโลก | 18.26 | 60,108 | 3,291.79 | 9 มีนาคม พ.ศ. 2542[22] |
| 23 | เทศบาลนครยะลา | ยะลา | 19.00 | 58,429 | 3,075.21 | 25 กันยายน พ.ศ. 2538[23] |
| 24 | เทศบาลนครระยอง | ระยอง | 16.95 | 57,614 | 3,399.06 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[24] |
| 25 | เทศบาลนครอ้อมน้อย | สมุทรสาคร | 30.40 | 53,755 | 1,768.26 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553[25] |
| 26 | เทศบาลนครตรัง | ตรัง | 14.77 | 53,216 | 3,602.98 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[26] |
| 27 | เทศบาลนครสงขลา | สงขลา | 9.27 | 52,583 | 5,672.38 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[27] |
| 28 | เทศบาลนครบางบัวทอง | นนทบุรี | 13.50 | 52,518 | 3,890.22 | 20 มกราคม พ.ศ. 2568[28] |
| 29 | เทศบาลนครบุรีรัมย์ | บุรีรัมย์ | 75.44 | 50,203 | 665.47 | 31 ตุลาคม พ.ศ. 2567[29] |
| 30 | เทศบาลนครสกลนคร | สกลนคร | 54.54 | 49,423 | 906.18 | 8 มีนาคม พ.ศ. 2555[30] |
| 31 | เทศบาลนครสมุทรสาคร | สมุทรสาคร | 10.33 | 49,349 | 4,777.25 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[31] |
| 32 | เทศบาลนครลำปาง | ลำปาง | 22.17 | 46,965 | 2,118.40 | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[32] |
| 33 | เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา | พระนครศรีอยุธยา | 14.84 | 46,428 | 3,128.57 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2542[33] |
| 34 | เทศบาลนครสมุทรปราการ | สมุทรปราการ | 7.33 | 43,618 | 5,950.61 | 24 มีนาคม พ.ศ. 2542[34] |
| 35 | เทศบาลนครแม่สอด | ตาก | 27.20 | 42,787[# 1] | 1,573.05 | 28 มกราคม พ.ศ. 2553[35] |
หมายเหตุ
- ↑ ขณะที่กำลังยื่นเรื่องขอเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเทศบาลนคร ในเขตเทศบาลเมืองแม่สอดมีจำนวนราษฎรเฉพาะจากฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร (ของกรมการปกครอง) ไม่ถึงเกณฑ์ที่พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 กำหนดไว้ แต่มีการตีความหมายของคำว่า "ราษฎร" ในพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวให้ครอบคลุมถึงบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทยและไม่มีสิทธิ์เลือกตั้งที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลอย่างถูกกฎหมายด้วย เป็นผลให้มีจำนวน "ราษฎร" ทั้งหมดเกินห้าหมื่นคน ประกอบกับมีการพิจารณาความเหมาะสมด้านอื่น ๆ แล้วเข้าเกณฑ์ที่จะยกฐานะเป็นเทศบาลนครได้ ในที่นี้จะระบุจำนวนราษฎรตามฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรเท่านั้น เพื่อให้เป็นแบบแผนเดียวกับข้อมูลของเทศบาลนครแห่งอื่น ๆ
ดูเพิ่ม
อ้างอิง
- ↑ สำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ระบบสถิติทางการทะเบียน : สถิติจำนวนประชากรและบ้าน ข้อมูล ปี 2568." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . สืบค้น 26 มีนาคม 2569.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 29–32. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๔๓" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 117 (10 ก): 25–28. 20 กุมภาพันธ์ 2543.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 130 (พิเศษ 88 ง): 28. 25 กรกฎาคม 2556.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 19–23. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 124 (พิเศษ 67 ง): 15. 4 มิถุนายน 2550.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 6–9. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "พระราชบัญญัติจัดตั้งเทศบาลนครเชียงใหม่ พุทธศักราช ๒๔๗๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 52: 2136–2141. 29 มีนาคม 2478.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 33–36. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 24–28. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลแหลมฉบัง อำเภอศรีราชา และอำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครแหลมฉบัง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 79 ง): 19. 25 มิถุนายน 2553.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช พ.ศ. ๒๕๓๗" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 111 (36 ก): 30–34. 24 สิงหาคม 2537.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองรังสิต อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี เป็นเทศบาลนครรังสิต" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 128 (61 ง): 42. 1 มิถุนายน 2554.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง เป็นเทศบาลนครมาบตาพุด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 114 ง): 21. 7 มีนาคม 2568.
- 1 2 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองเป็นเทศบาลนคร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (พิเศษ 20 ง): 11–12. 20 กุมภาพันธ์ 2547.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 10–14. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลนครเกาะสมุย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 131 (พิเศษ 18 ง): 28. 27 มกราคม 2557.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครบ้านสวน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 114 ง): 23. 7 มีนาคม 2568.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (14 ก): 1–4. 8 มีนาคม 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครปฐม จังหวัดนครปฐม พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 6–9. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองหัวหิน อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นเทศบาลนครหัวหิน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 141 (พิเศษ 294 ง): 28. 30 ตุลาคม 2567.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (14 ก): 5–10. 8 มีนาคม 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครยะลา จังหวัดยะลา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 15–18. 24 กันยายน 2538.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 25–28. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เป็นเทศบาลนครอ้อมน้อย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 149 ง): 45. 27 ธันวาคม 2553.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครตรัง จังหวัดตรัง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 16–21. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 22–24. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลนครบางบัวทอง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 43 ง): 20. 3 กุมภาพันธ์ 2568.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบุรีรัมย์ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นเทศบาลนครบุรีรัมย์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 141 (พิเศษ 244 ง): 6. 6 กันยายน 2567.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองสกลนคร อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร เป็นเทศบาลนครสกลนคร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 129 (พิเศษ 64 ง): 12. 5 เมษายน 2555.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 2–5. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครลำปาง จังหวัดลำปาง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 10–15. 10 พฤศจิกายน 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (127 ก): 1–4. 15 ธันวาคม 2542.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (19 ก): 1–4. 23 มีนาคม 2542.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองแม่สอด อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เป็นเทศบาลนครแม่สอด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 50 ง): 7. 21 เมษายน 2553.