ข้ามไปเนื้อหา

เทศบาลนครในประเทศไทย

หน้าถูกถูกกึ่งป้องกัน
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก เทศบาลนคร)

ในประเทศไทย เทศบาลนคร เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสำหรับเมืองขนาดใหญ่ที่มีประชากรตั้งแต่ 50,000 คนขึ้นไปและมีรายได้พอเพียงต่อการให้บริการสาธารณะตามหน้าที่ที่กฎหมายบัญญัติไว้ การจัดตั้งเทศบาลนครกระทำโดยประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะเป็นเทศบาลนครตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 (ฉบับล่าสุด) ปัจจุบันมีเทศบาลนครอยู่ 35 แห่งทั่วประเทศ (ไม่นับรวมกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา) เทศบาลนครแห่งแรกของไทย 3 แห่งคือเทศบาลนครกรุงเทพ เทศบาลนครธนบุรี และเทศบาลนครเชียงใหม่ จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2478 ต่อมาเทศบาลนครกรุงเทพและเทศบาลนครธนบุรีได้ถูกยุบรวมกันเป็นเทศบาลนครหลวงใน พ.ศ. 2514 และใน พ.ศ. 2515 เทศบาลนครหลวงได้ถูกยุบพร้อมกับจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรีเพื่อจัดตั้งกรุงเทพมหานคร หลังจากนั้นเทศบาลนครจึงเหลือแต่เพียงเทศบาลนครเชียงใหม่ ซึ่งเป็นเทศบาลนครแห่งแรกในส่วนภูมิภาค จนกระทั่ง พ.ศ. 2537 จึงมีการจัดตั้งเทศบาลนครแห่งที่สองในส่วนภูมิภาคคือเทศบาลนครนครศรีธรรมราช และเทศบาลนครอื่น ๆ มาตามลำดับ

เทศบาลนครประกอบด้วยนายกเทศมนตรีทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายบริหารและสภาเทศบาลที่มีสมาชิกจำนวน 24 คนมาจากการเลือกตั้งของราษฎรในเขตเทศบาลทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ นายกเทศมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของราษฎรในเขตเทศบาลและมีรองนายกเทศมนตรีมาจากการแต่งตั้งของนายกเทศมนตรี นอกจากนี้ยังมีสำนักงานเทศบาลนครซึ่งมีปลัดเทศบาลเป็นหัวหน้าพนักงานเทศบาล ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานธุรการและหน่วยงานให้บริการประชาชนภายใต้การบังคับบัญชาของนายกเทศมนตรี

รายชื่อ

อันดับของเทศบาลนครในประเทศไทยตามจำนวนประชากรเป็นดังนี้

อันดับ
ที่
ชื่อเทศบาลจังหวัดเนื้อที่
เฉพาะพื้นดิน
(ตร.กม.)
จำนวนประชากร
เมื่อสิ้นปี 2568
(คน)[1]
ความหนาแน่น
(คน/ตร.กม)
วันที่ได้รับการจัดตั้ง
1เทศบาลนครนนทบุรีนนทบุรี38.90239,0416,145.0125 กันยายน พ.ศ. 2538[2]
2เทศบาลนครปากเกร็ดนนทบุรี36.04187,4495,201.1420 เมษายน พ.ศ. 2543[3]
3เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์ชลบุรี276.98162,222585.681 พฤษภาคม พ.ศ. 2556[4]
4เทศบาลนครหาดใหญ่สงขลา21.00138,5826,599.1425 กันยายน พ.ศ. 2538[5]
5เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี สุราษฎร์ธานี68.97130,1221,886.644 พฤษภาคม พ.ศ. 2550[6]
6เทศบาลนครอุดรธานีอุดรธานี47.70112,3312,354.9525 กันยายน พ.ศ. 2538[7]
7เทศบาลนครเชียงใหม่เชียงใหม่40.22111,8092,779.941 เมษายน พ.ศ. 2479[8]
8เทศบาลนครนครราชสีมานครราชสีมา37.50110,6412,950.4325 กันยายน พ.ศ. 2538[9]
9เทศบาลนครขอนแก่นขอนแก่น46.0098,4602,140.4325 กันยายน พ.ศ. 2538[10]
10เทศบาลนครแหลมฉบังชลบุรี88.5994,0511,061.6424 พฤษภาคม พ.ศ. 2553[11]
11เทศบาลนครนครศรีธรรมราชนครศรีธรรมราช22.5693,6174,149.698 ตุลาคม พ.ศ. 2537[12]
12เทศบาลนครรังสิตปทุมธานี20.8085,0784,090.2929 เมษายน พ.ศ. 2554[13]
13เทศบาลนครมาบตาพุดระยอง144.5781,100560.9728 มีนาคม พ.ศ. 2568[14]
14เทศบาลนครเชียงรายเชียงราย60.8573,7121,211.3713 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547[15]
15เทศบาลนครนครสวรรค์นครสวรรค์27.8774,3992,669.5025 กันยายน พ.ศ. 2538[16]
16เทศบาลนครเกาะสมุย สุราษฎร์ธานี252.0070,999281.7414 กันยายน พ.ศ. 2555[17]
17เทศบาลนครภูเก็ตภูเก็ต12.0069,6905,807.513 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547[15]
18เทศบาลนครบ้านสวนชลบุรี19.5069,1433,545.7928 มีนาคม พ.ศ. 2568[18]
19เทศบาลนครอุบลราชธานีอุบลราชธานี29.0467,5552,326.277 พฤษภาคม พ.ศ. 2542[19]
20เทศบาลนครนครปฐมนครปฐม19.8564,9803,273.5511 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[20]
21เทศบาลนครหัวหินประจวบคีรีขันธ์86.3660,950705.7728 มีนาคม พ.ศ. 2568[21]
22เทศบาลนครพิษณุโลกพิษณุโลก18.2660,1083,291.799 มีนาคม พ.ศ. 2542[22]
23เทศบาลนครยะลายะลา19.0058,4293,075.2125 กันยายน พ.ศ. 2538[23]
24เทศบาลนครระยองระยอง16.9557,6143,399.0611 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[24]
25เทศบาลนครอ้อมน้อยสมุทรสาคร30.4053,7551,768.2611 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553[25]
26เทศบาลนครตรังตรัง14.7753,2163,602.9811 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[26]
27เทศบาลนครสงขลาสงขลา9.2752,5835,672.3811 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[27]
28เทศบาลนครบางบัวทองนนทบุรี13.5052,5183,890.2220 มกราคม พ.ศ. 2568[28]
29เทศบาลนครบุรีรัมย์บุรีรัมย์75.4450,203665.4731 ตุลาคม พ.ศ. 2567[29]
30เทศบาลนครสกลนครสกลนคร54.5449,423906.188 มีนาคม พ.ศ. 2555[30]
31เทศบาลนครสมุทรสาครสมุทรสาคร10.3349,3494,777.2511 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[31]
32เทศบาลนครลำปางลำปาง22.1746,9652,118.4011 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542[32]
33เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยาพระนครศรีอยุธยา14.8446,4283,128.5716 ธันวาคม พ.ศ. 2542[33]
34เทศบาลนครสมุทรปราการสมุทรปราการ7.3343,6185,950.6124 มีนาคม พ.ศ. 2542[34]
35เทศบาลนครแม่สอดตาก27.2042,787[# 1]1,573.0528 มกราคม พ.ศ. 2553[35]

หมายเหตุ

  1. ขณะที่กำลังยื่นเรื่องขอเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเทศบาลนคร ในเขตเทศบาลเมืองแม่สอดมีจำนวนราษฎรเฉพาะจากฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร (ของกรมการปกครอง) ไม่ถึงเกณฑ์ที่พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 กำหนดไว้ แต่มีการตีความหมายของคำว่า "ราษฎร" ในพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวให้ครอบคลุมถึงบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทยและไม่มีสิทธิ์เลือกตั้งที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลอย่างถูกกฎหมายด้วย เป็นผลให้มีจำนวน "ราษฎร" ทั้งหมดเกินห้าหมื่นคน ประกอบกับมีการพิจารณาความเหมาะสมด้านอื่น ๆ แล้วเข้าเกณฑ์ที่จะยกฐานะเป็นเทศบาลนครได้ ในที่นี้จะระบุจำนวนราษฎรตามฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรเท่านั้น เพื่อให้เป็นแบบแผนเดียวกับข้อมูลของเทศบาลนครแห่งอื่น ๆ

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

  1. สำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ระบบสถิติทางการทะเบียน : สถิติจำนวนประชากรและบ้าน ข้อมูล ปี 2568." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . สืบค้น 26 มีนาคม 2569.
  2. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 29–32. 24 กันยายน 2538.
  3. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. ๒๕๔๓" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 117 (10 ก): 25–28. 20 กุมภาพันธ์ 2543.
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 130 (พิเศษ 88 ง): 28. 25 กรกฎาคม 2556.
  5. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 19–23. 24 กันยายน 2538.
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 124 (พิเศษ 67 ง): 15. 4 มิถุนายน 2550.
  7. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 6–9. 24 กันยายน 2538.
  8. "พระราชบัญญัติจัดตั้งเทศบาลนครเชียงใหม่ พุทธศักราช ๒๔๗๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 52: 2136–2141. 29 มีนาคม 2478.
  9. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 33–36. 24 กันยายน 2538.
  10. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 24–28. 24 กันยายน 2538.
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลแหลมฉบัง อำเภอศรีราชา และอำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครแหลมฉบัง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 79 ง): 19. 25 มิถุนายน 2553.
  12. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช พ.ศ. ๒๕๓๗" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 111 (36 ก): 30–34. 24 สิงหาคม 2537.
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองรังสิต อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี เป็นเทศบาลนครรังสิต" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 128 (61 ง): 42. 1 มิถุนายน 2554.
  14. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง เป็นเทศบาลนครมาบตาพุด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 114 ง): 21. 7 มีนาคม 2568.
  15. 1 2 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองเป็นเทศบาลนคร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (พิเศษ 20 ง): 11–12. 20 กุมภาพันธ์ 2547.
  16. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 10–14. 24 กันยายน 2538.
  17. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองเกาะสมุย อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเทศบาลนครเกาะสมุย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 131 (พิเศษ 18 ง): 28. 27 มกราคม 2557.
  18. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลนครบ้านสวน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 114 ง): 23. 7 มีนาคม 2568.
  19. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (14 ก): 1–4. 8 มีนาคม 2542.
  20. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครปฐม จังหวัดนครปฐม พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 6–9. 10 พฤศจิกายน 2542.
  21. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองหัวหิน อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นเทศบาลนครหัวหิน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 141 (พิเศษ 294 ง): 28. 30 ตุลาคม 2567.
  22. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (14 ก): 5–10. 8 มีนาคม 2542.
  23. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครยะลา จังหวัดยะลา พ.ศ. ๒๕๓๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (40 ก): 15–18. 24 กันยายน 2538.
  24. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครระยอง จังหวัดระยอง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 25–28. 10 พฤศจิกายน 2542.
  25. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองอ้อมน้อย อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เป็นเทศบาลนครอ้อมน้อย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 149 ง): 45. 27 ธันวาคม 2553.
  26. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครตรัง จังหวัดตรัง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 16–21. 10 พฤศจิกายน 2542.
  27. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 22–24. 10 พฤศจิกายน 2542.
  28. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นเทศบาลนครบางบัวทอง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 142 (พิเศษ 43 ง): 20. 3 กุมภาพันธ์ 2568.
  29. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองบุรีรัมย์ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นเทศบาลนครบุรีรัมย์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 141 (พิเศษ 244 ง): 6. 6 กันยายน 2567.
  30. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองสกลนคร อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร เป็นเทศบาลนครสกลนคร" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 129 (พิเศษ 64 ง): 12. 5 เมษายน 2555.
  31. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 2–5. 10 พฤศจิกายน 2542.
  32. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครลำปาง จังหวัดลำปาง พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 10–15. 10 พฤศจิกายน 2542.
  33. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (127 ก): 1–4. 15 ธันวาคม 2542.
  34. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (19 ก): 1–4. 23 มีนาคม 2542.
  35. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลเมืองแม่สอด อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เป็นเทศบาลนครแม่สอด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 127 (พิเศษ 50 ง): 7. 21 เมษายน 2553.