รางวัลโนเบลสาขาเคมี
รางวัลโนเบลสาขาเคมี | |
---|---|
(สวีเดน: Nobelpriset i kemi) | |
![]() | |
รางวัลสำหรับ | ผลงานที่โดดเด่นในด้านเคมี |
ที่ตั้ง | สต็อกโฮล์ม |
ประเทศ | ประเทศสวีเดน ![]() |
จัดโดย | ราชบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน |
รางวัล | 11 ล้านครูนาสวีเดน (2024)[1] |
รางวัลแรก | 1901 |
ผู้รับรางวัล | เดวิด เบเกอร์, เดมิส ฮัสซาบิส และจอห์น เอ็ม. จัมเปอร์ (2024) |
รางวัลมากที่สุด | เฟรเดอริก แซงเงอร์ และคาร์ล แบร์รี ชาร์เพลส (2) |
เว็บไซต์ | nobelprize |
รางวัลโนเบลสาขาเคมี (สวีเดน: Nobelpriset i kemi, อังกฤษ: Nobel Prize in Chemistry) เป็นรางวัลมอบโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนเป็นประจำทุกปีแก่นักวิทยาศาสตร์ในสาขาต่าง ๆ ของเคมี รางวัลนี้เป็นหนึ่งในห้ารางวัลโนเบลซึ่งก่อตั้งจากความประสงค์ของอัลเฟรด โนเบลใน ค.ศ. 1895 (พ.ศ. 2438) เพื่อมอบให้แก่ผู้อุทิศตนอย่างโดดเด่นในสาขาเคมี ฟิสิกส์ วรรณกรรม สันติภาพ และสรีรวิทยาหรือการแพทย์ มูลนิธิโนเบลเป็นผู้รับผิดชอบรางวัลนี้ และผู้มอบรางวัลคือคณะกรรมการโนเบลอันประกอบด้วยสมาชิก 5 คนที่เลือกโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
รางวัลโนเบลสาขาเคมีครั้งแรกมอบในปี ค.ศ. 1901 (พ.ศ. 2444) แก่ยาโกบัส เฮนริกุส ฟานติฮุฟฟ์ จากประเทศเนเธอร์แลนด์ "สำหรับการค้นพบกฎของพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย" การมอบรางวัลจัดขึ้นในวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปีที่สต็อกโฮล์มเพื่อระลึกถึงการเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล
รายนามผู้ได้รับรางวัล
[แก้]ตารางดังต่อไปนี้เป็นรายนามผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีเรียงตามปีที่มอบรางวัล โดยเริ่มจากปี ค.ศ. 1901 เป็นต้นไป และใช้ข้อมูลพื้นฐานตามคณะกรรมการรางวัลโนเบล
พ.ศ. 2444–2453 (ค.ศ. 1901–1910)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2444 (1901) |
![]() |
ยาโกบึส แฮ็นรีกึส วันต์โฮฟฟ์ (Jacobus Henricus van 't Hoff) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบกฎพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย" |
2445 (1902) |
![]() |
แฮร์มัน เอมิล ฟิชเชอร์ (Hermann Emil Fischer) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านการสังเคราะห์น้ำตาลและพิวรีน" |
2446 (1903) |
![]() |
สวานเต ออกัส อาร์เรเนียส (Svante August Arrhenius) |
![]() |
"สำหรับทฤษฎีการแตกตัว (dissociation) ของอิเล็กโทรไลต์" |
2447 (1904) |
![]() |
เซอร์ วิลเลียม แรมเซย์ (Sir William Ramsay) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบแก๊สมีสกุลในอากาศ และความพยายามจัดธาตุดังกล่าวลงในตารางธาตุ" |
2448 (1905) |
![]() |
โยฮัน ฟรีดริช วิลเฮล์ม อด็อล์ฟ ฟ็อน เบเออร์ (Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer) |
![]() |
"สำหรับความก้าวหน้าด้านเคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี จากผลงานเรื่องสีย้อมจากวัตถุอินทรีย์และสารประกอบไฮโดรอะโรมาติก" |
2449 (1906) |
![]() |
อ็องรี มัวซ็อง (Henri Moissan) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยและแยกธาตุฟลูออรีนออกจากสารประกอบ และสำหรับเตาไฟฟ้า (electric arc furnace, EAF) อันตั้งตามชื่อของท่าน" |
2450 (1907) |
![]() |
เอดูอาร์ท บูคเนอร์ (Eduard Buchner) |
![]() |
"สำหรับงานวิจัยทางชีวเคมีและการค้นพบกระบวนการหมักแบบไม่ใช้เซลล์" |
2451 (1908) |
![]() |
เออร์เนสต์ รูเทอร์ฟอร์ด (Ernest Rutherford) |
![]() ![]() |
"สำหรับการวิจัยการสลายตัวของธาตุเคมี และศาสตร์เคมีด้านสารกัมมันตรังสี" |
2452 (1909) |
![]() |
วิลเฮล์ม ออสท์วัลท์ (Wilhelm Ostwald) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านตัวเร่งปฏิกิริยา และการวิจัยที่นำไปสู่หลักการพื้นฐานในเรื่องสมดุลเคมีและอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี" |
2453 (1910) |
![]() |
อ็อทโท วัลลัค (Otto Wallach) |
![]() |
"สำหรับงานริเริ่มเรื่องสารประกอบอะลิไซคลิก (alicyclic compounds) ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี" |
พ.ศ. 2454–2463 (ค.ศ. 1911–1920)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2454 (1911) |
![]() |
มารี กูว์รี (Maria Skłodowska-Curie) |
![]() ![]() |
"สำหรับการค้นพบธาตุเรเดียมและพอโลเนียม โดยการทำให้เรเดียมแตกสลาย รวมทั้งการศึกษาธรรมชาติและสารประกอบของธาตุดังกล่าว" |
2455 (1912) |
![]() |
วิกตอร์ กรีญาร์ (Victor Grignard) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบกริกนาร์ดรีเอเจนต์ (Grignard reagent) ทำให้ศาสตร์เคมีอินทรีย์พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว" |
![]() |
ปอล ซาบัตเย (Paul Sabatier) |
![]() |
"สำหรับการคิดค้นกระบวนการไฮโดรจีเนชันสารประกอบอินทรีย์จากโลหะที่สลายตัวโดยละเอียด" | |
2456 (1913) |
![]() |
อัลเฟรท แวร์เนอร์ (Alfred Werner) |
![]() |
"สำหรับผลงานเกี่ยวกับพฤติกรรมการสร้างพันธะของอะตอมในโมเลกุล ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอนินทรีย์" |
2457 (1914) |
![]() |
ธีโอดอร์ วิลเลียม ริชาดส์ (Theodore William Richards) |
![]() |
"สำหรับผลงานการตรวจวัดน้ำหนักอะตอมของธาตุจำนวนมาก" |
2458 (1915) |
![]() |
ริชาร์ท มาร์ทีน วิลชเท็ทเทอร์ (Richard Martin Willstätter) |
![]() |
"สำหรับผลงานค้นคว้าด้านรงควัตถุในพืช โดยเฉพาะคลอโรฟิลล์" |
2459 (1916) |
||||
2460 (1917) |
||||
2461 (1918) |
![]() |
ฟริทซ์ ฮาเบอร์ (Fritz Haber) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบวิธีการสังเคราะห์แอมโมเนีย" |
2462 (1919) |
||||
2463 (1920) |
![]() |
วัลเทอร์ แฮร์มัน แนนสท์ (Walther Hermann Nernst) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านอุณหพลศาสตร์" |
พ.ศ. 2464–2473 (ค.ศ. 1921–1930)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2464 (1921) |
![]() |
เฟรเดอริก ซอดดี (Frederick Soddy) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านสารกัมมันตรังสีและงานวิจัยเรื่องไอโซโทป" |
2465 (1922) |
![]() |
ฟรานซิส วิลเลียม แอสตัน (Francis William Aston) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบไอโซโทปของธาตุที่ไม่ใช่ธาตุกัมมันตรังสีจำนวนมาก และการคิดค้นกฎของเลขจำนวนเต็ม" |
2466 (1923) |
![]() |
ฟริทซ์ เพรเกิล (Fritz Pregl) |
![]() |
"สำหรับการคิดค้นวิธีการวิเคราะห์ไมโคร (microanalysis) สำหรับสารอินทรีย์" |
2467 (1924) |
||||
2468 (1925) |
![]() |
ริชาร์ด อดอล์ฟ ซิกมอนดี (Richard Adolf Zsigmondy) |
![]() |
"สำหรับการสาธิตเรื่องธรรมชาติของสารละลายคอลลอยด์และวิธีที่ใช้ในการสาธิต อันเป็นรากฐานสำคัญของเคมีคอลลอยด์สมัยใหม่" |
2469 (1926) |
![]() |
เทออดอร์ สเวดแบร์ย (Theodor Svedberg) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านระบบกระจายตัว (disperse systems) (ประกอบด้วยสารแขวนลอย คอลลอยด์ และสารละลาย)" |
2470 (1927) |
![]() |
ไฮน์ริช อ็อทโท วีลันท์ (Heinrich Otto Wieland) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยเรื่องกรดน้ำดีและสสารที่เกี่ยวข้อง" |
2471 (1928) |
![]() |
อด็อล์ฟ อ็อทโท ไรน์ฮอลท์ วินเดาส์ (Adolf Otto Reinhold Windaus) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยเกี่ยวกับสเตอรอลและความเชื่อมโยงระหว่างสารดังกล่าวกับวิตามิน" |
2472 (1929) |
![]() |
อาร์เธอร์ ฮาร์เดน (Arthur Harden) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาเรื่องการหมักน้ำตาลและเอนไซม์ที่ใช้ในกระบวนการดังกล่าว" |
![]() |
ฮันส์ ฟอน ออยเลอร์-เชลปิน (Hans von Euler-Chelpin) |
![]() | ||
2473 (1930) |
![]() |
ฮันส์ ฟิชเชอร์ (Hans Fischer) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยส่วนประกอบของเฮมีน (haemin) และคลอโรฟิลล์ โดยเฉพาะการสังเคราะห์เฮมีน" |
พ.ศ. 2474–2483 (ค.ศ. 1931–1940)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2474 (1931) |
![]() |
คาร์ล บอช (Carl Bosch) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมในการคิดค้นและพัฒนาวิธีการเคมีความดันสูง" |
![]() |
ฟรีดริช แบร์กิอุส (Friedrich Bergius) |
![]() | ||
2475 (1932) |
![]() |
เออร์วิง แลงมิวร์ | ![]() |
"สำหรับผลงานในด้านเคมีพื้นผิว (surface chemistry)" |
2476 (1933) |
||||
2477 (1934) |
![]() |
แฮโรลด์ เคลย์ตัน ยูเรย์ (Harold Clayton Urey) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบไฮโดรเจนหนัก" (ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ ดิวเทอเรียม) |
2478 (1935) |
![]() |
เฟรเดริก ฌอลีโย-กูว์รี (Frédéric Joliot-Curie) |
![]() |
"สำหรับผลงานการสังเคราะห์ธาตุกัมมันตรังสีชนิดใหม่" |
![]() |
อีแรน ฌอลีโย-กูว์รี (Irène Joliot-Curie) |
![]() | ||
2479 (1936) |
![]() |
Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye | ![]() |
"สำหรับผลงานเกี่ยวกับโครงสร้างโมเลกุล โดยการศึกษาไดโพลโมเมนต์และการเลี้ยวเบนของรังสีเอกซ์และอิเล็กตรอนในแก๊ส" |
2480 (1937) |
![]() |
นอร์แมน ฮาเวิร์ธ (Norman Haworth) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านการศึกษาคาร์โบไฮเดรตและวิตามินซี" |
![]() |
เพาล์ คาร์เรอร์ (Paul Karrer) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์ ฟลาวิน วิตามินเอ และวิตามินบี 2" | |
2481 (1938) |
![]() |
ริชาร์ท คูห์น (Richard Kuhn) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์และวิตามิน" |
2482 (1939) |
![]() |
อาด็อล์ฟ บูเทอนันท์ (Adolf Butenandt) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านการศึกษาฮอร์โมนเพศ" |
![]() |
เลโอพ็อลท์ รูฌิทช์คา (Leopold Ruzicka) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านพอลิเมทิลีนและเทอร์พีนชั้นสูง" | |
2483 (1940) |
พ.ศ. 2484–2493 (ค.ศ. 1941–1950)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2484 (1941) |
||||
2485 (1942) |
||||
2486 (1943) |
![]() |
George de Hevesy | ![]() |
"สำหรับผลงานว่าด้วยการใช้ไอโซโทปเป็นตัวตามรอยเพื่อศึกษากระบวนการทางเคมี" |
2487 (1944) |
![]() |
อ็อทโท ฮาน (Otto Hahn) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบปฏิกิริยาฟิชชันของนิวเคลียสหนัก" |
2488 (1945) |
![]() |
อาร์ตตูรี อิลมารี วีร์ตาเนน (Artturi Ilmari Virtanen) |
![]() |
"สำหรับงานวิจัยและสิ่งประดิษฐ์ในเคมีการเกษตรและเคมีโภชนา โดยเฉพาะวิธีการถนอมอาหารสัตว์" |
2489 (1946) |
![]() |
เจมส์ แบตเชลเลอร์ ซัมเนอร์ (James Batcheller Sumner) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบว่าเอนไซม์สามารถตกผลึกได้" |
![]() |
จอห์น โฮเวิร์ด นอร์ทรอป (John Howard Northrop) |
![]() |
"สำหรับการเตรียมเอนไซม์และโปรตีนไวรัสในรูปบริสุทธิ์" | |
![]() |
เวนเดล เมเรดิธ สแตนลีย์ (Wendell Meredith Stanley) |
![]() | ||
2490 (1947) |
![]() |
โรเบิร์ต โรบินสัน (Robert Robinson) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยเรื่องความสำคัญเชิงชีวภาพของผลิตภัณฑ์จากพืช โดยเฉพาะแอลคาลอยด์" |
2491 (1948) |
![]() |
Arne Wilhelm Kaurin Tiselius | ![]() |
"สำหรับการวิจัยอิเล็กโตรโฟรีซิสและการวิเคราะห์การดูดซับ โดยเฉพาะการค้นพบเกี่ยวกับธรรมชาติที่ซับซ้อนของโปรตีนในเซรุ่มของเลือด" |
2492 (1949) |
วิลเลียม ฟรานซิส จีโอก (William Francis Giauque) |
![]() |
"สำหรับคุณูปการในแวดวงอุณหเคมี โดยเฉพาะการศึกษาพฤติกรรมสสาร ณ อุณหภูมิต่ำสุดขีด" | |
2493 (1950) |
![]() |
อ็อทโท ดีลส์ (Otto Diels) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบและพัฒนาปฏิกิริยาดีลส์–อัลเดอร์" |
![]() |
ควร์ท อัลเดอร์ (Kurt Alder) |
![]() |
พ.ศ. 2494–2503 (ค.ศ. 1951–1960)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2494 (1951) |
![]() |
เอดวิน แมตทิสัน แมกมิลลัน (Edwin Mattison McMillan) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบทางเคมีเรื่องธาตุหลังยูเรเนียม" |
![]() |
เกลนน์ ธีโอดอร์ ซีบอร์ก (Glenn Theodore Seaborg) |
![]() | ||
2495 (1952) |
![]() |
อาร์เชอร์ มาร์ติน (Archer Martin) |
![]() |
"สำหรับการคิดค้นวิธีโครมาโทกราฟีแบบแบ่งส่วน" |
![]() |
ริชาร์ด ลอเรนซ์ มิลลิงตัน ซินจ์ (Richard Laurence Millington Synge) |
![]() | ||
2496 (1953) |
![]() |
แฮร์มัน ชเตาดิงเงอร์ (Hermann Staudinger) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบในสาขาเคมีโมเลกุลใหญ่" |
2497 (1954) |
![]() |
ไลนัส พอลิง (Linus Pauling) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยธรรมชาติของพันธะเคมีและการนำไปประยุกต์ใช้อธิบายโครงสร้างสสารที่ซับซ้อนได้อย่างชัดเจนยิ่ง" |
2498 (1955) |
Vincent du Vigneaud | ![]() |
"สำหรับผลงานเกี่ยวกับสารประกอบกำมะถัน โดยเฉพาะการสังเคราะห์ฮอร์โมนพอลิเพปไทด์ได้เป็นครั้งแรก" | |
2499 (1956) |
![]() |
เซอร์ไซริล นอร์แมน ฮินเชลวุด (Sir Cyril Normal Hinshelwood) |
![]() |
"สำหรับงานวิจัยเกี่ยวกับกลไกของปฏิกิริยาเคมี" |
![]() |
นีโคไล นีโคลาเอวิช เซมอนอฟ (Nikolay Nikolaevich Semenov) |
![]() | ||
2500 (1957) |
![]() |
เซอร์อเล็กซานเดอร์ ทอดด์ (Sir Alexander Todd) |
![]() |
"สำหรับผลงานเกี่ยวกับนิวคลีโอไทด์และโคเอนไซม์นิวคลีโอไทด์" |
2501 (1958) |
![]() |
เฟรเดอริก แซงเงอร์ (Frederick Sanger) |
![]() |
"สำหรับผลงานเรื่องโครงสร้างของโปรตีน โดยเฉพาะอินซูลิน" |
2502 (1959) |
![]() |
ยาโรสลัฟ แฮย์โรฟสกี (Jaroslav Heyrovský) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบและพัฒนาวิธีวิเคราะห์โพลาโรกราฟี" |
2503 (1960) |
วิลลาร์ด แฟรงก์ ลิบบี (Willard Frank Libby) |
![]() |
"สำหรับผลงานวิธีการนำคาร์บอน-14 มาใช้ระบุอายุ" |
พ.ศ. 2504–2513 (ค.ศ. 1961–1970)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2504 (1961) |
![]() |
เมลวิน แคลวิน (Melvin Calvin) |
![]() |
"สำหรับการวิจัยการดูดซึมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในพืช" |
2505 (1962) |
![]() |
มัคส์ เพอรุทซ์ (Max Perutz) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาโครงสร้างของไมโยโกลบิน" |
![]() |
จอห์น เคนดรูว์ (John Kendrew) |
![]() | ||
2506 (1963) |
![]() |
คาร์ล ซีเกลอร์ (Karl Ziegler) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบเกี่ยวกับพอลิเมอร์ชั้นสูง" |
![]() |
จูลีโย นัตตา (Giulio Natta) |
![]() | ||
2507 (1964) |
![]() |
โดโรธี ฮอดจ์กิน (Dorothy Hodgkin) |
![]() |
"สำหรับการอธิบายโครงสร้างสารชีวเคมีที่สำคัญด้วยการใช้รังสีเอกซ์" |
2508 (1965) |
![]() |
โรเบิร์ต เบินส์ วูดเวิร์ด (Robert Burns Woodward) |
![]() |
"สำหรับความสำเร็จในด้านการสังเคราะห์อินทรีย์" |
2509 (1966) |
![]() |
โรเบิร์ต แซนเดอร์สัน มัลลิเคน (Robert Sanderson Mulliken) |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านพันธะเคมีและโครงสร้างอิเล็กตรอนของโมเลกุล" |
2510 (1967) |
![]() |
มันเฟรท ไอเกน (Manfred Eigen) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาปฏิกิริยาเคมีที่เกิดเร็วมากโดยการรบกวนสมดุลด้วยการใส่พลังงานเป็นจังหวะสั้น ๆ" |
![]() |
โรนัลด์ จอร์จ เรย์ฟอร์ด นอร์ริช (Ronald George Wreyford Norrish) |
![]() | ||
![]() |
จอร์จ พอร์เทอร์ (George Porter) |
![]() | ||
2511 (1968) |
![]() |
Lars Onsager | ![]() |
"สำหรับการค้นพบความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันที่ตั้งชื่อตามชื่อของเขา" |
2512 (1969) |
เดเรก แฮโรลด์ ริชาร์ด บาร์ตัน (Derek Harold Richard Barton) |
![]() |
"สำหรับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาแนวคิดคอมฟอร์เมชัน" | |
![]() |
Odd Hassel | ![]() | ||
2513 (1970) |
![]() |
ลุยส์ เฟเดริโก เลอลัวร์ (Luis Federico Leloir) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบนิวคลีโอไทด์ของน้ำตาลและบทบาทในด้านชีวสังเคราะห์ของคาร์โบไฮเดรต" |
พ.ศ. 2514–2523 (ค.ศ. 1971–1980)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2514 (1971) |
![]() |
แกร์ฮาร์ท แฮทซ์แบร์ค (Gerhard Herzberg) |
![]() ![]() |
"สำหรับส่วนร่วมในการศึกษาโครงสร้างอิเล็กตรอนและเรขาคณิตของโมเลกุล โดยเฉพาะอนุมูลอิสระ" |
2515 (1972) |
![]() |
คริสเตียน บี. แอนฟินเซน (Christian B. Anfinsen) |
![]() |
"สำหรับงานด้านไรโบนิวคลีเอส โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างลำดับกรดอะมิโนและปฏิกิริยาคอนฟอร์เมชันที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ" |
สแตนฟอร์ด มอร์ (Stanford Moore) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมที่มีต่อความเข้าใจในความเชื่อมโยงระหว่างระหว่างโครงสร้างทางเคมีกับความสามารถในการเร่งปฏิกิริยาของแกนกลางของโมเลกุลไรโบนิวคลีเอส" | ||
วิลเลียม เอช. สไตน์ (William H. Stein) |
![]() | |||
2516 (1973) |
แอนสท์ อ็อทโท ฟิชเชอร์ (Ernst Otto Fischer) |
![]() |
"สำหรับผลงานริเริ่มที่ทั้งสองทำแยกกัน ว่าด้วยสมบัติเคมีของสารประกอบโลหอินทรีย์ ที่เรียกว่าสารประกอบแซนด์วิช" | |
![]() |
เจฟฟรีย์ วิลคินสัน (Geoffrey Wilkinson) |
![]() | ||
2517 (1974) |
พอล เจ. ฟลอรี (Paul J. Flory) |
![]() |
"สำหรับผลงานอันเป็นรากฐานทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติ เกี่ยวกับเคมีเชิงฟิสิกส์ของมาโครโมเลกุล" | |
2518 (1975) |
จอห์น วอร์คัป คอร์นฟอร์ท (John Warcup Cornforth) |
![]() ![]() |
"สำหรับผลงานด้านสเตอริโอเคมีของปฏิกิริยาที่มีเอนไซม์เป็นตัวเร่ง" | |
![]() |
Vladimir Prelog () |
![]() |
"สำหรับผลงานด้านสเตอริโอเคมีของโมเลกุลและปฏิกิริยาในเคมีอินทรีย์" | |
2519 (1976) |
![]() |
วิลเลียม นันน์ ลิปสกัมบ์ จูเนียร์ (William Nunn Lipscomb, Jr.) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาโครงสร้างของสารกลุ่มบอเรนที่แสดงให้เห็นถึงปัญหาเกี่ยวกับพันธะเคมี" |
2520 (1977) |
อีลยา ปรีโกจีน (Ilya Pregogine) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมต่อวิชาอุณหพลวัตศาสตร์ นอกสมดุล โดยเฉพาะทฤษฎีของโครงสร้างกระจาย (dissipative structures)" | |
2521 (1978) |
ปีเตอร์ ดี. มิตเชลล์ (Peter D. Mitchell) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมต่อความเข้าใจกระบวนการถ่ายโอนพลังงานทางชีววิทยา ผ่านการคิดค้นทฤษฎีเคมิออสโมซิส" | |
2522 (1979) |
เฮอร์เบิร์ต ซี. บราวน์ (Herbert C. Brown) |
![]() |
"สำหรับการใช้สารประกอบโบรอนและฟอสฟอรัสเป็นตัวทำปฏิกิริยาในการสังเคราะห์ทางอินทรีย์" | |
เกออร์ค วิททิก (Georg Wittig) |
![]() | |||
2523 (1980) |
![]() |
พอล เบิร์ก (Paul Berg) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาชีวเคมีของกรดนิวคลีอิกในระดับพื้นฐาน โดยเฉพาะเกี่ยวกับดีเอ็นเอรีคอมบิแนนท์" |
![]() |
วอลเทอร์ กิลเบิร์ต (Walter Gilbert) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมเกี่ยวกับวิธีการสืบหาลำดับเบสของกรดนิวคลีอิก" | |
![]() |
เฟรเดอริก แซงเงอร์ (Frederick Sanger) |
![]() |
พ.ศ. 2524–2533 (ค.ศ. 1981–1990)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2524 (1981) |
เค็งอิจิ ฟูกูอิ (Kenichi Fukui, 福井謙一) |
![]() |
"สำหรับทฤษฎีว่าด้วยกระบวนการของปฏิกิริยาเคมี" | |
![]() |
โรอัลด์ ฮ็อฟมัน (Roald Hoffmann) |
![]() | ||
2525 (1982) |
![]() |
อารอน คลุก (Aaron Klug) |
![]() ![]() |
"สำหรับการพัฒนาผลึกศาสตร์อิเล็กตรอนและการชี้แจงโครงสร้างของสารเชิงซ้อนกรดนิวคลีอิก-โปรตีนที่สำคัญทางชีววิทยา" |
2526 (1983) |
เฮนรี เทาเบอ (Henry Taube) |
![]() |
"สำหรับผลงานเกี่ยวกับกลไกของปฏิกิริยาถ่ายโอนอิเล็กตรอน โดยเฉพาะในสารเชิงซ้อนโลหะ" | |
2527 (1984) |
โรเบิร์ต บรูซ เมร์ริฟีลด์ (Robert Bruce Merrifield) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาระเบียบวิธีการสังเคราะห์สารเคมีบนเมทริกซ์ที่เป้นของแข็ง" | |
2528 (1985) |
![]() |
เฮอร์เบิร์ต เอ. เฮาพท์มัน (Herbert A. Hauptman) |
![]() |
"สำหรับความสำเร็จในการพัฒนาวิธีการหาโครงสร้างของผลึกโดยตรง" |
![]() |
เจอโรม คาร์ล (Jerome Karle) |
![]() | ||
2529 (1986) |
ดัดลีย์ อาร์ เฮิร์ชบัค (Dudley R. Herschbach) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมเกี่ยวกับพลศาสตร์ของกระบวนการเคมีขั้นเบื้องต้น" | |
หลี ยฺเหวี่ยนเจ๋อ (Yuan T. Lee, 李遠哲) |
![]() ![]() | |||
จอห์น ซี. โพลานี (John C. Polanyi) |
![]() | |||
2530 (1987) |
ดอนัลด์ เจ. คราม (Donald J. Cram) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาและใช้งานโมเลกุลที่มีปฏิกิริยาอย่างจำเพาะต่อโครงสร้างมาก" | |
![]() |
ฌ็อง-มารี เลน (Jean-Marie Lehn) |
![]() | ||
ชาลส์ เจ. เพเดอร์เซน (Charles J. Pedersen) |
![]() | |||
2531 (1988) |
โยฮัน ไดเซินโฮเฟอร์ (Johann Deisenhofer) |
![]() |
"สำหรับการหาโครงสร้างสามมิติของศูนย์เกิดปฏิกิริยาสังเคราะห์ด้วยแสง" | |
โรแบร์ท ฮูเบอร์ (Robert Huber) |
![]() | |||
ฮาร์ทมุท มิเชิล (Hartmut Michel) |
![]() | |||
2532 (1989) |
![]() |
ซิดนีย์ ออลต์แมน (Sidney Altman) |
![]() ![]() |
"สำหรับการค้นพบความสามารถในการเร่งปฏิกิริยาของอาร์เอ็นเอ" |
![]() |
โทมัส อาร์. เซ็ก (Thomas R. Cech) |
![]() | ||
2533 (1990) |
![]() |
อิลยาส เจมส์ คอรีย์ (Elias James Corey) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาทฤษฎีและระเบียบวิธีของการสังเคราะห์สารเคมีอืนทรีย์" |
พ.ศ. 2534–2543 (ค.ศ. 1991–2000)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2534 (1991) |
![]() |
ริชาร์ด แอนสท์ (Richard R. Ernst) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมในการพัฒนานิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโตรสโคปีความละเอียดสูง" |
2535 (1992) |
![]() |
รูดอล์ฟ เอ. มาร์คัส (Rudolph A. Marcus) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมต่อทฤษฎีของปฏิกิริยาถ่ายโอนอิเล็กตรอนในระบบเคมี" |
2536 (1993) |
![]() |
คารี บี. มัลลิส (Kary B. Mullis) |
![]() |
"สำหรับการคิดค้นปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส" |
ไมเคิล สมิท (Michael Smith) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมอันเป็นรากฐานของการก่อตั้งวิธีมิวทาเจเนซิสที่ขึ้นกับโอลิโกนิวคลีโอไทดฺ์และถูกนำสู่เป้าหมาย และการพัฒนาวิธีเพื่อใช้ศึกษาโปรตีน" | ||
2537 (1994) |
![]() |
จอร์จ โอลาห์ (George A. Olah) |
![]() |
"สำหรับส่วนร่วมต่อเคมีของคาร์โบแคตไอออน" |
2538 (1995) |
![]() |
Paul J. Crutzen | ![]() |
"สำหรับผลงานในวิชาเคมีบรรยากาศ โดยเฉพาะการลดลงของโอโซน" |
![]() |
มาริโอ เจ. โมลินา (Mario J. Molina) |
![]() | ||
![]() |
เอฟ. เชอร์วูด โรว์แลนด์ (F. Sherwood Rowland) |
![]() | ||
2539 (1996) |
![]() |
โรเบิร์ต เคิร์ล (Robert Curl) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบฟูลเลอรีน" |
![]() |
เซอร์แฮโรลด์ โครโต (Sir Harold Kroto) |
![]() | ||
![]() |
ริชาร์ด สมอลลีย์ (Richard Smalley) |
![]() | ||
2540 (1997) |
พอล ดี. บอเยอร์ (Paul D. Boyer) |
![]() |
"สำหรับการอธิบายกลไกของเอนไซม์ที่เป็นพื้นฐานของการสังเคราะห์อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต" | |
จอห์น อี. วอล์กเกอร์ (John E. Walker) |
![]() | |||
![]() |
เยนส์ ซี. สกอว์ (Jens C. Skou) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบ Na+/K+-ATPase ซึ่งเป็นเอนไซม์ขนส่งไอออน" | |
2541 (1998) |
![]() |
วัลเทอร์ โคห์น (Walter Kohn) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาทฤษฎีฟังก์ชันนอลความหนาแน่น (density functional theory)" |
![]() |
จอห์น เอ. โพเพิล (John A. Pople) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาวิธีการคำนวณในเคมีควอนตัม" | |
2542 (1999) |
![]() |
Ahmed H. Zewail (أحمد زويل) |
![]() ![]() |
"สำหรับการศึกษาสภาวะทรานซิชันของปฏิกิริยาเคมีโดยสเปกโตรสโกปีเฟมโตวินาที " |
2543 (2000) |
![]() |
อลัน เจ. ฮีเกอร์ (Alan J. Heeger) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบและพัฒนาพอลิเมอร์นำไฟฟ้า" |
![]() |
อลัน จี. แมกเดอร์มิด (Alan G. MacDiarmid) |
![]() ![]() | ||
![]() |
ฮิเดกิ ชิรากาวะ (白川英樹) |
![]() |
พ.ศ. 2544–2553 (ค.ศ. 2001–2010)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2544 (2001) |
William S. Knowles | ![]() |
"สำหรับผลงานว่าด้วยปฏิกิริยาไฮโดรจีเนชันที่มีตัวเร่งปฏิกิริยาไครัล" | |
![]() |
เรียวจิ โนโยริ (野依良治) |
![]() | ||
K. Barry Sharpless | ![]() |
"สำหรับผลงานว่าด้วยปฏิกิริยาออกซิเดชัน ที่มีตัวเร่งปฏิกิริยาไครัล" | ||
2545 (2002) |
![]() |
John B. Fenn | ![]() |
"สำหรับการพัฒนาวิธีการ soft desorption ionisation สำหรับการวิเคระห์แมสสเปกโตเมทรีของ มาโครโมเลกุลในชีวเคมี" |
โคอิจิ ทานากะ (田中耕一) |
![]() | |||
![]() |
คัวร์ท วืทริช (Kurt Wüthrich) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนานิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโตรสโกปีเพื่อการหาโครงสร้างสามมิติของมาโครโมเลกุลทางชีววิทยาในสารละลาย" | |
2546 (2003) |
![]() |
Peter Agre | ![]() |
"สำหรับการค้นพบวอเตอร์แชนเนล(water channels)" |
![]() |
Roderick MacKinnon | ![]() |
"สำหรับการศึกษาโครงสร้างและกลศาสตร์ของไอออนแชนเนล" | |
2547 (2004) |
![]() |
Aaron Ciechanover | ![]() |
"สำหรับการค้นพบกระบวนการสลายโปรตีนโดยมียูบิควิตินเป็นตัวช่วย" |
![]() |
Avram Hershko | ![]() | ||
![]() |
Irwin Rose | ![]() | ||
2548 (2005) |
![]() |
Robert Grubbs | ![]() |
"สำหรับการพัฒนาวิธีการสังเคราะห์สารเคมีอินทรีย์ด้วยปฏิกิริยาเมตาธีซิส (metathesis)" |
![]() |
Richard Schrock | ![]() | ||
Yves Chauvin | ![]() | |||
2549 (2006) |
Roger D. Kornberg | ![]() |
"สำหรับการศึกษารากฐานทางโมเลกุลของการถอดรหัสในยูแคริโอต" | |
2550 (2007) |
![]() |
แกร์ฮาร์ด แอร์ทึล (Gerhard Ertl) |
![]() |
"สำหรับการศึกษากระบวนการทางเคมีบนพื้นผิวของของแข็ง" |
2551 (2008) |
![]() |
Martin Chalfie | ![]() |
"สำหรับการค้นพบและพัฒนาโปรตีนเรืองแสงสีเขียว จีเอฟพี"[2] |
![]() |
โอซามุ ชิโมมูระ | ![]() | ||
![]() |
Roger Y. Tsien | ![]() | ||
2552 (2009) |
![]() |
Venkatraman Ramakrishnan | ![]() |
"สำหรับการศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของไรโบโซม"[8] |
![]() |
Thomas A. Steitz | ![]() | ||
![]() |
Ada E. Yonath | ![]() | ||
2553 (2010) |
![]() |
Richard F. Heck | ![]() |
"สำหรับปฏิกิริยาคู่ควบแบบไขว้ในเคมีอินทรีย์ที่มีแพลเลเดียมเร่งปฏิกิริยา"[9] |
![]() |
เออิจิ เนงิชิ | ![]() | ||
![]() |
อากิระ ซูซูกิ | ![]() |
พ.ศ. 2554–2563 (ค.ศ. 2011–2020)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2554 (2011) |
![]() |
แดน เชชท์มัน (Dan Shechtman) |
![]() |
"สำหรับการค้นพบควอซีคริสตัล (quasicrystal)" [10] |
2555 (2012) |
![]() |
โรเบิร์ต เลฟโควิตซ์ (Robert Lefkowitz) |
![]() |
"สำหรับการศึกษาหน่วยรับความรู้สึกคู่จีโปรตีน (G-protein-coupled receptors)"[11] |
![]() |
ไบรอัน โคบิลก้า (Brian Kobilka) |
![]() | ||
2556 (2013) |
![]() |
มาร์ติน คาร์พลุส (Martin Karplus) |
![]() ![]() |
"สำหรับการพัฒนาแบบจำลองมัลติสเกล (multiscale modeling) ของระบบเชิงเคมีที่ซับซ้อน"[12] (พัฒนาแบบจำลองคอมพิวเตอร์ที่สามารถอธิบายปฏิกิริยาเคมีที่ซับซ้อนได้) |
![]() |
ไมเคิล เลวิตต์ (Michael Levitt) |
![]() ![]() ![]() | ||
![]() |
อารีห์ วอร์เชล (Arieh Warshel) |
![]() ![]() | ||
2557 (2014) |
![]() |
เอริค เบตซิก (Eric Betzig) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนากล้องจุลทรรศน์แบบฟลูออเรสเซนต์ความละเอียดสูง"[14] |
![]() |
ชเทฟาน เฮ็ล (Stefan W. Hell) |
![]() | ||
![]() |
วิลเลียม อี. มัวร์เนอร์ (William E. Moerner) |
![]() | ||
2558 (2015) |
![]() |
โทมัส ลินดาห์ล (Tomas Lindahl) |
![]() ![]() |
"สำหรับการศึกษากลไกการซ่อมแซมดีเอ็นเอ"[15] |
![]() |
พอล แอล. มอดริช (Paul L. Modrich) |
![]() | ||
![]() |
อะซิซ แซนคาร์ (Aziz Sancar) |
![]() ![]() | ||
2559 (2016) |
![]() |
ฌ็อง-ปีแยร์ ซูวาจ (Jean-Pierre Sauvage) |
![]() |
"สำหรับการออกแบบและสังเคราะห์จักรกลโมเลกุล"[16] |
![]() |
เฟรเซอร์ สท็อดดาร์ท (Fraser Stoddart) |
![]() ![]() | ||
![]() |
เบน เฟริงกา (Ben Feringa) |
![]() | ||
2560 (2017) |
![]() |
ฌัก ดูบอเชต์ (Jacques Dubochet) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาวิธีไครโออิเล็กตรอนไมโครสโคปี (cryo-electron microscopy) เพื่อกำหนดโครงสร้างความละเอียดสูงของสารชีวโมเลกุลในสารละลาย"[17] |
![]() |
โยอาคิม ฟรังค์ (Joachim Frank) |
![]() | ||
![]() |
ริชาร์ด เฮนเดอร์สัน (Richard Henderson) |
![]() | ||
2561 (2018) |
![]() |
ฟรานเชส อาร์โนลด์ (Frances Arnold) |
![]() |
"สำหรับวิธีการกำกับวิวัฒนาการของเอนไซม์"[18] |
![]() |
เกรกอรี วินเทอร์ (Gregory Winter) |
![]() |
"สำหรับเทคนิค phage display ของเพปไทด์และแอนติบอดี"[18] | |
จอร์จ พี. สมิธ (George P. Smith) |
![]() | |||
2562 (2019) |
![]() |
จอห์น บี. กูดอีนาฟ (John B. Goodenough) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาแบตเตอรีลิเทียม-ไอออน"[19] |
เอ็ม. สแตนลีย์ วิตติงแฮม (M. Stanley Whittingham) |
![]() ![]() | |||
![]() |
อากิระ โยชิโนะ (Akira Yoshino) |
![]() | ||
2563 (2020) |
![]() |
แอมานุแอล ชาร์ป็องตีเย (Emmanuelle Charpentier) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาวิธีสำหรับการปรับแต่งจีโนม"[20] |
![]() |
เจนนิเฟอร์ เอ. เดาด์นา (Jennifer A. Doudna) |
![]() |
พ.ศ. 2564–ปัจจุบัน (ค.ศ. 2021–ปัจจุบัน)
[แก้]ปี พ.ศ. (ค.ศ.) | ภาพ | ชื่อ | ประเทศ | ได้รับรางวัลในฐานะ |
---|---|---|---|---|
2564 (2021) |
![]() |
เบ็นยามีน ลิสท์ (Benjamin List) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาการเร่งปฏิกิริยาอินทรีย์แบบอสมมาตร"[21] |
![]() |
เดวิด แมคมิลลัน (David MacMillan) |
![]() | ||
2565 (2022) |
![]() |
แคโรลีน เบอร์ทอซซี (Carolyn R. Bertozzi) |
![]() |
"สำหรับการพัฒนาเคมีคลิกและเคมีไบโอออร์โทโกนอล"[22] |
ม็อตเติน พี. เมิลดัล (Morten P. Meldal) |
![]() | |||
![]() |
คาร์ล แบร์รี ชาร์เพลส (Karl Barry Sharpless) |
![]() | ||
2566 (2023) |
มูนกี บาแวนดี (Moungi G. Bawendi) |
![]() ![]() |
"สำหรับการค้นพบและการสังเคราะห์ควอนตัมดอต"[23] | |
![]() |
หลุยส์ อี. บรูส (Louis E. Brus) |
![]() | ||
อะเลกเซย์ เอคิมอฟ (Alexei I. Ekimov) |
![]() | |||
2567 (2024) |
เดวิด เบเกอร์ (David Baker) |
![]() |
"สำหรับการออกแบบโปรตีนเชิงคำนวณ"[24] | |
![]() |
เดมิส ฮัสซาบิส (Demis Hassabis) |
![]() |
"สำหรับการทำนายโครงสร้างโปรตีน"[24] | |
จอห์น เอ็ม. จัมเปอร์ (John M. Jumper) |
![]() ![]() |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "The Nobel Prize amounts". The Nobel Prize. สืบค้นเมื่อ 29 September 2023.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2008". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2008-10-08.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2008-Press Release". Nobelprize.org. 2008-10-08. สืบค้นเมื่อ 2008-10-08.
- ↑ [1]
- ↑ [2]
- ↑ 1 Japanese, 2 Americans win Nobel chemistry prize เก็บถาวร 2008-10-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Associated Press
- ↑ Two Americans, one Japanese win 2008 chemistry Nobel reuters
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2009". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2010-02-08.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2010". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2009-10-06.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2011". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2011-10-05.
- ↑ [3]
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2013". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2013-10-09.
- ↑ 3 Jewish professors -- two of them Israeli -- share 2013 Nobel Prize in chemistry | The Times of Israel
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2014". Nobelprize.org. สืบค้นเมื่อ 2014-10-08.
- ↑ The Nobel Prize in Chemistry 2015
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2016". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 8 October 2016.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2017". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 4 October 2017.
- ↑ 18.0 18.1 "The Nobel Prize in Chemistry 2018". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 3 October 2018.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2019". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 9 October 2019.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2020". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 7 October 2020.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2021". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 6 October 2021.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2022". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 5 October 2022.
- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2023". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 5 October 2023.
- ↑ 24.0 24.1 "The Nobel Prize in Chemistry 2024". Nobel Foundation. สืบค้นเมื่อ 9 October 2024.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- "The Nobel Prize in Chemistry" เก็บถาวร 2006-08-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Official site of the Nobel Foundation.