อำเภอมัญจาคีรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอมัญจาคีรี
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอมัญจาคีรี
มัญจาคีรีนามเมืองเก่า บึงกุดเค้าคู่เมืองบ้าน นมัสการหลวงปู่ผาง ตลาดกลาง
ที่นอนหมอน แสนออนซอนดอนเต่า
งามลำเนาเขาภูเม็ง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอมัญจาคีรี
อักษรโรมัน Amphoe Mancha Khiri
จังหวัด ขอนแก่น
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 735.825 ตร.กม.
ประชากร 71,479 คน (พ.ศ. 2559)
ความหนาแน่น 97.14 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4017
รหัสไปรษณีย์ 40160
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอมัญจาคีรี ถนนกลางเมือง ตำบลกุดเค้า อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น 40160
พิกัด 16°7′36″N 102°32′32″E / 16.12667°N 102.54222°E / 16.12667; 102.54222
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4328 9049
หมายเลขโทรสาร 0 4328 9049

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอมัญจาคีรี เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น ตั้งที่ว่าการอำเภอที่ตำบลกุดเค้า

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอมัญจาคีรีมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

คำขวัญประจำอำเภอ มัญจาคีรีนามเมืองเก่า บึงกุดเค้าคู่เมืองบ้าน นมัสการหลวงปู่โสหลวงปู่ผาง ตลาดกลางที่นอนหมอน แสนออนซอนดอนเต่า งามลำเนาเขาภูเม็ง เล็งชมกล้วยไม้ป่าบาน โบราณสถานโนนศิลาเลข สิมชั้นเอกวัดสระทอง น้ำตกเนืองนองห้วยเข ผ้าฝ้ายผ้าไหมสุดเก๋หนองหญ้าปล้อง เกียรติก้องเหรียญเงินยกน้ำหนักโอลิมปิก

ประวัติ[แก้]

อำเภอมัญจาคีรี เดิมตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ที่บ้านหัวหน้า ตำบลจระเข้ อำเภอเมืองขอนแก่น โดย ณ ที่นั้นมีภูเขาชื่อ "เม็ง" ซึ่งราชบัณฑิตยสถานสันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากคำ "มญฺจ" ในภาษาบาลี อันแปลว่า "เตียง" หรือ "แท่น" อำเภอนั้นจึงได้ชื่อว่า "มัญจาคีรี" หมายความตามตัวอักษรว่า "ภูเขามัญจา" หรือ "ภูเขาเม็ง" แปลได้อีกว่า อำเภอที่ตั้งอยู่ใกล้เขาอันมีรูปดั่งเตียงหรือแท่น

ต่อมา พ.ศ. 2419 ย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งที่บ้านสวนหม่อน พ.ศ. 2430 ไปที่ตำบลกุดเค้า แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น "อำเภอกุดเค้า" ตามตำบลที่ตั้ง จึงกลับใช้ชื่อ "มัญจาคีรี" ดังเดิมเมื่อ พ.ศ. 2481

เมืองมัญจาคีรีหรืออำเภอมัญจาคีรี ปรากฏอยู่ในทำเนียบมณฑลอุดร กล่าวว่า เมื่อ พ.ศ. 2433 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าให้ตั้งเมืองขึ้น ชื่อ เมืองมัญจาคีรี โดยมี จางวางเอกพระยาพฤติคุณธนเขม (สน สนธิสัมพันธ์)เป็นเจ้าเมืองคนแรก ของเมืองมัญจาคีรี หรือ อำเภอมัญจาคีรี เมื่อ พ.ศ. 2433-2439 เจ้าเมืองคนที่ 2 คือ พระเกษตรวัฒนา (โส สนธิสัมพันธ์)เมื่อ พ.ศ. 2439-2443 และมีปรากฏประวัติเมืองมัญจาคีรี ในหนังสือประวัติจังหวัดในประเทศไทย ในห้องสมุดของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า - กรุงเทพฯ)

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอมัญจาคีรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็นแปดตำบล 116หมู่บ้าน ได้แก่

1. กุดเค้า (Kut Khao) 17 หมู่บ้าน 5. คำแคน (Kham Khaen) 13 หมู่บ้าน
2. สวนหม่อน (Suan Mon) 14 หมู่บ้าน 6. นาข่า (Na Kha) 17 หมู่บ้าน
3. หนองแปน (Nong Paen) 16 หมู่บ้าน 7. นางาม (Na Ngam) 14 หมู่บ้าน
4. โพนเพ็ก (Phon Phek) 14 หมู่บ้าน 8. ท่าศาลา (Tha Sala) 11 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอมัญจาคีรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวน 9 แห่ง ได้แก่

โรงเรียน[แก้]

  • มัญจาศึกษา (มัธยม)
  • โคกนางามพิทยาสรรพ์ (มัธยม)
  • เหล่าใหญ่นาข่าวิทยาคม (มัธยม)
  • คำแคนวิทยาคม (มัธยม)
  • ท่าศาลาประชานุสรณ์ (มัธยม)
  • มัธยมโพนเพ็ก (มัธยม)
  • อนุบาลเทศบาลตำบลมัญจาคีรี (ประถม)
  • ชุมชนบ้านหันมัญจาคีรี (ประถม)
  • มัญจาคริสเตียน (ประถม)

ธนาคาร[แก้]

  • ธนาคารกรุงเทพ สาขามัญจาคีรี
  • ธนาคารออมสิน สาขามัญจาคีรี
  • ธนาคารกรุงไทย สาขามัญจาคีรี
  • ธนาคารกสิกรไทย สาขามัญจาคีรี
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ (ธกส)

ภูมิศาสตร์[แก้]

  • มีแม่น้ำชีไหลผ่าน
  • มี "บึงกุดเค้า" เป็นบึงขนาดใหญ่ในตัวอำเภอ และเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับทำน้ำประปา

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

บุคคลที่มีชื่อเสียง[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2534-2535). "มัญจาคีรี". สารานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน, (เล่ม 23 : มอ-แม่แรง). กรุงเทพฯ : ไทยมิตรการพิมพ์. หน้า 14716-14717.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]