นางกาลอัคคี
| กาลอัคคีนาคราช | |
|---|---|
| ตัวละครใน รามเกียรติ์ | |
.jpg) | |
| ข้อมูลตัวละครในเรื่อง | |
| เผ่าพันธุ์ | นาค |
| เพศ | หญิง |
| ตำแหน่ง | พระอัครมเหสีกรุงลงกา |
| คู่สมรส | ทศกัณฐ์ |
| บุตร | บรรลัยกัลป์ |
| ญาติ | พญากาลนาค[1] (บิดา) ประภา[1] (มารดา) |
| สีกาย | สีนวลจันทร์ |
ธันยมาลินี (สันสกฤต: धन्यमालिनी, ธนฺยมาลินี) หรือ ธันยมาลาอี (धन्यमालाई, ธนฺยมาลาอี) เป็นตัวละครหนึ่งใน รามายณะ มหากาพย์สำคัญของอินเดีย นางเป็นพระมเหสีพระองค์รองของราวณะ เจ้ากรุงลงกา มีพระราชโอรสด้วยกัน คือ อติกายะ (अतिकाय, อติกาย)[2][3] ซึ่งเป็นตัวละครเดียวกันกับ นางกาลอัคคีนาคราช[4] บางแห่งออกนามว่า กาลอัคคี[1] หรือ อัคคี[5] เป็นตัวละครใน รามเกียรติ์ วรรณคดีไทย พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ซึ่งนางเป็นพระอัครมเหสีพระองค์แรกของทศกัณฑ์ มีพระราชโอรสด้วยกัน คือ บรรลัยกัลป์[4]
ประวัติ
[แก้]ในรามายณะ
[แก้]ธันยมาลินีเป็นรากษส นางได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นพระมเหสีพระองค์รองของราวณะ เรื่องราวใน รามายณะ นางปรากฏตัวออกมาไม่มากนัก นางมีพระราชโอรสคนสำคัญ คือ อติกายะ[6] ส่วน รามายณะ ฉบับอื่น ๆ ระบุว่า ธันยมาลินีมีพระราชโอรสกับราวณะอีกสามพระองค์ ได้แก่ นรานตกะ (नरान्तक, นรานฺตก) เทวานตกะ (देवान्तक, เทวานฺตก) และตริศิระ (त्रिशिर, ตริศิร)[7][8]
ในรามเกียรติ์
[แก้]นางกาลอัคคีนาคราช เป็นธิดาของพญากาลนาค กับมารดาชื่อนางประภา บิดาเป็นพญานาคครองเมืองบาดาล[5] จำเดิม พญานาคทำสงครามกับท้าวสหมลิวัน [อ่าน สะหะมะลิวัน] ซึ่งเป็นยักษ์ผู้ครองเมืองบาดาลเช่นกัน เพราะคิดคาดว่าอนาคตอาจเกิดการรุกล้ำเบียดเบียนกันได้ จึงต้องการกำจัดเพื่อตัดไฟแต่ต้นลม ท้าวสหมลิวันเกรงจะเสียที จึงไปขอให้ท้าวลัสเตียนเจ้ากรุงลงกาซึ่งเป็นหลานชายเข้าช่วยเหลือ พญากาลนาคเห็นว่าทัพยักษ์กล้าแข็งมากจึงคืนร่างเป็นพญานาคเจ็ดเศียรออกมาสู้รบกับท้าวลัสเตียน ปรากฏว่าท้าวลัสเตียนได้แผลงศรเป็นครุฑจับพญากาลนาคไว้[9]
| ครั้นครุฑฉุดฉวยอินทรีย์ | เจ็บดั่งชีวีจะบรรลัย | |
| จวนตัวกลัวแก่ความตาย | จะคิดอายอัปยศก็หาไม่ |
| ร้องขอชีวิตวุ่นไป | พระองค์จงได้เมตตา | |
หลังพญากาลนาคพ่ายแพ้ ท้าวลัสเตียนทรงไว้ชีวิตปล่อยตัวพญากาลนาคกลับเมืองบาดาล พญานาคสำนึกบุญคุณของท้าวลัสเตียน เห็นควรว่าต้องถวายตัวนางกาลอัคคีให้แก่ท้าวลัสเตียนเป็นบรรรณาการ แต่ท้าวลัสเตียนทรงพระชราภาพมากแล้ว มีมเหสีและสนมเป็นจำนวนมากอยู่แล้ว จึงมอบนางกาลอัคคีให้เป็นชายาของทศกัณฐ์แทน[1][5] โดยให้นางเป็นพระมเหสีสูงศักดิ์กว่านักนางสนมทั้งปวงของทศกัณฐ์ ดังปรากฏความตอนหนึ่งว่า[9]
| ไม่มีสิ่งใดฉลองบาท | องค์พระภูวนาถนาถา | |
| จะขอถวายราชธิดา | ไว้ใต้บาทาพระภูมี |
เมื่อท้าวลัสเตียนสละราชสมบัติ ได้แต่งตั้งทศกัณฐ์ครองเมืองลงกาต่อมา และมีนางอัคคีเป็นอัครมเหสีสูงศักดิ์กว่านางสนมทั้งแปดหมื่นสี่พันตน หลังจากทศกัณฐ์ชลอเขาไกรลาสให้ตั้งตรงได้และได้รับพระราชทานนางมณโฑจากพระอิศวรมา จึงสถาปนานางมณโฑให้เป็นพระอัครมเหสีเอกแทน ดังปารากฏในภาพจิตรกรรมในวัดพระศรีรัตนศาสดารามหลายตอน ที่นางกาลอัคคี (ทรงมงกุฏยอดนางนาค) จะประทับถัดมาจากนางมณโฑเสมอ ส่วนพระราชโอรส คือ บรรลัยกัลป์ มีตัวเป็นยักษ์ หัวเป็นนาค พญากาลนาคขอไปเลี้ยงไว้ที่เมืองบาดาล[9]
ลักษณะหัวโขนและสีกาย
[แก้]มีกายสีนวลจันทร์ 1 หน้า 2 มือ มงกุฎกษัตรีย์ยอดนาค
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 4 สยาม ภัทรานุประวัติ. "กาลอัคคี". ฐานข้อมูลนามานุกรมวรรณคดีไทย. สืบค้นเมื่อ 17 สิงหาคม 2568.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M. The Rosen Publishing Group. p. 69. ISBN 978-0-8239-3179-8.
- ↑ Nāyuḍū, Su Śaṅkara Rājū; Shankar Raju Naidu, S. (1971). "A Comparative Study of Kamba Ramayanam and Tulasi Ramayan".
- 1 2 ธนิต อยู่โพธิ์ (2496). สีและลักษณะหัวโขน (PDF). พระนคร: ไทยวัฒนาพานิช. p. 42.
- 1 2 3 สยาม ภัทรานุประวัติ. "กาลนาค, พญา". ฐานข้อมูลนามานุกรมวรรณคดีไทย. สืบค้นเมื่อ 17 สิงหาคม 2568.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ "Story of Atikāya". www.wisdomlib.org (ภาษาอังกฤษ). 2019-01-28. สืบค้นเมื่อ 2022-09-11.
- ↑ Nāyuḍū, Su Śaṅkara Rājū; Shankar Raju Naidu, S. (1971). "A Comparative Study of Kamba Ramayanam and Tulasi Ramayan".
- ↑ "2 Wives of Ravana – and Their Legends". 11 July 2022.
- 1 2 3 ภาษิต จิตรภาษา (5 พฤศจิกายน 2567). "ทศกัณฐ์คลั่งรัก? "มีเมียเป็นช้าง เป็นปลา" ฟัดนางสวรรค์หกชั้นฟ้า". ศิลปวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 17 สิงหาคม 2568.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help)
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ธันยมาลินี
 | บทความวรรณกรรมนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |