ไทเป
นครไทเป
臺北市[I] ไถเป่ย์, ไทโฮกุ, ไตปัก | |
|---|---|
| ที่มาของชื่อ: เวด-ไจลส์: Tʻai²-pei³; แปลตรงตัว 'ทิศเหนือของไต้หวัน' | |
| สมญา: นครแห่งกุหลาบพันปี | |
![]() | |
| พิกัด: 25°04′N 121°31′E / 25.067°N 121.517°E | |
| ประเทศ | |
| ตั้งถิ่นฐานเมื่อ | 1709 |
| ศูนย์กลาง | เขตซิ่นอี้ |
| เขต | |
| การปกครอง | |
| • องค์กร |
|
| • นายกเทศมนตรี | เจี่ยง วั่นอัน (ก๊กมินตั๋ง) |
| พื้นที่ | |
| 271.80 ตร.กม. (104.94 ตร.ไมล์) | |
| • พื้นน้ำ | 2.7 ตร.กม. (1.0 ตร.ไมล์) 1.0% |
| • เขตเมือง | 1,140 ตร.กม. (440 ตร.ไมล์) |
| • อันดับ | 16 จาก 22 |
| ประชากร (ตุลาคม 2019) | |
| 2,646,204 คน | |
| • อันดับ | 4 จาก 22 |
| • ความหนาแน่น | 9,700 คน/ตร.กม. (25,000 คน/ตร.ไมล์) |
| • เขตเมือง | 8,535,000 คน |
| • ความหนาแน่นเขตเมือง | 7,500 คน/ตร.กม. (19,000 คน/ตร.ไมล์) |
| เขตเวลา | UTC+8 (มาตรฐานไต้หวัน) |
| รหัสไปรษณีย์ | 100–116 |
| รหัสพื้นที่ | (0)2 |
| รหัส ISO 3166 | TW-TPE |
| สัญลักษณ์ | |
| นก | ขุนแผนไต้หวัน[4] (Urocissa caerulea) |
| ดอกไม้ | กุหลาบพันปี (Rhododendron nudiflorum) |
| ต้นไม้ | บันยัน (India laurel fig, Ficus microcarpa) |
| เว็บไซต์ | english |
| นครไทเป | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
"ไทเป" เขียนด้วยอักษรจีนตัวเต็ม (บน) และตัวย่อ (ล่าง) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวเต็ม | 臺北市 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| จีนตัวย่อ | 台北市 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ความหมายตามตัวอักษร | "ทิศเหนือของไถ[วาน]" | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

ไทเป หรือ ไถเป่ย์ (จีน: 臺北; พินอิน: Táiběi) เป็นเมืองหลวง[a]ของสาธารณรัฐจีนหรือไต้หวัน มีฐานะเป็นนครภายใต้การปกครองโดยตรงของรัฐบาลกลาง ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของไต้หวัน อยู่ห่างจากเมืองท่าที่อยู่ทางเหนือ ซึ่งคือนครจีหลง ไปประมาณ 25 กิโลเมตร (16 ไมล์) อาณาเขตของนครไทเปถูกล้อมรอบด้วยนครซินเป่ย์ (นครไทเปใหม่) พื้นที่ส่วนใหญ่ของเมืองตั้งอยู่บนแอ่งไทเป ซึ่งเป็นก้นทะเลสาบโบราณ แอ่งไทเปล้อมรอบด้วยหุบเขาที่ค่อนข้างแคบของแม่น้ำจีหลงและแม่น้ำซินเตี้ยน ซึ่งรวมกันเป็นแม่น้ำตั้นฉุ่ยที่ไหลไปตามแนวพรมแดนด้านตะวันตกของเมือง[7]
ไทเปมีประชากรประมาณ 2,646,204 คน (2019)[8] เป็นศูนย์กลางของเขตมหานครไทเป–จีหลง ซึ่งประกอบกับเมืองข้างเคียง ได้แก่ นครซินเป่ย์ (นครไทเปใหม่) และนครจีหลง ประชากรรวมทั้งสิ้น 7,047,559 คน[8][9] ซึ่งเป็นพื้นที่เมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 40 ในโลก โดยประมาณหนึ่งในสามของพลเมืองไต้หวันอาศัยอยู่ในเขตเมืองใหญ่ คำว่า "ไทเป" อาจหมายถึงเขตมหานครทั้งหมดหรือเฉพาะตัวเมืองก็ได้
ไทเปเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การเมือง การศึกษา และวัฒนธรรมของไต้หวัน นอกจากนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของเขตอุตสาหกรรมไฮเทคที่สำคัญอีกด้วย[10] ไทเปมีสนามบินให้บริการสองแห่ง ได้แก่ ท่าอากาศยานไทเปซงชาน และท่าอากาศยานนานาชาติไต้หวันเถา-ยฺเหวียน ไทเปเป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญทางสถาปัตยกรรมและวัฒนธรรมต่าง ๆ เช่น ไทเป 101, หอรำลึกเจียงไคเช็ก, วัดต้าหลงตง เป่าอัน, วัดซิงเทียน, วัดหลงซาน, พิพิธภัณฑ์พระราชวังแห่งชาติ, อาคารทำเนียบประธานาธิบดี, ย่านการค้าซีเหมินติง และตลาดกลางคืนอีกหลายแห่งที่ตั้งอยู่กระจัดกระจายไปทั่วเมือง และยังมีสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เช่น เมาคง, หยานหมิงชาน, และพุน้ำร้อน
ในรายงานข่าว คำว่า ไทเป มักทำหน้าที่เป็นคำเปรียบเทียบซึ่งหมายถึงรัฐบาลกลางของไต้หวัน ซึ่งคล้ายกับคำว่า ปักกิ่ง เมื่อกล่าวถึงรัฐบาลกลางบนจีนแผ่นดินใหญ่ เนื่องจากสถานะทางการเมืองที่ไม่ชัดเจนของไต้หวันในระดับสากล คำว่า จีนไทเป จึงมักถูกใช้เป็นคำพ้องความหมายในการเรียกไต้หวันทั้งประเทศ อย่างในกรณีเมื่อผู้แทนรัฐบาลของไต้หวันเข้าร่วมในองค์การระหว่างประเทศ หรือนักกีฬาของไต้หวันเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ
ที่มาของชื่อ
[แก้]การสะกดคำว่าไทเปในอักษรโรมัน Taipei และ Tʻai-pei ได้รับมาจากการถอดเป็นอักษรโรมันแบบเวด-ไจลส์ Tʻai²-pei³[11] ซึ่งในภาษาจีนหมายถึง ทิศเหนือของไต้หวัน ชื่อนี้ยังสามารถสะกดด้วยอักษรโรมันเป็น Táiběi ตามระบบฮั่นยฺหวี่พินอินและทงย่งพินอิน[12][13][14]
จักรวรรดิญี่ปุ่นเข้ายึดครองไต้หวันในปี 1895 ภายใต้สนธิสัญญาชิโมโนเซกิหลังสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง ทำให้ไต้หวันกลายเป็นอาณานิคมของจักรวรรดิญี่ปุ่น โดยมี Taihoku [ไทโฮกุ] (เดิมเรียก Taipeh-fu [ไทเป-ฟุ]) เป็นเมืองหลวง
เมืองนี้ยังเป็นที่รู้จักในชื่อ Tai-pak [ไถปัก][15][16] (มาจากภาษาฮกเกี้ยนไต้หวัน) และ Taipeh[17][18]
เขตการปกครอง
[แก้]นครไทเปแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 เขต (區; qū; ชวี)[19] แต่ละเขตแบ่งย่อยออกเป็น หมู่บ้านในเมือง หรือ ชุมชน (里; lǐ; หลี่) ซึ่งแบ่งย่อยลงไปอีกเป็น ละแวก หรือ ย่าน (鄰; lín; หลิน) เขตที่เป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของเทศบาลนครไทเป คือ เขตซิ่นอี้
| แผนที่ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ชื่อเขต | ประชากร (ม.ค. 2016) |
พื้นที่ (ตร.กม.) | รหัส ไปรษณีย์ | ||||
| ทับศัพท์ อักษรไทย | อักษรจีน[20] | พินอิน | เวด-ไจลส์ | เป่อ่วยจี | |||
| เขตเป่ย์โถว | 北投區 | Běitóu | Pei-t'ou | Pak-tâu | 257,922 | 56.8216 | 112 |
| เขตต้าอาน | 大安區 | Dà'ān | Ta-an | Tāi-an | 312,909 | 11.3614 | 106 |
| เขตต้าถง | 大同區 | Dàtóng | Ta-t'ung | Tāi-tông | 131,029 | 5.6815 | 103 |
| เขตหนานก่าง | 南港區 | Nángǎng | Nan-kang | Lâm-káng | 122,296 | 21.8424 | 115 |
| เขตเน่ย์หู | 內湖區 | Nèihú | Nei-hu | Lāi-ô͘ | 287,726 | 31.5787 | 114 |
| เขตชื่อหลิน | 士林區 | Shìlín | Shih-lin | Sū-lîm | 290,682 | 62.3682 | 111 |
| เขตซงชาน | 松山區 | Sōngshān | Sung-shan | Siông-san | 209,689 | 9.2878 | 105 |
| เขตว่านหัว | 萬華區 | Wànhuá | Wan-hua | Báng-kah | 194,314 | 8.8522 | 108 |
| เขตเหวินชาน | 文山區 | Wénshān | Wen-shan | Bûn-san | 275,433 | 31.5090 | 116 |
| เขตซิ่นอี้ | 信義區 | Xìnyì | Hsin-yi | Sìn-gī | 229,139 | 11.2077 | 110 |
| เขตจงชาน | 中山區 | Zhōngshān | Chung-shan | Tiong-san | 231,286 | 13.6821 | 104 |
| เขตจงเจิ้ง | 中正區 | Zhōngzhèng | Chung-cheng | Tiong-chèng | 162,549 | 7.6071 | 100 |
การขนส่ง
[แก้]
การขนส่งสาธารณะ ครองสัดส่วนการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะในไทเปอย่างมาก จากการสำรวจของรัฐบาลในปี พ.ศ. 2565 พบว่าการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะในไทเปคิดเป็น 34.9% ซึ่งสูงกว่าพื้นที่อื่นๆ ในประเทศ[21] การขนส่งสาธารณะ ประกอบด้วย รถมอเตอร์ไซค์ รถยนต์ส่วนตัว รถแท็กซี่ และ จักรยาน การเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะคิดเป็น 41.6% ของการเดินทางทั้งหมดในไทเปในปี พ.ศ. 2565 ซึ่งต่ำที่สุดในไต้หวัน
หมายเหตุ
[แก้]คำในภาษาพื้นเมือง
[แก้]- ↑ ในภาษาท้องถิ่น:
- อักษรจีนดั้งเดิม: 臺北市
- ภาษาจีนกลาง พินอิน: Táiběi Shì
- ภาษาฮกเกี้ยน: Tâi-pak Tshī
- ภาษาแคะถิ่นซื่อเซี่ยน Hakka: Tǒi-běd Sii
- ภาษาแคะถิ่นไห่ลู่ Hakka: Toi-bed Shi+
อื่น ๆ
[แก้]- ↑ รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐจีนไม่มีบทบัญญัติในการกำหนดให้เมืองใด ๆ รวมถึงไทเป เป็นเมืองหลวงโดยนิตินัย อย่างไรก็ตาม ไทเปได้ถูกกำหนดโดยรัฐกฤษฎีกาให้เป็นที่ตั้งอย่างเป็นทางการของรัฐบาลกลาง ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้ไทเปเป็นเมืองหลวงโดยพฤตินัยของสาธารณรัฐจีน[5][6]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ 《中華民國統計資訊網》縣市重要統計指標查詢系統網 (ภาษาจีน). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 12 มิถุนายน 2016. สืบค้นเมื่อ 13 มิถุนายน 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Demographia World Urban Areas PDF" (PDF). Demographia. เมษายน 2016. ข้อมูลเก่า (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 3 พฤษภาคม 2018. สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Demographia World Urban Areas PDF" (PDF). Demographia. ข้อมูลเก่า (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 3 พฤษภาคม 2018. สืบค้นเมื่อ 2019-11-30.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ขุนแผนไต้หวัน". ศิลปวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2564.
- ↑ Tseng Ying-yu, Sofia Wu (4 ธันวาคม 2013). "Taipei is Republic of China's capital, minister said". Central News Agency. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 ตุลาคม 2021. สืบค้นเมื่อ 13 ตุลาคม 2021.
{{cite web}}: ตราเวลาใน|archive-date=/|archive-url=ไม่ตรงกัน; แนะนำค่า 20 กันยายน 2018 แทน (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Since the implementation of the Act Governing Principles for Editing Geographical Educational Texts (地理敎科書編審原則) in 1997, the guiding principle for all maps in geographical textbooks was that Taipei was to be marked as the capital with a label stating: "Location of the Central Government"". 4 ธันวาคม 2013. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2019. สืบค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2019.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Taipei City Government: Home – I. Geographic Overview". Taipei City Government. 23 ตุลาคม 2006. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 9 ธันวาคม 2013. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2009.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 鄉鎮市區人口及按都會區統計. Taiwan Ministry of Interior. ธันวาคม 2015. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 ธันวาคม 2013. สืบค้นเมื่อ 11 ธันวาคม 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Methods and Term Definitions". Directorate General of Budget, Accounting and Statistics. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 ธันวาคม 2018. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2009.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Taiwan tech industry faces up to South Korea's Samsung". The Seattle Times. เมษายน 2013. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 25 สิงหาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2017.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Skinner, G. William (1973). Modern Chinese society:an analytical bibliography. Stanford University Press. น. 55. ISBN 0-8047-0753-7.
- ↑ "Taiwan place names". Pīnyīn.info (ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน และ อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 15 กันยายน 2020.
鄉鎮市區別 Hanyu Pinyin (recommended) Hanyu Pinyin (with tones) Tongyong Pinyin old forms
...
台北市 Taibei Táiběi Taibei Taipei{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Eryk Smith (27 พฤศจิกายน 2017). "OPINION: Hanyu Pinyin Should Not Be Political, Kaohsiung". สืบค้นเมื่อ 15 กันยายน 2020.
The capital will not see its name re-christened "Taibei" anytime soon and that's fine
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Elana Shohamy, Durk Gorter, บ.ก. (2009). Linguistic Landscape: Expanding the Scenery. Routledge. น. . ISBN 978-0-203-93096-0.
However, I do use the commonly rendered "Taipei," instead of "Taibei" (Táiběi).
- ↑ William Campbell (1915). Sketches from Formosa. น. 82 – โดยทาง Internet Archive.
No sooner had the Governor-General at Tai-pak received telegraphic information of the magnitude of the calamity, than instruction were issued for a large company of surgeons, nurses, and assistants to proceed at once to Ka-gi.
- ↑ "Tai-pak". The Free Dictionary. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 กันยายน 2015. สืบค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2019.
Taipei (redirected from Tai-pak)
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Alice Ballantine Kirjassoff (มีนาคม 1920). "FORMOSA THE BEAUTIFUL". National Geographic Magazine. เล่มที่ 37 ฉบับที่ 3. น. 257, 262.
I boarded a train for Taihoku, the capital city, which on most maps still bears its old Chinese name of Taipeh.{...}Taihoku (Taipeh)
{{cite magazine}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Taipeh". The Free Dictionary. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 ตุลาคม 2019. สืบค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2019.
Noun 1. Taipeh - the capital of Nationalist ChinaTaipeh - the capital of Nationalist China; located in northern Taiwan
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Administrative Districts". Taipei City Government. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 กรกฎาคม 2010. สืบค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2010.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ 臺北行政區 [Taipei Administrative Divisions] (ภาษาจีนตัวเต็ม). 臺北市政府全球資訊網. 20 กุมภาพันธ์ 2019. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2019.
現劃分12行政區,{...}北投區公所 士林區公所 中山區公所 內湖區公所 大同區公所 松山區公所 萬華區公所 中正區公所 大安區公所 信義區公所 南港區公所 文山區公所
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ 111年民眾日常使用運具狀況調查摘要分析 [Summary and Analysis of 2022 Survey on State of People's Daily Transport Usage] (รายงาน) (ภาษาจีนตัวเต็ม). Ministry of Transportation and Communications of the Republic of China. 1 พฤษภาคม 2023. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 9 ธันวาคม 2023. สืบค้นเมื่อ 2024-09-10.
{{cite report}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
