ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน
華語
หฺวา-ยฺหวี่
ประเทศที่มีการพูดไต้หวัน
ภูมิภาคเอเชีย
จำนวนผู้พูด4.3 ล้านคน (1999)  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา
จีน-ทิเบต
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการสาธารณรัฐจีน
ผู้วางระเบียบกระทรวงศึกษาแห่งไต้หวัน
รหัสภาษา
ISO 639-3

ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน หรือ ภาษาจีนไถวาน เป็นภาษาจีนที่กลายร่างมาจากภาษาจีนมาตรฐานแต่มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยเป็นภาษาทางการในเกาะไต้หวัน ภาษานี้เป็นที่รู้จักในคนท้องถิ่นว่า 國語 (กว๋อ-ยฺหวี่) ซึ่งภาษาจีนมาตรฐานก็ได้รับการเปลี่ยนแปลงมาจากภาษาจีนกลางสำเนียงปักกิ่งอีกที

กว๋อยวี่ แทบจะมีระบบการพูดและการเขียนเหมือนกับภาษาจีนมาตรฐานแทบทั้งสิ้น ซึ่งภาษาจีนมาตรฐานเรียกว่า 普通话 (ผู่ทงฮว่า) แต่อย่างไรก็ตามภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันก็ได้รับคำศัพท์ ไวยากรณ์ และการออกเสียง ที่ผิดเพี้ยนไปจากภาษาจีนมาตรฐานเล็กน้อย ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากภาษาไต้หวัน (臺灣閩南語) และภาษาฮักกา (客家話) ซึ่งเป็นภาษาแม่ของพลเมืองเกาะนี้จำนวน 70% และ 14% ตามลำดับ

ความต่างจากภาษาจีนมาตรฐาน[แก้]

ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่: ภาษาจีนกลาง

ตัวอักษร[แก้]

ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันใช้ตัวอักษรจีนเต็มซึ่งตรงข้ามกับภาษาจีนมาตรฐานที่ใช้ตัวย่อ อักษรเบรลล์ของภาษาจีนสำเนียงนี้ก็มีความแตกต่างจากภาษาจีนมาตรฐานมาก โดยเฉพาะการเขียนตัวอักษรละตินก็มีความแตกต่างอย่างมากโดยตัวอักษรละตินเป็นมาตรฐานสำหรับการเขียนพินอินของภาษาจีนมาตรฐานอยู่แล้ว ในขณะที่ตัวอักษรละตินในภาษาจีนสำเนียงนี้จะถูกเขียนตามเวด-ไจลส์

การออกเสียง[แก้]

วิธีการออกเสียงภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันหลักๆได้รับอิทธิพลมาจากภาษาฮกเกี้ยนและภาษาอังกฤษ แต่พยายามเลียนแบบภาษาจีนกลางมาตรฐานโดยวรรณยุกต์ทั้งสี่มีการใช้แทบจะเหมือนจากภาษาจีนมาตรฐานส่วนคำศัพท์หลายๆคำนำมาจากภาษาไต้หวันแต่รักษาวรรณยุกต์ทั้งสี่ตามภาษาจีนมาตรฐานเอาใว้ แต่พยัญชนะต้นมีข้อจำกัดอยู่มาก

หากจำแนกเสียงพยัญชนะเป็นสัทอักษรสากลภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันจะมีความแตกต่างกับภาษาจีนกลางมาตรฐานตามถิ่นต่างๆดังนี้

สัทอักษรจีน ปักกิ่ง
(มาตรฐาน)
ไทเป/
เถา-ยฺเหวียน
ไถจง เกาสฺยง/
ผิงตง
ไต้หวันเชื้อสายแคะ คำอธิบาย
b/ㄅ [p] [p]~[b] เสียง , เสียง ใช้ในคำยืมภาษาฮกเกี้ยนเท่านั้น
p/ㄆ [pʰ] เสียง
m/ㄇ [m] เสียง
f/ㄈ [f] [hʷ] [f] ภาษาฮกเกี้ยนไม่มีเสียง และคนไต้หวันภาคใต้มีปัญหาในการออกเสียงนี้
d/ㄉ [t] เสียง
t/ㄊ [tʰ] เสียง
n/ㄋ [n] เสียง
l/ㄌ [l] คล้าย ; ตรงกับ l ในภาษาอังกฤษ
g/ㄌ [k] [k]~[g] [g] ตรงกับตัวอักษร g ในภาษาอังกฤษเช่นคำว่า grand, gross ใช้ในคำยืมภาษาฮกเกี้ยนเท่านั้น
k/ㄎ [kʰ] เสียง
h/ㄏ [x] [h] [x] = (กำเมือง)
ภาษาฮกเกี้ยนและภาษาแคะไม่มีเสียง [x] และแทนด้วยเสียง [h] ซึ่งตรงกับ ในภาษาไทยกลาง
j/ㄐ [t͡ɕ]
q/ㄑ [t͡ɕʰ]
x/ㄒ [ɕ] ไม่ใกล้เคียงเสียงใดในภาษาไทย
zh/ㄓ [ʈ͡ʂ] [ʤ] [ʧ] ไม่มีเสียงภาษาไทยเทียบ
ทั้งในภาษาฮกเกี้ยนและภาษาแคะไม่มีเสียงม้วนลิ้นจึงไม่มี [ʈ͡ʂ], [ʈ͡ʂʰ] และ [ʂ] ทั้งสามเสียง สำหรับภาษาแคะมีเสียงพยัญชนะคู่ขนานคือเสียงหลังปุ่มเหงือก [ʧ], [ʧʰ] และ [ʃ] ตามลำดับ คนไต้หวันเชื้อสายฮกเกี้ยนเกิดจากการม้วนลิ้นไม่สุดเพราะภาษาฮกเกี้ยนไม่มีเสียงที่ใกล้เคียงและเสียงจึงออกมาเป็น [ʤ], [ʧ] และ [ʃ] ตามลำดับ
เสียง [ʤ] ตรงกับ j ในภาษาอังกฤษ, [ʧ] ตรงกับ ch ในภาษาอังกฤษ, [ʈ͡ʂʰ] คือ [ʈ͡ʂ] พ่นลม ส่วน [ʃ] ตรงกับ sh ในภาษาอังกฤษ
ch/ㄔ [ʈ͡ʂʰ] [ʧ] [ʧʰ]
sh/ㄕ [ʂ] [ʃ]
r/ㄖ [ʐ] [ɻ]~[ɹ] [ɹ]~[j] [j] [ɻ]~[ɹ] [ʐ] คือเสียงเสียดแทรก แต่ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันทุกถิ่นย่อยเป็นเสียงเปิด คนไต้หวันเชื้อสายแคะใช้เหมือนกับคนเชื้อสายฮกเกี้ยนในไทเป
[ɻ] เป็นเสี้ยงม้วนลิ้นสุด, [ɹ] เป็นเพราะม้วนลิ้นไม่สุด และ [j] คือเสียง เพราะเกิดจากคนไต้หวันภาคใต้ติดมาจากเสียงภาษาฮกเกี้ยนอยู่ก่อน
z/ㄗ [ts]
c/ㄘ [tsʰ]
s/ㄙ [s] เสียง

หากจำแนกเสียงกึ่งสระทั้งเป็นสัทอักษรสากลจะถอดเสียงพยัญชนะได้ดังนี้

สัทอักษรจีน ปักกิ่ง
(มาตรฐาน)
ไทเป/
เถา-ยฺเหวียน
ไถจง เกาสฺยง/
ผิงตง
ไต้หวันเชื้อสายแคะ คำอธิบาย
yi/ㄧ
(อยู่เดี่ยว)
[ʔi] เท่ากับคำว่า อี ในภาษาไทย
yi/ㄧ
(มีสระ)
[ji+_] [ʔi+_]~[ji+_] คนไต้หวันใช้เสียง อี จะใช้ ยี เมื่อเลียนแบบคนจีนแผ่นดินใหญ่
yi/ㄧ
(ควบ)
[_+ji] [_i] คนไต้หวันละเสียง และ ให้เหลือแค่เสียงพยัญชนะตัวหน้าตัวเดียวและทำหน้าที่เป็นแค่สระอี
wu/ㄨ
(อยู่เดี่ยว)
[ʔu] เท่ากับคำว่า อู ในภาษาไทย
wu/ㄨ
(มีสระ)
[wu+_] [ʋ+_] [wu+_] [ʋ+_] [w] = ต้องมีสระอูพ่วง
[ʋ] ใกล้เคียงกับ [w] แต่ไม่มีสระอูพ่วง
wu/ㄨ
(ติด)
[_u] เหลือแค่สระอูเหมือนกัน
yu/ㄩ [ɰɯ] [ʔʷy]~[jʷy] จีนมาตรฐานไม่มีเสียงใกล้เคียงกับภาษาไทย
แต่สำเนียงถิ่นไต้หวันเป็น หรือและ ควบ สระอีทั้งสองเสียง

ตัวอย่างคำศัพท์ที่ออกเสียงต่างกัน[แก้]

คำส่วนใหญ่จะมีการออกเสียงวรรณยุกต์ที่ต่างกัน

จีนมาตรฐาน จีนกลางสำเนียงไต้หวัน เพิ่มเติม
垃圾 (or 拉圾)
("garbage")
lājī lèsè การออกเสียง lèsè มาจากภาษาง่อ คำนี้ก็เรียกในแผ่นดินใหญ่จนกระทั่งปี 1949.
液體 (液体)
("liquid")
yètǐ yìtǐ, yètǐ

("and")
hàn,
星期
("week")
xīngqī xīngqí
企業 (企业)
("enterprise")
qǐyè qìyè
危險 (危险)
("danger")
wēixiǎn wéixiǎn
包括 (包括)
("including")
bāokuò bāoguā, bāokuò
法國 (法国)
("France")
Fǎguó Fàguó
微波爐 (微波炉)
("microwave")
wēibōlú wéibōlú