พระกาล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระกาฬชัยศรี
(พระกาฬ)
เทพแห่งกาลเวลา, มายา, การสร้าง, ทำลายล้าง และอำนาจ
ศาลหลักเมือง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (7).jpg
ชื่อในอักษรเทวนาครีकाल देव
ชื่อในการทับศัพท์ภาษาสันสกฤตkāla Deva
ส่วนเกี่ยวข้องเทวดาในศาสนาฮินดู
พระศิวะ
เทพารักษ์
ศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร.
วิมานสุสาน
เชิงตะกอน
ป่าช้า (มีหลายรายงาน)
อาวุธขัฑคะ
ตรีศูล
กปาละ
พาหนะสุนัข(ในคติศาสนาฮินดูโบราณ)
นกแสก (ในคติไทย)
คู่ครองพระแม่กาลี

พระกาฬไชยศรี หรือ พระกาฬ เป็นเทวดาในศาสนาฮินดู[1]และได้รับการนับถือเป็นยิดัมและธรรมบาลตามความเชื่อของชาวพุทธในทิเบตในนาม พระมหากาล โดยสังกัดรัตนโคตรของพระรัตนสัมภวะพุทธะ มีลักษณะคล้ายเหรุกะ ภาคดุร้ายมี 16 แขน มือถือหัวกะโหลกและกริช มีเปลวไฟพวยพุ่งรอบกาย สวมมงกุฏกระโหลก มีมาลัยร้อยด้วยศีรษะมนุษย์ มีงูพันรอบกาย. , ในศาสนาฮินดูพระองค์คืออวตารของพระศิวะ. [1]และทรงเป็นเทพสวามีของพระนางกาลี.[2][3][4] , ในคติศาสนาพุทธนิกายวัชรยาน , เซน , พุทธศาสนาแบบจีนและพุทธศาสนาแบบญี่ปุ่น พระองค์คือไดโกกุ หนึ่งในเจ็ดเทพเจ้าโชคลาภ. เทวรูปพระองค์ที่มีชื่อเสียงในไทย คือ เทวรูปศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร.[5]

บางท้องที่เชื่อว่าท่านเป็นเจ้าแห่งนาค ปกครองนาคที่ดูแลทรัพย์สมบัติเบื้องล่าง จึงถือเป็นเทพเจ้าแห่งความมั่งคั่งองค์หนึ่ง ในจีนและญี่ปุ่นถือเป็นเทพเจ้าแห่งโชค บางแห่งถือว่าท่านเป็นเทพแห่งการพักแรม ในอินเดียถือว่าท่านเป็นเทพองค์เดียวกับท้าวกุเวร

ที่มาในไทย[แก้]

คติการบูชาพระกาลนั้นรับเอามาแต่อินเดียดั้งเดิม นิยมเรียก “พระกาลพระกุลี” หรือ “พระกาลกุลี” โดยดั้งเดิมจะนับถือพระกาลคู่กับพระกาลี ต่อมาภายหลังเรียกเพี้ยนเป็น “กุลี” ไป ต่อมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ ทีจะเห็นสร้อย “กลี” ฟังดูน่ากลัวนัก จึงเปลี่ยนสร้อยเสียใหม่ให้เป็น “ไชยศรี” ใช้เป็นทางราชการมาเห็นจะราวในสมัยรัชกาลที่สี่ ดังปรากฏในประกาศถือน้ำนั้นแต่คนทั่ว ๆ ไปก็จะเรียก “พระกาฬ” เฉย ๆตั้งแต่นั้น. [6] แต่คติการบูชาพระกาลยังคงอยู่โดยผสมกับคติความเชื่อพื้นถิ่นในไทย คือ ตากะลายายกะลีแทน.[7]


อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  1. 1.0 1.1 Bryson 2017, p. 42.
  2. Magee n.d..
  3. Bhattacharya Saxena 2011.
  4. Johnson 2009, p. แม่แบบ:Pn.
  5. https://bangkokcitypillarshrine.com/Content/God/3/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%AC%E0%B9%84%E0%B8%8A%E0%B8%A2%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5#prettyPhoto
  6. https://cklanpratoom.wordpress.com/2014/10/21/%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%99/
  7. https://www.tnews.co.th/variety/443154