พระเสื้อเมือง
พระเสื้อเมือง | |
---|---|
![]() พระเสื้อเมืองในศาลหลักเมือง กรุงเทพมหานคร | |
เป็นที่บูชาใน | ศาสนาผี |
ส่วนเกี่ยวข้อง | เทพพื้นเมือง |
เป็นที่นับถือใน | ประเทศไทย |
พระเสื้อเมือง บ้างเรียก ผีเสื้อเมือง หรือ ผีเสื้อ เป็นเทพารักษ์ประจำเมือง และเป็นอมนุษย์จำพวกหนึ่ง ทำหน้าที่คุ้มครองและป้องกันภัยทางบกและทางน้ำ ดูแลไพร่พล รักษาบ้านเมืองเมืองให้เป็นสุข ปราศจากอริราชศัตรูเข้ามารุกราน[1]
ประวัติ
[แก้]คติพระเสื้อเมืองถูกพัฒนามาจากคติความเชื่อเรื่อง "ผีเสื้อ" ในศาสนาผี ซึ่งเป็นศาสนาพื้นเมืองดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใช้ภาษากลุ่มไท ทั้งไทยสยาม ลาว ไทลื้อ ไทใหญ่ ไทคำตี้ และไทเขิน[2]
ผีเสื้อในที่นี้คือคำเดียวกับคำว่า "ผีเชื้อ"[3] แปลว่า "ผีรักษาท้องถิ่น" หรือ "ผีเจ้าที่"[4] จัดเป็นผีบรรพบุรุษอย่างหนึ่ง เพราะเป็นบรรพบุรุษที่อพยพเข้ามาตั้งแต่ยุคสร้างบ้านแปงเมือง ลูกหลานจึงสร้างศาลไว้บูชาประดุจศาลประจำตระกูล[3] ตามชนบทจะมี "ผีเสื้อบ้าน" คือผีรักษาหมู่บ้าน และ "ผีเสื้อเมือง" หรือ "ผีหลวง" คือผีรักษาเมืองเป็นต้น[4] ส่วนผีเสื้อที่อยู่ในเมืองหลวงจะถูกเรียกว่า "พระเสื้อเมือง" เพื่อลดกลิ่นอายของความเป็นผีลง[3] ในอดีตศาลของผีเสื้อในชาวไททุกกลุ่มจะไม่มีการประดิษฐานรูปเคารพใด ๆ ไว้ในศาลเลย มีแต่ศาลเปล่าโล่ง ๆ เท่านั้น[5]
พระเสื้อเมืองที่ประดิษฐานในศาลหลักเมือง กรุงเทพมหานคร หล่อด้วยสัมฤทธิ์ปิดทอง สูง 93 เซนติเมตร ยืนบนฐานสิงห์ พระหัตถ์ซ้ายถือคทา พระหัตถ์ขวาชูขึ้นพร้อมกับถือจักร[1]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ 1.0 1.1 "เทพารักษ์ 5 องค์ ที่ศาลหลักเมือง คือเทพองค์ใดบ้าง ?". ศิลปวัฒนธรรม. 21 เมษายน 2567. สืบค้นเมื่อ 24 เมษายน 2567.
{{cite web}}
: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=
(help) - ↑ เสมอชัย พูลสุวรรณ. รัฐฉาน (เมืองไต) : พลวัติของชาติพันธุ์ในบริบทประวัติศาสตร์และการเมืองร่วมสมัย. กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2552, หน้า 28
- ↑ 3.0 3.1 3.2 เสฐียรโกเศศ. ผีสางเทวดา. กรุงเทพฯ : เอเธนส์บุ๊คส์ (1997), 2549, หน้า 47
- ↑ 4.0 4.1 จิตร ภูมิศักดิ์. ความเป็นมาของคำสยาม, ไทย ลาว และขอม และลักษณะทางสังคมของชื่อชนชาติ. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ : ชนนิยม, 2556, หน้า 365
- ↑ เสมอชัย พูลสุวรรณ. รัฐฉาน (เมืองไต) : พลวัติของชาติพันธุ์ในบริบทประวัติศาสตร์และการเมืองร่วมสมัย. กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2552, หน้า 30
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- The Grand Palace เก็บถาวร 2012-03-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน