อักษรต่ำ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ในการจัดหมวดหมู่ไตรยางศ์ อักษรต่ำ หมายถึง พยัญชนะกลุ่มหนึ่งที่มีรูปปกติเป็นเสียงต่ำทั้งหมด ซึ่งเป็นการพิจารณาเฉพาะรูปพยัญชนะเท่านั้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผันเสียงวรรณยุกต์ไปในแบบเดียวกัน อักษรต่ำมีทั้งหมด 24 ตัว ได้แก่ , (เลิกใช้), , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , และ

ประเภท[แก้]

อักษรต่ำมี 2 ประเภทได้แก่ อักษรต่ำคู่ และ อักษรต่ำเดี่ยว

อักษรต่ำคู่[แก้]

อักษรต่ำคู่ คืออักษรต่ำที่มีเสียงคู่กับอักษรสูง มีทั้งสิ้น 14 ตัว 7 คู่เสียงดังนี้

อักษรต่ำคู่ อักษรสูง
ค, ฅ, ฆ ข, ฃ
ช, ฌ,
ศ, ษ, ส
ฑ, ฒ, ท, ธ ถ, ฐ
พ, ภ

อักษรต่ำเดี่ยว[แก้]

อักษรต่ำเดี่ยว คืออักษรต่ำที่ไม่มีเสียงคู่กับอักษรสูง มีทั้งสิ้น 10 ตัวได้แก่ ง, ญ, ณ, น, ม, ย, ร, ล, ว, ฬ เมื่อต้องผันวรรณยุกต์ ต้องใช้ ห นำหน้า เพื่อให้ผันได้ครบทุกเสียง กลายเป็น หง, หญ, หณ, หน, หม, หย, หร, หล, หว, หฬ (ถึงแม้ว่า หณ และ หฬ สามารถใช้ผันได้ แต่ก็ไม่มีคำศัพท์ใดที่สะกดเช่นนั้น)

อย เป็นกรณีพิเศษที่ อ นำ ย มีเพียง 4 คำ

วิธีท่องจำ[แก้]

วิธีท่องจำคือการผูกคำที่ใช้อักษรเหล่านี้เป็นประโยค อาจมีหลายแบบเช่น

  • พ่อค้าฟันทองซื้อช้างฮ่อ (อักษรต่ำคู่)
  • งูใหญ่นอนอยู่ ณ ริมวัดโมฬีโลก (อักษรต่ำเดี่ยว)
  • เพชรฆาตเฒ่าใช้โซ่ใหญ่ฟาดธงรูปนกฮูกล้มครืนในงานภาณยักษ์ที่วัดโมฬีโลก (อักษรต่ำทั้งหมด)

การผันวรรณยุกต์[แก้]

การผันวรรณยุกต์ของอักษรต่ำคู่
สามัญ เอก โท ตรี จัตวา
คำเป็น คา ข่า ค่า ข้า ค้า ขา
โคน โข่น โค่น โข้น โค้น โขน
คน ข่น ค่น ข้น ค้น ขน
คำตาย ขะ ค่ะ ข้ะ คะ ค๋ะ
โขด โคด โข้ด โค้ด โค๋ด
ขด ค่ด ข้ด คด ค๋ด
การผันวรรณยุกต์ของอักษรต่ำเดี่ยว
สามัญ เอก โท ตรี จัตวา
คำเป็น ลา หล่า ล่า หล้า ล้า หลา
โลน โหล่น โล่น
โหล้น
โล้น โหลน
ลน หล่น ล่น หล้น ล้น หลน
คำตาย หละ ล่ะ หล้ะ ละ ล๋ะ
โหลด โลด
โหล้ด
โล้ด โล๋ด
หลด ล่ด หล้ด ลด ล๋ด

คำเป็น[แก้]

  • คำเป็นที่ใช้อักษรต่ำเป็นพยัญชนะต้น จะมีพื้นเสียงเป็นเสียงสามัญ เช่น คา เงา ชิง ทำ นอน เรา ฯลฯ
  • เมื่อผันด้วยไม้เอก จะมีเสียงโท เช่น ค่า แช่ง ท่อน เน่า ล่อง ฯลฯ
  • เมื่อผันด้วยไม้โท จะมีเสียงตรี เช่น ค้า ช้าง ซ้อม ทิ้ง น้ำ พ้อง ฯลฯ
  • ตามหลักภาษา ไม่สามารถผันด้วยไม้ตรีและไม้จัตวา

คำตาย[แก้]

คำตายสระเสียงยาว[แก้]

  • คำตายที่ใช้อักษรต่ำเป็นพยัญชนะต้น และสะกดด้วยสระเสียงยาว จะมีพื้นเสียงเป็นเสียงโท เช่น โคก ชาติ ทอด ภาพ ลีบ ฯลฯ
  • เมื่อผันด้วยไม้โท จะมีเสียงตรี เช่น วี้ด ค้าบ ฯลฯ
  • เมื่อผันด้วยไม้จัตวา จะมีเสียงจัตวา[1] เช่น ค๋าก ม๋าด ฯลฯ ปัจจุบันไม่ปรากฏการเติมไม้จัตวากับคำตายสระเสียงยาวที่เป็นอักษรต่ำ
  • ตามหลักภาษา ไม่สามารถผันด้วยไม้เอกและไม้ตรี

คำตายสระเสียงสั้น[แก้]

  • คำตายที่ใช้อักษรต่ำเป็นพยัญชนะต้น และสะกดด้วยสระเสียงสั้น จะมีพื้นเสียงเป็นเสียงตรี เช่น คะ ชัก นก ทุบ เล็ก เพียะ ฯลฯ
  • เมื่อผันด้วยไม้เอก จะมีเสียงโท เช่น ค่ะ มั่ก ฯลฯ
    • บางคำอาจแปรเป็นเสียงเอกในการสนทนา เช่น ค่ะ→ขะ, น่ะ→หนะ, ย่ะ→หยะ, ล่ะ→หละ, ว่ะ→หวะ
  • เมื่อผันด้วยไม้จัตวา จะมีเสียงจัตวา[2] เช่น ค๋ะ ม๋ะ ฯลฯ ปัจจุบันไม่ปรากฏการเติมไม้จัตวากับคำตายสระเสียงสั้นที่เป็นอักษรต่ำ
  • ตามหลักภาษา ไม่สามารถผันด้วยไม้โทและไม้ตรี

อ้างอิง[แก้]

  1. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒
  2. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒

ดูเพิ่ม[แก้]