ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง

สำเนาจารึกหลักที่ 1

ศิลาจารึกจำลองในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง หรือ "ศิลาจารึกหลักที่ 1" เป็นศิลาจารึกหรือบันทึกบนแท่งศิลาที่บันทึกประวัติศาสตร์ในยุคสมัยกรุงสุโขทัย ถือเป็นวรรณคดีเรื่องแรกของไทย หลักศิลานี้ค้นพบในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยเจ้าฟ้ามงกุฎฯ ขณะผนวชอยู่ (ต่อมาคือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2376 ณ เนินปราสาทเมืองเก่าสุโขทัย อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย มีลักษณะเป็นแท่นหินรูปสี่เหลี่ยม ยอดกลมมน สูง 1.11 ม. หนา 35 ซม. เป็นหินชนวนสีเขียวมีจารึกทั้งสี่ด้าน ปัจจุบันเก็บอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

การศึกษาในยุคหลังตั้งข้อสงสัยว่าศิลาจารึกอาจเป็นสิ่งที่ปลอมขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เพื่อช่วยสยามต่อต้านจักรวรรดินิยม

แหล่งข้อมูลอื่น

• บทความศิลาจารึก เว็บจังหวัดสุโขทัย
• ภาพถ่ายจารึกทั้ง 4 หน้าจากศิลาจารึกหลักที่ 1
• จารึกในประเทศไทย ศูนย์มานุษวิทยาสิรินธรฯ