อักษรบาตัก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อักษรบาตัก (อังกฤษ: Karo Batak syllabic alphabet) หรือ สุรัต บาตัก พัฒนามาจากอักษรพราหมี ผ่านทางอักษรปัลลวะและอักษรกวิรุ่นเก่า เขียนจากล่างขึ้นบนในแนวตั้ง เริ่มจากซ้ายไปขวา มีที่มาจาการเขียนบนไม้ไผ่ เฉพาะนักบวชเท่านั้นที่อ่านเขียนอักษรนี้ได้ มีความแตกต่างกันเล็กน้อยสำหรับอักษรที่ใช้เขียนภาษาต่างกัน

การใช้[แก้]

อักษรบาตักถูกนำมาใช้ในภาษาต่าง ๆ ดังนี้

  • ภาษากาโร บาตัก เป็นภาษาตระกูลออสตีนีเซียน มีผู้พูด 600,000 คน ในภาคกลางและภาคเหนือของเกาะสุมาตรา
  • ภาษาโตบา บาตัก (Toba Batak syllabic alphabet) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน มีผู้พูด 2 ล้านคนทางเหนือของเกาะสุมาตรา
  • ภาษาไดรี บาตัก (Dairi Batak syllabic alphabet) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน มีผู้พูด 1.2 ล้านคน ทางเหนือของเกาะสุมาตรา
  • ภาษาซิมาลูงัน/ติมูร์ (Simalungun/Timur syllabic alphabet) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซีย มีผู้พูด 800,000 คน ทางเหนือของสุมาตรา
  • ภาษามันดาลิง บาตัก (Mandaling Batak syllabic alphabet) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน มีผุ้พูด 400,000 คน ทางเหนือของเกาะสุมาตรา
  • บางโอกาสใช้เขียนภาษามาเลย์ด้วย

ประวัติ[แก้]

ชาวบาตัดส่วนใหญ่ โดยเฉพาะชนชั้นปกครองสามารถใช้อักษรบาตักได้ ส่วนใหญ่ใช้เขียนคาถาอาคมและปฏิทิน หลังจากที่ชาวยุโรปมาถึงบาตัก เริ่มจากมิชชันนารีชาวเยอรมัน และชาวดัทช์ใน พ.ศ. 2421 ได้นำอักษรละตินมาใช้คู่กับอักษรบาตัก โดยใช้สอนในโรงเรียน และใช้ในเอกสารทางศาสนาคริสต์

จุดกำเนิด[แก้]

คาดว่าอักษรบาตักพัฒนามาจากอักษรปัลลวะและอักษรกวิโบราณ ที่เป็นลูกหลานของอักษรพราหมี

ลักษณะอักษร[แก้]

อักษรบาตักเขียนจากบนลงล่างและจากซ้ายไปขวา พยัญชนะมีพื้นเสียงเป็น /a/ และมีเครื่องหมายกำกับถ้าไม่มีเสียงสระ เสียงสระอื่น เสียงตัวสะกด เสียงตัวสะกด ŋ และ[x] แสดงด้วยเครื่องหมายบน ล่าง หรือหลังพยัญชนะ เช่น ba เขียนด้วยอักษร ba ตัวเดียว bi เขียนเป็น ba.i bang เขียนเป็น baŋ bing เขียนเป็น baŋ.i อักษรที่เป็นตัวสะกดจะมีเครื่องหมายต่อท้าย เช่น bam เขียนเป็น ba.ma.# bim เขียนเป็น ba.ma.i.# อักษรบาตักต่างจากอักษรในตระกูลอักษรพราหมีคือไม่มีการเชื่อมพยัญชนะเมื่อเขียนเป็นกลุ่ม

อักษร[แก้]

ถอดเป็นอักษรละติน อักษรบาตัก
กาโร มันไดฯ ไดรี ซิมาฯ โตบา
a A A A A A
ha Ha Ha Ha Ha Ha
ka Ka Ka Ka Ka Ka
ba Ba Ba Ba Ba Ba
pa Pa Pa Pa Pa Pa
na Na Na
Na
Na Na Na
wa Wa Wa Wa Wa Wa
Wa
ga Ga Ga Ga Ga Ga
ja Ja Ja Ja Ja Ja
da Da Da Da Da Da
ra Ra Ra Ra Ra Ra
ma Ma Ma Ma Ma Ma
ถอดเป็นอักษรละติน อักษรบาตัก
กาโร มันไดฯ ไดรี ซิมาฯ โตบา
ta Ta Ta Ta Ta Ta
Ta
sa Sa Sa
Sa
Sa Sa Sa
ya Ya Ya Ya Ya Ya
nga Nga Nga Nga Nga Nga
la La La La La La
nya Nya Nya Nya
ca Ca
Ca
Ca Ca
nda Nda
mba Mba
Mba
i I I I I I
u U U U U U

เครื่องหมายสระ[แก้]

ถอดเป็นอักษรละติน เครื่องหมายอักษรบาตัก      ถอดเป็นอักษรละติน เกาะอักษร/ka/
กาโร มันไดฯ ไดรี ซิมาฯ โตบา กาโร มันไดฯ ไดรี ซิมาฯ โตบา
-a ka Ka Ka Ka Ka Ka
-e -E
-E
-E -E
-E
-E -E ke Ke
Ke
Ke Ke
Ke
Ke Ke
-i -I
-I
-I -I -I -I ki Ki
Ki
Ki Ki Ki Ki
-o -O
-O
-O -O -O -O ko Ko
Ko
Ko Ko Ko Ko
-ou -Ou kou Kou
-u -U -U -U -U -U ku Ku Ku Ku Ku Ku
-ng -Ng -Ng -Ng -Ng -Ng kang Kang Kang Kang Kang Kang
-h -H -H -H kah Kah Kah Kah
- - - - - k K K K K K

การเชื่อมต่อกับเครื่องหมายเสียงสระอู[แก้]

อักษรบาตัก อธิบาย
A  + -U A  a + -u = u
A  + -U U a + -u = u (Simalungun)
Ha  + -U Hu  ha + -u = hu (Mandailing)
Ha  + -U Hu  ha + -u = hu (Simalungun)
Ha  + -U Hu  ha + -u = hu
Ka  + -U Ku  ka + -u = ku (Mandailing)
Ba  + -U Bu  ba + -u = bu
P  + -U Pu  pa + -u = pu (Mandailing)
Pa  + -U Pu  pa + -u = pu (Pakpak, Toba)
Pa  + -U Pu  pa + -u = pu (Simalungun)
Na  + -U Nu  na + -u = nu
Na  + -U Nu  na + -u = nu (Mandailing)
Wa  + -U Wu  wa + -u = wu (Mandailing, Toba)
Wa  + -U Wu  wa + -u = wu (Pakpak, Toba)
Wa  + -U Wu  wa + -u = wu (Simalungun)
Ga  + -U Gu  ga + -u = gu
Ga  + -U Gu  ga + -u = gu (Simalungun)
Ja  + -U Ju  ja + -u = ju
อักษรบาตัก อธิบาย
Da  + -U Du  da + -u = du
Ra  + -U Ru  ra + -u = ru
Ra  + -U Ru  ra + -u = ru (Simalungun)
Ma  + -U Mu  ma + -u = mu
Ma  + -U Mu  ma + -u = mu (Simalungun)
Ta  + -U Tu  ta + -u = tu
Ta  + -U Tu  ta + -u = tu
Sa  + -U Su  sa + -u = su (Pakpak)
Sa  + -U Su  sa + -u = su (Mandailing)
Sa  + -U Su  sa + -u = su (Mandailing)
Sa  + -U Su  sa + -u = su (Simalungun)
Ya  + -U Yu  ya + -u = yu
Ya  + -U Yu  ya + -u = yu (Simalungun)
Nga  + -U Ngu  nga + -u = ngu
La  + -U Lu  la + -u = lu
La  + -U Lu  la + -u = lu (Simalungun)
Nya  + -U Nyu  nya + -u = nyu
Ca  + -U Cu  ca + -u = cu (Mandailing)

ตมปี[แก้]

เครื่องหมายตมปีใช้เปลี่ยนเสียงของอักษรบางตัว

ha  + tompi ka sa  + tompi ca
Ha  + tompi A  Ha  + tompi A 
Ha  + tompi A  Ha  + tompi A 
Ha  + tompi A  Ha  + tompi A 

เครื่องหมายสำหรับ Ng และ H[แก้]

เครื่องหมายสำหรับ Ng (-Ng) และ H (-H) ใช้เขียนเหนือเครื่องหมายแทนที่จะเขียนบนอักษรหลัก
ตัวอย่าง: Ping ping, Pong pong, Peh peh, และ Pih pih.

เครื่องหมายสำหรับพยางค์ปิด[แก้]

ในพยางค์ปิดเครื่องหมายสระเขียนไว้ท้ายสุด

ta  +  vowel  +  pa  +  pangolat  =  syllable
Ta + Pa + pangolat = Tap
ta + pa + pangolat = tap
Ta + -E + Pa + pangolat = Tep
ta + e + pa + pangolat = tep
Ta + -E + Pa + pangolat = Tep
ta + e + pa + pangolat = tep
Ta + -I + Pa + pangolat = Tip
ta + i + pa + pangolat = tip
Ta + -O + Pa + pangolat = Top
ta + o + pa + pangolat = top
Ta + -U + Pa + pangolat = Tup
ta + u + pa + pangolat = tup

ยูนิโคด[แก้]

บาตัก
Unicode.org chart (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+1BCx
U+1BDx
U+1BEx
U+1BFx                 ᯿


อ้างอิง[แก้]