อักษรลนตารา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อักษรลนตารา
Lontara.svg
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ภาษาบูกิส
ภาษามากาซาร์
ภาษามันดาร์
ช่วงยุค ประมาณ พ.ศ. 2243–ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบพี่น้อง อักษรบาหลี
อักษรบาตัก
อักษรบายบายิน
อักษรบูฮิด
อักษรฮานูโนโอ
อักษรชวา
อักษรซุนดา
อักษรเรนชอง
อักษรเรชัง
อักษรตักบันวา
ช่วงยูนิโคด U+1A00–U+1A1F
ISO 15924 Bugi
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทศาสตร์สัทอักษรสากล หากไม่มีการสนับสนุนเรนเดอร์ที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่องหรือสัญลักษณ์อื่นแทนอักขระยูนิโค้ด

อักษรลนตารา หรือ อักษรมากาซาร์ (Lontara or Makasar alphabet) พัฒนามาจากอักษรพราหมี คำว่าลนตาราเป็นภาษามาเลย์หมายถึงชื่อของใบปาล์มลนตราที่ใช้เขียนหนังสือในอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนถึงอินโดนีเซีย ตรงกับใบลานในภาษาไทยใช้เขียน ภาษาบูกิส ภาษามากาซาร์ และภาษามันดาร์ ภาษากลุ่มออสโตรนีเซียน มีผู้พูดในเกาะซูลาเวซี ปัจจุบันใช้เขียนเฉพาะภาษามากาซาร์

ประวัติ[แก้]

อักษรลนตาราสืบทอดมาจากอักษรกวิ ที่ใช้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทะเลเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 13 ไม่แน่นอนว่าอักษรนี้จะสืบทอดโดยตรงจากอักษรกวิหรือพัฒนามาจากลูกหลานของอักษรกวิอีกทีหนึ่ง อีกทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่าอักษรนี้เกิดขึ้นทีหลังอักษรเรยัง เพราะมีรูปร่างอักษรคล้ายกัน แต่อักษรลนตาราบางตัวที่ไม่ม้วนงออาจพัฒนาขึ้นมาทีหลัง

คำว่าลนตารามีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ของบูกิส และตำนานของซูเรก ฆาลีโฆ อักษรชนิดนี้เคยใช้เขียนเกี่ยวกับกฎหมาย แผนที่ บันทึกการเดินทาง โดยเขียนลงบนใบของพืชวงศ์ปาล์มที่เรียกลนตารา แม้ว่าปัจจุบันอักษรละตินจะเข้ามาแทนที่อักษรลนตารา แต่ยังคงใช้อย่างจำกัดในหมู่ชาวบูกิสและมากาซาร์ ในบูกิสจะใช้ในโอกาสงานเฉลิมฉลอง เช่น งานแต่งงาน ใช้ตีพิมพ์วรรณคดีพื้นเมืองของชาวบูกิส ในมากาซาร์ใช้เขียนเอกสารส่วนตัว เช่นจดหมาย

การใช้งาน[แก้]

อักษรบูกิสเป็นอักษรในตระกูลเดียวกับอักษรพราหมี มีพยัญชนะ 23 ตัว และแต่ละตัวมีพื้นเสียงเป็นสระ /a/ ซึ่งออกเสียงเป็น “ออ” ในภาษาบูกิส มีรูปสระเพื่อแทนเสียง /i/, /u/, /e/, /ə/, /o/ เสียงนาสิก เสียง อ ที่มีในภาษาบูกิสจะไม่เขียน ทำให้เอกสารค่อนข้างกำกวมสำหรับผู้ที่ไม่ได้ใช้เป็นภาษาแม่ ปกติเขียนจากซ้ายไปขวา หรือจะเขียนสลับซ้ายไปขวาแล้วขวาไปซ้ายซึ่งจะพบการเขียนแบบนี้ในเอกสารเก่าๆ

ตัวอักษร[แก้]

พยัญชนะ[แก้]

ka ga nga ngka pa ba ma mpa ta da na nra
Buginese Ka.png Buginese Ga.png Buginese Nga.png Buginese Ngka.png Buginese Pa.png Buginese Ba.png Buginese Ma.png Buginese Mpa.png Buginese Ta.png Buginese Da.png Buginese Na.png Buginese Nra.png
ca ja nya nca ya ra la wa sa a ha
Buginese Ca.png Buginese Ja.png Buginese Nya.png Buginese Nca.png Buginese Ya.png Buginese Ra.png Buginese La.png Buginese Wa.png Buginese Sa.png Buginese A.png Buginese Ha.png

สระ[แก้]

เครื่องหมายแสดงสระเรียก ana’ surə’ ใช้เปลี่ยนเสียงสระที่เกาะกับพยัญชนะ มี 5 ตัวโดย /ə/ ไม่ใช้ในภาษามากาซาร์ แบ่งได้สองชุดคือ จุด (tətti’)และเครื่องหมายขีด(kəccə’)[1]

a i u e ə o
Buginese Diacritic i.png Buginese Diacritic u.png Buginese Diacritic e.png Buginese Diacritic ə.png Buginese Diacritic o.png
- Tətti’ riasə’ Tətti’ riawa kəccə’ riolo kəccə’ riasə’ kəccə’ rimunri
Buginese K with inherent vowel a.png Buginese Ki.png Buginese Ku.png Buginese Ke.png Buginese Kə.png Buginese Ko.png


อักษรลนตาราในคอมพิวเตอร์[แก้]

อักษรลนตาราได้ถูกเพิ่มในยูนิโค้ดตั้งแต่รุ่น 4.1

อักษรลนตารา
Unicode.org chart (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+1A0x
U+1A1x ◌ᨗ ◌ᨘ ◌ᨙ ◌ᨚ ◌ᨛ

อ้างอิง[แก้]

  1. "Lontara’ Ugi « Dunia Kata-Kata Ku". Chimutluchu.wordpress.com. 2010-04-09. สืบค้นเมื่อ 2012-11-21.