รัฐประหารในประเทศชิลี พ.ศ. 2516

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รัฐประหารในประเทศชีลี พ.ศ. 2516
Golpe de Estado 1973.jpg
การยิงถล่มทำเนียบประธานาธิบดีของกองทัพ
วันที่ 11 สิงหาคม 2516
สถานที่ ชิลี
ผลลัพธ์ รัฐบาลล่ม; ประธานาธิบดีฆ่าตัวตาย; รัฐบาลทหารชิลีครองอำนาจ
คู่ขัดแย้ง
ชิลี รัฐบาลชิลี
สนับสนุนโดย:
คิวบา คิวบา
ชิลี กองทัพชิลี
สนับสนุนโดย:
สหรัฐ สหรัฐอเมริกา

รัฐประหารในประเทศชิลี พ.ศ. 2516 เป็นเหตุการณ์จุดเปลี่ยนในประวัติศาสตร์ชิลีและสงครามเย็น หลังจากช่วงความไม่สงบทางสังคมและการเมืองระหว่างรัฐสภาของชิลีฝ่ายขวากลางและประธานาธิบดีซัลวาดอร์ อาเญนเด แห่งพรรคสังคมนิยมชิลีที่เพิ่งได้รับการเลือกตั้ง และสงครามเศรษฐกิจนำโดยประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ริชาร์ด นิกสัน[1] อาเญนเดถูกโค่นอำนาจโดยกองกำลังทหารและตำรวจแห่งชาติ[2][3]

กองทัพทหารโค่นอำนาจรัฐบาลเอกภาพนิยมของอาเญนเด และก่อตั้งคณะยึดอำนาจของชิลี หรือคุนตะ ที่ระงับกิจกรรมทางการเมืองในประเทศและใช้อำนาจควบคุมการเคลื่อนไหวของฝ่ายซ้าย โดยเฉพาะพรรคคอมมิวนิสต์และพรรคสังคมนิยมต่าง ๆ และการเคลื่อนไหวเพื่อการปฏิวัติของฝ่ายซ้าย (MIR) ผู้บัญชาการทหารบกที่อาเญนเดมอบหมาย ออกุสโต ปิโนเชต์ ก่ออำนาจสูงสุดถายในระยะหนึ่งปีของการรัฐประหาร บังคับใช้อำนาจเป็นทางการใน พ.ศ. 2517[4] รัฐบาลสหรัฐอเมริกาที่เข้ามาแทรกแซงรัฐประหาร[5] รับรู้เรื่องรัฐบาลคุนตะและสนับสนุนการรวมอำนาจ[6]

ระหว่างการโจมตีทางอากาศและบนพื้นดินโดยคณะรัฐประหาร อาเญนเดกล่าวสุนทรพจน์ครั้งสุดท้าย ซึ่งเขาให้คำสาบานว่าจะอยู่ในทำเนียบประธานาธิบดี ปฏิเสธข้อเสนอที่ให้เขาหนีออกนอกประเทศ[7] พยานรู้เห็นการเสียชีวิตของอาเญนเดเห็นพ้องกันว่าเขาฆ่าตัวตายในทำเนียบ[8][9]

ก่อนปิโนเชต์จะปกครอง ประเทศชิลีเป็นที่โห่ร้องว่าเป็นสัญญาณเตือนเรื่องเสถียรภาพของประชาธิปไตยและการเมือง ขณะที่อเมริกาใต้ที่เหลือถูกคณะคุนตะและลัทธิเกาดีโญ นักประวัติศาสตร์ปีเตอร์ วินน์ ระบุว่าการรัฐประหารในประเทศชิลีใน พ.ศ. 2516 เป็นเหตุการณ์ที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ชิลี[10] การเคลื่อนไหวที่เป็นกบฏต่อต้านระบอบการปกครองปิโนเชต์ที่อ่อนแอยังคงมีอยู่ในประเทศชิลีโดยยังมีกลุ่มที่เข้าข้างรัฐบาลเก่าของอาเญนเด การลงประชามติแห่งชาติในชิลี พ.ศ. 2531 ที่ได้รับการสนับสนุนจากต่างประเทศสามารถลบล้างอำนาจของปิโนเชต์ได้ในที่สุด

อ้างอิง[แก้]

  1. Peter Kornbluh. "Chile and the United States: Declassified Documents Relating to the Military Coup, September 11, 1973". 
  2. "Controversial legacy of former Chilean dictator Augusto Pinochet ...Gen. Augusto Pinochet, who overthrew Chile's democratically elected Communist government in a 1973 coup ...", The Christian Science Monitor, 11 December 2006
  3. "CHILE: The Bloody End of a Marxist Dream", Time Magazine, Quote: "....Allende's downfall had implications that reached far beyond the borders of Chile. His had been the first democratically elected Marxist government in Latin America..."
  4. Genaro Arriagada Herrera, ''Pinochet: The Politics of Power''. Google Books. สืบค้นเมื่อ 19 November 2011. 
  5. Winn, Peter (2010). Grandin & Joseph, Greg & Gilbert, ed. A Century of Revolution. Duke University Press. pp. 239–275. 
  6. Peter Kornbluh (19 September 2000). "CIA Acknowledges Ties to Pinochet’s Repression: Report to Congress Reveals U.S. Accountability in Chile". Chile Documentation Project. National Security Archive. Archived from the original on 28 November 2006. สืบค้นเมื่อ 26 November 2006. 
  7. "Salvador Allende's Last Speech – Wikisource". Wikisource. สืบค้นเมื่อ 19 November 2011. 
  8. Davison, Phil (20 June 2009). "Hortensia Bussi De Allende: Widow of Salvador Allende who helped lead opposition to Chile's military dictatorship". The Independent (London). สืบค้นเมื่อ 20 April 2010. 
  9. Gott, Richard (12 September 2009). "From the archive: Allende 'dead' as generals seize power". The Guardian (London). สืบค้นเมื่อ 20 April 2010. 
  10. Winn, Peter (2010). "Furies of the Andes". In Grandin & Joseph, Greg & Gilbert. A Century of Revolution. Durham, NC: Duke University Press. p. 259. สืบค้นเมื่อ 17 September 2015.