ข้ามไปเนื้อหา

การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952
ส่วนหนึ่งของ การให้เอกราชในแอฟริกาและเอเชีย, สงครามเย็น และสงครามเย็นอาหรับ

มุฮัมมัด นะญีบ (ซ้าย) และญะมาล อับดุนนาศิร (ขวา) ผู้นำฝ่ายปฏิวัติ บนรถ
วันที่23 กรกฎาคม ค.ศ. 1952
สถานที่
ราชอาณาจักรอียิปต์
ผล

รัฐประหารสำเร็จ

คู่สงคราม
 อียิปต์
สนับสนุนโดย:
 สหราชอาณาจักร		 ประเทศอียิปต์ ขบวนการเจ้าหน้าที่อิสระ
สนับสนุนโดย:
 สหรัฐ[1][2]
ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ

การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952[3] ยังเป็นที่รู้จักกันคือ การรัฐประหาร ค.ศ. 1952 (อาหรับ: انقلاب 1952)[4][5][6] และ การปฏิวัติวันที่ 23 กรกฎาคม (ثورة 23 يوليو)[7] เป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมครั้งสำคัญในอียิปต์ การปฏิวัติเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1952 เริ่มต้นขึ้นด้วยการโค่นล้มพระเจ้าฟะรูกในการรัฐประหารโดยขบวนการเจ้าหน้าที่อิสระ ซึ่งเป็นกลุ่มเจ้าหน้าที่กองทัพภายใต้การนำโดยมุฮัมมัด นะญีบและญะมาล อับดุนนาศิร[8] การปฏิวัตินี้นำพากระแสการเมืองปฏิวัติมาสู่โลกอาหรับ และมีส่วนสนับสนุนให้เกิดการให้เอกราชจากการเป็นอาณานิคมมากขึ้น รวมถึงการพัฒนาความสามัคคีของโลกที่สามในช่วงสงครามเย็น[9][10]

แม้ว่าในตอนแรกมุ่งเน้นไปที่ความไม่พอใจต่อพระเจ้าฟะรูก ขบวนการนี้กลับมีความทะเยอทะยานทางการเมืองกว้างขวางกว่านั้น ในช่วงสามปีแรกของการปฏิวัติ เหล่าเจ้าหน้าที่อิสระได้เคลื่อนไหวเพื่อยกเลิกระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญและระบอบขุนนางของอียิปต์และซูดาน สถาปนาสาธารณรัฐ ยุติการยึดครองประเทศของอังกฤษ และรักษาเอกราชของซูดาน (ซึ่งก่อนหน้านี้ปกครองโดยความร่วมมือระหว่างอียิปต์และสหราชอาณาจักร)[11] รัฐบาลฝ่ายปฏิวัติได้นำนโยบายชาตินิยมและต่อต้านจักรวรรดินิยมมาใช้อย่างแข็งขัน ซึ่งต่อมาแสดงออกผ่านชาตินิยมอาหรับเป็นหลัก และการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด[12][13]

การปฏิวัติต้องเผชิญกับภัยคุกคามจากมหาอำนาจจักรวรรดินิยมตะวันตกฉับพลัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหราชอาณาจักรที่ยึดครองอียิปต์มาตั้งแต่ ค.ศ. 1882 และฝรั่งเศส ซึ่งทั้งสองประเทศต่างระมัดระวังกระแสชาตินิยมที่เพิ่มสูงขึ้นในดินแดนที่อยู่ภายใต้การควบคุมของตนทั่วทวีปแอฟริกา และในโลกอาหรับ สถานการณ์สงครามกับอิสราเอลที่ยังคงดำเนินอยู่ก็เป็นความท้าทายที่สำคัญเช่นกัน เนื่องจากเจ้าหน้าที่อิสระได้เพิ่มการสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ที่มีอยู่แล้วของอียิปต์ให้มากขึ้น[14] ทั้งสองประเด็นนี้มาบรรจบกันในปีที่ห้าของการปฏิวัติ เมื่ออียิปต์ถูกสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และอิสราเอลรุกรานในวิกฤตการณ์คลองสุเอซ ค.ศ. 1956 (ในอียิปต์เรียกว่า การรุกรานไตรภาคี) แม้มีความสูญเสียทางทหารมหาศาล แต่สงครามครั้งนี้ก็ถูกมองว่าเป็นชัยชนะทางการเมืองของอียิปต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อทำให้คลองสุเอซตกอยู่ภายใต้การควบคุมของอียิปต์อย่างไม่มีข้อโต้แย้งเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ ค.ศ. 1875 ทำลายสิ่งที่ถูกมองว่าเป็นเครื่องหมายแห่งความอัปยศอดสูของชาติ สิ่งนี้ยิ่งตอกย้ำความน่าดึงดูดใจต่อการปฏิวัติในประเทศอาหรับอื่น ๆ[15][16]

การปฏิรูปเกษตรกรรมทั้งระบบ และโครงการอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ได้ริเริ่มขึ้นในช่วงทศวรรษแรกและครึ่งแรกของการปฏิวัติ[17] นำไปสู่ช่วงเวลาแห่งการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและการขยายตัวของเมืองอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เมื่อถึงคริสต์ทศวรรษ 1960 สังคมนิยมอาหรับกลายเป็นประเด็นหลัก[18]ที่เปลี่ยนแปลงอียิปต์ให้เป็นเศรษฐกิจแบบวางแผนจากส่วนกลาง ความกลัวของทางการต่อการปฏิวัติตอบโต้ที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตก ความสุดโต่งทางศาสนาภายในประเทศ การแทรกซึมของคอมมิวนิสต์ที่อาจเกิดขึ้น และความขัดแย้งกับรัฐอิสราเอล ล้วนถูกยกมาเป็นเหตุผลในการบังคับให้มีข้อจำกัดต่อฝ่ายค้านทางการเมืองที่รุนแรงและยาวนาน และในการห้ามใช้ระบบหลายพรรค[19] ข้อจำกัดต่อกิจกรรมทางการเมืองเหล่านี้ยังคงมีผลบังคับใช้จนกระทั่งประธานาธิบดีอันวัร ซาดาตที่ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ ค.ศ. 1970 เป็นต้นมา ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าว นโยบายหลายอย่างของฝ่ายปฏิวัติถูกปรับลดหรือยกเลิก[20]

ความสำเร็จของการปฏิวัติในช่วงแรกได้กระตุ้นให้เกิดขบวนการชาตินิยมมากมายในประเทศอื่น ๆ เช่น แอลจีเรีย ซึ่งมีการก่อกบฏต่อต้านจักรวรรดินิยมและต่อต้านอาณานิคมต่อจักรวรรดิยุโรป[3] การปฏิวัติยังเป็นแรงบันดาลใจให้ล้มล้างสถาบันกษัตริย์และรัฐบาลที่สนับสนุนตะวันตกในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ การปฏิวัตินี้จัดวันเฉลิมฉลองที่รำลึกขึ้นในวันที่ 23 กรกฎาคมของทุกปี[21]

ภูมิหลังและสาเหตุ

[แก้]

ราชวงศ์มุฮัมมัด อะลี

[แก้]

ประวัติศาสตร์อียิปต์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ถูกกำหนดโดยรัชสมัยที่แตกต่างกันอย่างมากของสมาชิกราชวงศ์มุฮัมมัด อะลีที่สืบทอดกันมา และการแทรกแซงกิจการอียิปต์ของมหาอำนาจโดยเฉพาะอย่างยิ่งสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสที่ค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ตั้งแต่ ค.ศ. 1805 อียิปต์ได้ก้าวเข้าสู่ยุคสมัยแห่งการพัฒนาอย่างรวดเร็วภายใต้การนำของมูฮัมมัด อาลี พาชา ผู้ซึ่งประกาศตนเป็นเคดิฟท้าทายอำนาจปกครองตนเองของสุลต่านออตโตมัน ภายในเวลาไม่กี่ทศวรรษ มุฮัมมัด อะลีได้เปลี่ยนแปลงอียิปต์จากมณฑลออตโตมันที่ถูกละเลย กลายเป็นรัฐเอกราชที่แทบจะเทียบเคียงได้กับจักรวรรดิออตโตมันในด้านอำนาจเหนือทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออกและอัลมัชริก มุฮัมมัด อะลีพิชิตซูดาน บุกแอฟริกาตะวันออก และนำอียิปต์ในช่วงสงครามอียิปต์–ออตโตมันครั้งที่หนึ่ง และสงครามอียิปต์–ออตโตมันครั้งที่สอง ซึ่งก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ตะวันออก[22] ผลจากสงครามเหล่านี้ ทำให้อียิปต์ถูกขับไล่ออกจากลิแวนต์ แต่ได้รับอนุญาตให้รักษาดินแดนซูดานไว้ได้ หลังการสวรรคตของมุฮัมมัด อะลี อับบาสที่ 1 และซะอีด ผู้สืบทอดตำแหน่ง ได้พยายามปรับปรุงอียิปต์ให้ทันสมัย ​​โดยเริ่มก่อสร้างคลองสุเอซ เนื่องจากการเกณฑ์ทหาร ทำให้ชนชั้นสูงจึงถูกเก็บภาษีเพื่อแลกกับที่ดินและชาวนา (ฟัลลาฮีนในภาษาอาหรับ) ชาวนายังคงสูญเสียการเข้าถึงที่ดินของตน เนื่องจากฝ้ายกลายเป็นพืชเศรษฐกิจหลักในอียิปต์[23]

ราชอาณาจักรอียิปต์

[แก้]

หลังสงครามโลกครั้งที่หนุ้ง ฝ่ายชาตินิยมอียิปต์พยายามส่งคณะผู้แทนไปยังการประชุมสันติภาพปารีสเพื่อเจรจาต่อรองการเป็นเอกราชของอียิปต์ใหม่ เมื่ออังกฤษปฏิเสธ ความโกรธแค้นของฝ่ายชาตินิยมต่อการควบคุมของอังกฤษจึงปะทุขึ้นเป็นการปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1919 กระตุ้นให้สหราชอาณาจักรยอมรับเอกราชของอียิปต์ในฐานะราชอาณาจักรอียิปต์เมื่อ ค.ศ. 1922 อย่างไรก็ตาม อังกฤษยังคงรักษาสิทธิ์เหนือซูดาน ดินแดนจักรวรรดิของตนในอียิปต์ และชาวต่างชาติ[24][25]

พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์ทรงฟังคำปราศรัยของมุศเฏาะฟา อันนะฮาส พาชาในรัฐสภา

รัฐประหาร

[แก้]
สมาชิกเจ้าหน้าที่อิสระรวมตัวกันหลังรัฐประหาร จากซ้ายไปขวา: ซะกะริยา มุห์ยิดดีน, อับดุลละฏีฟ อัลบัฆดาดี, กะมาลุดดีน ฮุซัยน์, ญะมาล อับดุนนาศิร (คนนั่ง), อับดุลฮะกีม อามิร, มุฮัมมัด นะญีบ, อะห์มัด เชากี และยูซุฟ ศิดดีก

เมื่อฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1952 เจ้าหน้าที่อิสระเริ่มวางแผนทำการรัฐประหาร พวกเขาวางแผนที่จะโค่นล้มสถาบันกษัตริย์ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม แต่เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นทำให้พวกเขาเร่งดำเนินการตามแผนดังกล่าวอย่างรวดเร็ว ในวันที่ 16 กรกฎาคม พระเจ้าฟารูกมีพระบรมราชโองการยุบคณะกรรมการบริหารสโมสรเจ้าหน้าที่ ทำให้เจ้าหน้าที่เกรงว่าจะเกิดการจับกุมขึ้นในเร็ว ๆ นี้[26]

ในวันที่ 23 กองกำลังทหารราบได้เข้ายึดกองบัญชาการใหญ่และปิดกั้นถนนที่มุ่งหน้าสู่กรุงไคโร นาศิรและอับดุลฮะกีม อามิร ในฐานะผู้นำระดับสูง ได้นั่งรถไปเยี่ยมทุกหน่วยในไคโร หลังจับกุมผู้บังคับบัญชาแล้ว มุฮัมมัด อะบูลฟัฎล์ อัลญีซาวีรับโทรศัพท์หลายสายในฐานะผู้ที่เขาเพิ่งจับกุม เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาระดับสูงมั่นใจว่าทุกอย่างสงบเรียบร้อย จากนั้นเวลา 03.00 น. มุฮัมมัด นะญีบเดินทางมาถึงกองบัญชาการในกรุงไคโร เวลา 19.00 น. อัสซาดาตที่กำลังดูหนังระหว่างการรัฐประหาร ประกาศทางวิทยุว่าเจ้าหน้าที่อิสระได้เข้ายึดครองแล้ว ขณะนี้อียิปต์อยู่ภายใต้การปกครองของสภาบัญชาการการปฏิวัติ[26]

คำประกาศการปฏิวัติ

[แก้]

การรำลึก

[แก้]
ไฟล์:Celebration of the first anniversary of July Revolution-Egypt (17).png
การฉลองครบรอบหนึ่งปีของการปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952

การปฏิวัติครั้งนี้ได้ถูกนำมาเป็นวันเฉลิมฉลองที่รำลึกในวันปฏิวัติเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ซึ่งถือเป็นวันหยุดราชการในประเทศอียิปต์

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Wilford, Hugh (2013). America's Great Game: The CIA's Secret Arabists and the Making of the Modern Middle East. Basic Books. pp. 135–139. ISBN 978-0465019656. ... whether or not the CIA dealt directly with the Free Officers prior to their July 1952 coup, there was extensive secret American-Egyptian contact in the months after the revolution.
  2. ↑ Morsy, Laila Amin (1995). "American Support for the 1952 Egyptian Coup: Why?". Middle Eastern Studies. 31 (2): 307–316. doi:10.1080/00263209508701055. ISSN 0026-3206. JSTOR 4283718.
  3. 1 2 Stenner, David (2019). Globalizing Morocco. Stanford University Press. doi:10.1515/9781503609006. ISBN 978-1-5036-0900-6. S2CID 239343404.
  4. ↑ "Military seizes power in Egypt". 1952.
  5. ↑ "The revolution and the Republic".
  6. ↑ T. R. L (1954). "Egypt since the Coup d'Etat of 1952". The World Today. 10 (4): 140–149. JSTOR 40392721.
  7. ↑ Matthew, Holland (1996). America and Egypt: From Roosevelt to Eisenhower. United States: Praeger. p. 27. ISBN 0-275-95474-9.
  8. ↑ Gordon 1992.
  9. ↑ "Egypt – Revolution, Republic, Nile | Britannica". www.britannica.com (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-02-25.
  10. ↑ "Egypt's 23 Revolution – and beyond: challenges and gains". EgyptToday. 2020-07-23. สืบค้นเมื่อ 2024-02-25.
  11. ↑ Lahav, Pnina (July 2015). "The Suez Crisis of 1956 and its Aftermath: A Comparative Study of Constitutions, Use of Force, Diplomacy and International Relations". Boston University Law Review. 95 (4): 15–50.
  12. ↑ Poljarevic, Emin (2009-01-01). "Egypt, Revolution of 1952". The International Encyclopedia of Revolution and Protest. pp. 1–4. doi:10.1002/9781405198073.wbierp0501. ISBN 978-1-4051-8464-9.
  13. ↑ "Egypt's Revolution and the Lessons for Today – AIIA". Australian Institute of International Affairs (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2024-02-25.
  14. ↑ Chin, John J.; Wright, Joseph; Carter, David B. (13 December 2022). Historical Dictionary of Modern Coups D'état (ภาษาอังกฤษ). Rowman & Littlefield. p. 790. ISBN 978-1-5381-2068-2.
  15. ↑ Omar Ashour (7 February 2011). "Egypt's Revolution: Two Lessons from History". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ September 21, 2016.
  16. ↑ "Egyptian Revolution of 1952". EgyptToday. 2017-02-19. สืบค้นเมื่อ 2024-02-25.
  17. ↑ Rezk, Dina (2017). The Arab world and Western intelligence: analysing the Middle East, 1956–1981. Intelligence, surveillance and secret warfare. Edinburgh: Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-9891-2.
  18. ↑ Hanna, Sami A.; Gardner, George H. (1969). Arab Socialism. [al-Ishtirakīyah Al-ʻArabīyah]: A Documentary Survey (ภาษาอังกฤษ). University of Utah Press. ISBN 978-0-87480-056-2.
  19. ↑ Abd El-Nasser, Gamal (1954). The Philosophy of the Revolution. Cairo: Dar Al-Maaref.
  20. ↑ Mansour, Thaer (2022-07-22). "Egypt's 1952 revolution: Seven decades of military rule" (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-02-25.
  21. ↑ Babar, Sadia (2022-07-23). "Egypt celebrates 70th anniversary of Revolution Day". The Diplomatic Insight (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2023-08-27.
  22. ↑ "Egypt – Muhammad Ali, 1805–48". countrystudies.us. สืบค้นเมื่อ 2023-11-01.
  23. ↑ "Egypt – Social Change in the Nineteenth Century". countrystudies.us. สืบค้นเมื่อ 2023-11-01.
  24. ↑ Blaustein, Albert P.; Sigler, Jay A.; Beede, Benjamin R., บ.ก. (1977). Independence Documents of the World. Vol. 1. Dobbs Ferry, New York: Oceana Publications. pp. 204–205. ISBN 978-0-379-00794-7.
  25. ↑ Archives, The National (2022-03-17). "The National Archives – 100 years ago: 'Egypt is declared to be an independent sovereign State'". The National Archives blog (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). สืบค้นเมื่อ 2023-11-01.
  26. 1 2 Gordon 1992, p. 52.

บรรณานุกรม

[แก้]

บันทึกความทรงจำ

[แก้]
  • Muḥyī al-Dīn, Khālid (1995). Memories of a Revolution: Egypt, 1952. American University in Cairo Press. ISBN 9789774243691.
  • Sadat, Anwar (1957). Revolt on the Nile. A. Wingate.
  • Sādāt, Anwar as- (1978). In search of identity: an autobiography (1st ed.). New York: Harper & Row. ISBN 978-0-06-013742-7.
  • Nasser, Gamal (1955). The Philosophy of the Revolution.
  • Naguib, Muhammad (1955). Egypt's Destiny: A Personal Statement. Doubleday.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=การปฏิวัติอียิปต์_ค.ศ._1952&oldid=12820103"