จังหวัดตะกั่วป่า

จังหวัดตะกั่วป่า
จังหวัด
ไม่ปรากฏ – พ.ศ. 2475
• ประเภท	ราชการส่วนภูมิภาค
ยุคทางประวัติศาสตร์	ถึงรัตนโกสินทร์
• ก่อตั้ง	ไม่ปรากฏ
• ยกเป็นจังหวัด	พ.ศ. 2459
• ยุบรวมกับจังหวัดพังงา	1 เมษายน พ.ศ. 2475
ถัดไป จังหวัดพังงา
ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ	ไทย

จังหวัดตะกั่วป่า เป็นจังหวัดของไทยในอดีต ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่อำเภอตะกั่วป่า อำเภอกะปง และอำเภอคุระบุรี

เมื่อ พ.ศ. 2352 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงยกเมืองตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่งและถลาง ให้อยู่ในความปกครองของนครศรีธรรมราช จนกระทั่งพม่าตกเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่ง จึงกลับมาเป็นหัวเมืองขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2383 จนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงรวบรวมกลุ่มเมืองชั้นนอกเข้าเป็นมณฑลใน พ.ศ. 2435 ซึ่งครั้งนี้ เมืองตะกั่วป่าได้ถูกรวมอยู่ในมณฑลภูเก็ต ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนจากเมืองเป็นจังหวัด เมืองตะกั่วป่าจึงได้เป็น จังหวัดตะกั่วป่า เดิมแบ่งการปกครองเป็น 3 อำเภอ คือ อำเภอเมืองตะกั่วป่า (อำเภอตลาดใหญ่), อำเภอปากน้ำ (อำเภอเกาะคอเขา) และอำเภอกะปง และใน พ.ศ. 2474 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยุบจังหวัดตะกั่วป่า ให้ขึ้นกับจังหวัดพังงา โดยตั้งที่ว่าการอำเภอที่ศาลากลางจังหวัดตะกั่วป่าเดิมที่บ้านย่านยาว