ข้ามไปเนื้อหา

บ้านทรายทอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บ้านทรายทอง
ผู้ประพันธ์ก.สุรางคนางค์
ประเทศไทย
ภาษาไทย

บ้านทรายทอง เป็นนวนิยายอมตะเรื่องหนึ่งของวงการวรรณกรรมไทย เขียนโดย ก.สุรางคนางค์ (กัณหา เคียงศิริ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2529) นักประพันธ์ผู้มีชื่อเสียง ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารรายปักษ์ชื่อ "ปิยมิตร" ประมาณปี พ.ศ. 2493 เคยเป็น ละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ได้รับความนิยมสูงตลอดมา

สวลี ผกาพันธุ์ มีชื่อเสียงจากบทสาวน้อยถักผมเปีย พจมาน สว่างวงศ์ คนแรกในวงการแสดง จากละครเวทีของคณะอัศวินการละคร ของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล ที่ ศาลาเฉลิมไทย พ.ศ. 2494 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2

ปัจจุบันบริษัทบีเคพีนำภาพยนตร์เวอร์ชันจารุณี สุขสวัสดิ์, พอเจตน์ แก่นเพชร ที่เคยฉายเมื่อ พ.ศ. 2523 ซึ่งทำรายได้ประมาณ 20 ล้านบาท มารีมาสเตอร์ใหม่ภายใต้โปรเจกต์ The Legend Collection

เนื่อเรื่องเดิมจบที่พจมานแต่งงานกับชายกลาง ต่อมาผู้ประพันธ์ ได้แต่งเพิ่มภาคต่อหลังการแสดงละครเวที ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างดียิ่ง และได้นำมาแสดงทางไทยทีวีช่อง 4 บางขุนพรหม ต่อมาจึงรวมทั้งสองภาคเป็นเรื่องเดียวกัน กล่าวถึง "พจมาน พินิจนันท์" ก้าวเข้ามาอยู่ในบ้านทรายทอง ตามคำสั่งเสียสุดท้ายของพ่อเพื่อเรียนต่อในกรุงเทพฯ เธอถูกกลั่นแกล้งสารพัดโดย หม่อมแม่และหญิงเล็ก ด้วยกลัวว่าพจมานจะพรากบ้านหลังนี้ไปครอง แต่ในที่สุดเธอก็สามารถเอาชนะอุปสรรคทั้งหลายได้สำเร็จด้วยการช่วยเหลือจาก หญิงใหญ่ และชายกลาง รวมทั้ง ชายเล็ก ผู้พิการที่รักเธอเหมือนพี่สาว จำนวน 40 ตอน

เนื้อเรื่อง

[แก้]

พจมาน เด็กสาวผู้มีความหยิ่งในศักดิ์ศรีและชาติกำเนิดของตน แม้จะเป็นเพียงสามัญชนคนธรรมดาก็ตาม เธอจำเป็นต้องจากบ้านสวนเดินทางเข้ากรุงเทพฯ เพื่อเรียนหนังสือต่อ ตามความประสงค์ของบิดาที่เขียนสั่งไว้ก่อนเสียชีวิต ให้พจมานไปอาศัยอยู่กับครอบครัวหม่อมพรรณราย ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของพ่อที่บ้านทรายทอง เธอถูกกลั่นแกล้งตั้งแต่เข้ามาอยู่ โดยมีหม่อมแม่และคุณหญิงเล็กน้องสาวของชายกลาง รวมถึงคนรับใช้ทุกคนในบ้านคอยแกล้งเธอ ชายกลางสงสาร และให้คุณหญิงใหญ่พี่สาวคนโตคอยช่วยเหลือ และพจมานก็คอยดูแลเอาใจใส่น้องชายคนเล็กของชายกลางที่เป็นง่อย เธอแสดงให้เห็นว่าเธอเป็นคนที่เข้มแข็งอดทนมีจิตใจที่ดีงาม จนสามารถเอาชนะใจของชายกลาง และอีกหลาย ๆ คน จนเป็นผลสำเร็จ จนทั้งคู่ก็ได้แต่งงานกันในที่สุด

พจมาน แต่งงานกับชายกลาง ที่บ้านทรายทอง หม่อมพรรณรายมางานอย่างเสียมิได้ น้องสาวของพจมาน พจนีย์ก็มาเรียกร้องสิทธิ์จะอาศัยอยู่ด้วย เมื่อทั้งสองกลับจากฮันนีมูน ก็พบกับปัญหาต่าง ๆ นานา ทั้งไสวแม่บ้านและพจนีย์กับเด็กบุญเรือน ที่มักจะนำเรื่องภายในบ้านไปกระจายข่าว ทำให้เกิดเรื่องขัดแย้งกันเสมอ สามีเก่าของพจนีย์ก็มาขอเงินไปรักษาตัว จนไสวเอาไปรายงานหม่อมพรรณราย ทั้งพจนีย์และคนอื่น ๆ ก็กล่าวหาพจมานในทางเสื่อมเสีย หญิงเล็กก็แต่งงานกับนายบุญเติมเศรษฐีซึ่งมีประวัติไม่ดีนัก เมื่อน้องชายป่วยและเสียชีวิตในที่สุด พจมานเสียใจมากและเหน็ดเหนื่อยกับปัญหาที่เกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน จึงขอไปอยู่กับแม่ที่ต่างจังหวัดสักระยะ จนพจนีย์ไปพบจดหมายของสามีตนจึงเข้าใจพี่สาวและประกาศให้ทุกคนรู้ หม่อมพรรณรายเมื่อสูญเสียชายน้อย และรู้ว่ากำลังจะมีหลาน ก็ลดทิฏฐิลงหญิงใหญ่บอกชายกลางว่าเขากำลังจะมีลูก ชายกลางดีใจมาก รีบไปรับพจมานและบอกพจมานว่าความดีที่เพียรพยายามทำนั้น ในที่สุดทุกคนก็ยอมรับพจมานจึงกลับสู่บ้านทรายทอง และพบกับความเข้าใจของทุกคน

การดัดแปลง

[แก้]

บ้านทรายทองถูกนำมาเผยแพร่ครั้งแรกในปีพ.ศ. 2494 โดยสร้างเป็นละครเวทีของคณะอัศวินการละคร นำแสดงโดย ฉลอง สิมะเสถียร, สวลี ผกาพันธุ์, กัณฑรีย์ นาคประภา หลังจากนั้นคุณก.สุรางคนางค์ได้แต่งภาคต่อของบ้านทรายทองในชื่อพจมาน สว่างวงศ์ ก็ได้มีการนำมาดัดแปลงแสดงโดยพจนีย์ โปร่งมณี จากนั้นบ้านทรายทองถูกนำมาดัดแปลงเป็นภาพยนตร์16มม. นำแสดงโดย ชนะ ศรีอุบล, เรวดี ศิริวิไล, ประภาพรรณ นาคทอง ต่อมาสวลี ผกาพันธุ์ นำเรื่องนี้มาแสดงที่ช่อง 4 บางขุนพรหม อีกครั้งเมื่อปีพ.ศ. 2501 โดยเธอแสดงเป็นพจมานเหมือนเดิม อีก10ปีถัดมา กัณฑรีย์ นาคประภา ได้หยิบละครเรื่องนี้มาสร้างเป็นละครโทรทัศน์อีกครั้ง นำแสดงโดย อรัญญา นามวงศ์ และ ฉลอง สิมะเสถียร และเธอก็แสดงเป็นหญิงเล็กอีกครั้ง ต่อมาคุณอรวรรณ โปร่งมณี นำมาทำเป็นละครที่ช่อง 9 คุณศันสนีย์ สมานวรวงศ์ เป็นพจมาน ส่วนชายกลางเปลี่ยนจากคุณฉลองเป็นคุณสมภพ เบญจาธิกุล จากนั้นรุจน์ รณภพ นำมาทำเป็นภาพยนตร์ 35 มม. นำแสดงโดย พอเจตน์ แก่นเพชรและจารุณี สุขสวัสดิ์ บ้านทรายทองถูกนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์อีกครั้งที่ช่อง 7 นำแสดงโดยมนฤดี ยมาภัยและศรัณยู วงษ์กระจ่าง ถัดมาถูกนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์นำแสดงโดย ศรราม เทพพิทักษ์และรินลณี ศรีเพ็ญ จากนั้นอีก 15 ปีบ้านทรายทองถูกนำมาสร้างอีกครั้ง นำแสดงโดยวีรภาพ สุภาพไพบูลย์ และพีชญา วัฒนามนตรี

นักแสดง

[แก้]
ปีพ.ศ. 2494พ.ศ. 2495พ.ศ. 2499พ.ศ. 2501พ.ศ. 2511พ.ศ. 2521พ.ศ. 2523พ.ศ. 2530พ.ศ. 2543พ.ศ. 2558
หม่อมราชวงศ์ภราดาพัฒน์ระพี สว่างวงศ์ (คุณชายกลาง)ฉลอง สิมะเสถียรชนะ ศรีอุบลฉลอง สิมะเสถียรสมภพ เบญจาธิกุลพอเจตน์ แก่นเพชรศรัณยู วงษ์กระจ่างศรราม เทพพิทักษ์วีรภาพ สุภาพไพบูลย์
พจมาน พินิตนันท์ / พจมาน สว่างวงศ์สวลี ผกาพันธุ์พจนีย์ โปร่งมณีเรวดี ศิริวิไลสวลี ผกาพันธุ์อรัญญา นามวงศ์ศันสนีย์ สมานวรวงศ์จารุณี สุขสวัสดิ์มนฤดี ยมาภัยรินลณี ศรีเพ็ญพีชญา วัฒนามนตรี
หม่อมเจ้าเอนกนพรัตน์ (ท่านชายต้อม)ปรีชา บุณยเกียรติชาลี อินทรวิจิตร-สุประวัติ ปัทมสูตร-ปรัชญา อัครพลพงษ์พัฒน์ วชิรบรรจงเขตต์ ฐานทัพ
หม่อมเจ้าวิมลสุดา (ท่านหญิงอ้อม)-----เพียงฤทัย โกมารทัตอริสรา กำธรเจริญพิมประภา ตั้งประภาพร
หม่อมราชวงศ์ภาวิณีจรัสเรือง สว่างวงศ์ (คุณหญิงเล็ก)กัณฑรีย์ นาคประภาประภาพรรณ นาคทองกัณฑรีย์ นาคประภาสุทธิจิตร วีระเดชกำแหงทาริกา ธิดาทิตย์ดวงตา ตุงคะมณีสกาวใจ พูนสวัสดิ์ณัฐชา นวลแจ่ม
หม่อมพรรณราย สว่างวงศ์กำจาย รัตนดิลกมนัส บุณยเกียรติศรินทิพย์ ศิริวรรณญาณี จงวิสุทธิ์ดวงดาว จารุจินดา
หม่อมราชวงศ์ภารดีสว่างวัฒน์ สว่างวงศ์ (คุณหญิงใหญ่)สมจิตต์ ทรัพย์สำรวยสุพรรณ บูรณะพิมพ์บุศรา นฤมิตรมยุรฉัตร เหมือนประสิทธิเวชทาริกา ธิดาทิตย์จินตหรา สุขพัฒน์นุสบา ปุณณกันต์
นกุลลือชัย นฤนาท-รุจน์ รณภพ-ชัยรัตน์ เทียบเทียมธำรง วิจิตสารนภัสกร มิตรเอมชยพล บุนนาค
หม่อมราชวงศ์ภาณุทัตสวัสดี สว่างวงศ์ (คุณชายน้อย)เดชา เวศอุไร--สมคิด หงสกุลด.ช.นรา กุยะเนตร ด.ช.พลวิทย์ มีอิ่มด.ช.พีรพล เพิ่มเพ็ชร์
เสาวรัจ------อรัญญา ประทุมทองพิมพ์ปวีณ์ โคกระบินทร์
หม่อมเจ้าปิยะฉัตรโสภา (ท่านหญิงติ๋ว)สุนันท์ สิทธิสุข-โฉมฉาย ฉัตรวิไลสุปราณี ยุวกนิษฐ์ สุโรจนา นิลกลัดขวัญฤดี กลมกล่อมขวัญกวินท์ ธำรงรัฐเศรษฐ์
สืบศรี อลงกรณ์----กฤช อิศรางกูร ณ อยุธยา
หม่อมเจ้านพมณี (ท่านหญิงตุ้ม)-----ปนัดดา ลิมปิชัยอำภา ภูษิตวรางคนาง วุฑฒยากร
ศิรินาถ-------แก้วใส คริสตัล
พจนา พินิตนันท์----สมบูรณ์ สุขีนัยชัยวรงค์ เกิดสกุลณัฐพล รัตนพนธ์สวีเดน ทะสานนท์
พจนีย์ พินิตนันท์บุษบง ศิริกายะ--พิมพ์แข กุญชร ณ อยุธยาสุพรรณี จิตต์เที่ยงสุรีย์พร เกียรตินาคดุสิตา อนุชิตชาญชัยกชกร ส่งแสงเติม
นมทิพย์แฉล้ม โทณะวณิก-มาลี เวชประเสริฐสุลาลีวัลย์ สุวรรณทัตบรรเจิดศรี ยมาภัยน้ำเงิน บุญหนักวาสนา สิทธิเวช
แพรวพรรณ อลงกรณ์-----สุทธิจิตร วีระเดชกำแหงรัญญา ศิยานนท์สรารัตน์ หรุ่มเรืองวงศ์
แสงโสม อลงกรณ์-----สำราญจิต มารุตวงศ์พลอย จินดาโชติปทิตตา อัธยาตมวิทยา
ประสพ อลงกรณ์----อำนวย ศิริจันทร์วิชา รตะจารุอานนท์ สุวรรณเครือสมิท ธนโชติ
นายพรสมพงษ์ พงษ์มิตร----ชาลี ยมาภัยชูศักดิ์ สุธีรธรรม-
หลวงเวชนิติเกษม-----ราชิต ชูเมืองสมมาตร ไพรหิรัญปริญญ์ วิกรานต์
ท่านผู้หญิงไฉไล----ประพิศ พราวพรรณนันทวัน เมฆใหญ่วิไลลักษณ์ ไวงาน
หม่อมแม่ท่านหญิงอ้อม------สุทธิจิตร วีระเดชกำแหงสุดารัตน์ เดชากุล
น้าสายใจ----วงศ์ทอง ผลานุสนธิ์รุ่งกานดา เบญจมาภรณ์สิดาภา เจิมวพริ้ง
ยายหลง------มยุรี อิศรเสนา ณ อยุธยา เยาวเรศ นิสากร
พระยาราชาพิพิธ----ประวิตร สุจริตจันทร์จิตติน ดิษนิยมสอาด เปี่ยมพงษ์สานต์
คุณนายดุลยธรรมพินิตประพิศ ทัตตานนท์---มารศรี ณ บางช้างสุดเฉลียว เกตุผลทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยากชกร นิมากรณ์
สิริอร------ศิริพร อยู่ยอดอธิชนัน ศรีเสวก
นายเติม ธีระวณิช----สุรชัย ดิลกวิลาศจิระศักดิ์ ปิ่นสุวรรณทนงศักดิ์ ศุภการศรุต วิจิตรานนท์
สินเสริม------พิมพ์ศิริ พิมพ์ศรีวริศรา ยู
ผกาแก้ว------กัญญกร พินิจ
วิภา (เมียนายเติม)------นิศาลักษณ์ ศรีนาคารมนตะกานต์ ทองขาว
สมฤทัย (เมียนายเติม)------แพทริเซีย แลนด์ไวแนนส์ณัทกัญญา โควสุวรรณ
เอมพริ้ง บัวสีม่วง---มาเรีย เกตุเลขารจิต ภิญโญวณิชอัญชลี ไชยศิริพิมพ์ศิริ คชหิรัญ
ยายเผื่อน-------รุ่งกานดา เบญจมาภรณ์
สมศรี------ณัฐนี สิทธิสมาน
แจ่ม-ชูศรี มีสมมนต์----ศศิธร ปิยะกาญจน์
ตัวละครนักแสดงรับเชิญ
พระดุลยธรรมพินิต (พนา พินิตนันท์)------สมภพ เบญจาทิกุลนุติ เขมะโยธิน
สุรพล พินิตนันท์ (พ่อของพนา)-------ธัญวิสิฎฐ์ เสียงหวาน
คุณหญิงราชาพิพิธ------ธัญญาเรศ รามณรงค์ณัฐชา เจกะ
หลวงแพทย์-------ศุภชัย เธียรอนันต์
ยายหุ่น-----บุญชู ศรีเข้มสินีนาฏ โพธิเวสวัฒนะ คุ้มครอง
คุณช่อทิพย์-----พิราวรรณ ประสพศาสตร์--
พระยาราชาพิพิธ (วัยหนุ่ม)-------ธิตินันท์ สุวรรณศักดิ์
เจ้าพระยาราชาพิพิธ-อบ บุญติด-----ภูธฤทธิ์ พรหมบันดาล
ท่านผู้หญิงราชาพิพิธ-------ขวัญฤดี กลมกล่อม
อาจารย์ใหญ่บุญล้อม พิศิษฐ์วิทยาทวน พรมกฤต-----จตุรงค์ โกลิมาศอรุชา โตสวัสดิ์
นิเวศน์ คงเยี่ยมจิต-------สุรศักดิ์ โชติทินวัฒน์
หลวงนฤสารวาที-------ปริยะ วิมลโนช
มานิดา-------นันท์นภัส ภัทรายุตวรรตน์
เกริกวิทย์-------นวพล ภูวดล
นายสุทธิ พิศาล-------โพลาร์ อิศวร์
พระองค์เจ้าหญิงพิศมัยดาราราย / เสด็จป้า -------บรรเจิดศรี ยมาภัย
คุณนายละมุน------อรสา พรหมประทาน-
หม่อมหลวงพจนินทร์ สว่างวงศ์ (คุณนิน)-----ลลนา สุลาวัลย์-ด.ญ.กัญญาลักษณ์ บำรุงรักษ์ด.ญ.ภาสุรี พุ่มอ่อนด.ญ.ชินารดี อนุพงษ์ภิชาติ
พจมาน พินิตนันท์ (วัยเด็ก)--------ด.ญ.วรภร เลิศเกียรติไพบูลย์-


เพลงประกอบ

[แก้]

ละครเวที

[แก้]

ปี 2494

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินสวลี ผกาพันธุ์ 
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์สวลี ผกาพันธุ์ 

ละครโทรทัศน์

[แก้]

ปี 2501

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินสวลี ผกาพันธุ์ 
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์สวลี ผกาพันธุ์ 

ปี 2513

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินอรัญญา นามวงศ์ 
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์อรัญญา นามวงศ์ 

ปี 2530

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินวัชราภรณ์ สุขสวัสดิ์2:46
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์วัชราภรณ์ สุขสวัสดิ์3:50

ปี 2543

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินอัญชิสา เพิ่มพูลพรอุทัย 
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์อัญชิสา เพิ่มพูลพรอุทัย 

ปี 2558

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินณัฎฐพัชร์ วิภัทรเดชตระกูล2:46
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์ณัฏฐพัชร วิพัธครตระกูล3:50

ภาพยนตร์

[แก้]

ปี 2523

[แก้]
ลำดับชื่อเพลงเนื้อเพลงทำนองศิลปินยาว
1."บ้านทรายทอง"ชาลี อินทรวิจิตรสมาน กาญจนะผลินอุมาพร บัวพึ่ง2:37
2."หากรู้สักนิด"พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคลหม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์สุวัธชัย สุทธิมา2:19

อ้างอิง

[แก้]
    เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=บ้านทรายทอง&oldid=12692801"