ข้ามไปเนื้อหา

จังหวัดบาหลี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บาหลี
จังหวัด
จังหวัดบาหลี
Provinsi Bali
การถอดเสียงภาษาท้องถิ่น
 • อักษรบาหลีᬩᬮᬶ
ตราราชการของบาหลี
ตราอาร์ม
สมญา: 
Pulau Dewata
"เกาะแห่งเทพเจ้า"
Pulau Seribu Pura
"เกาะแห่งพันวิหาร"[1][a]
คำขวัญ: 
Bali Dwipa Jaya (บาหลี)[b]
ᬩᬮᬶᬤ᭄ᬯᭂᬷᬧᬚᬬ
"บาหลี เกาะแห่งชัยชนะ"แม่แบบ:Force singular
   บาหลี ใน    อินโดนีเซีย
แผนที่
แผนที่โต้ตอบของบาหลี
พิกัด: 8°20′06″S 115°05′17″E / 8.33500°S 115.08806°E / -8.33500; 115.08806
ประเทศ อินโดนีเซีย
ภูมิภาคหมู่เกาะซุนดาน้อย
อำเภอและเมือง
ก่อตั้ง14 สิงหาคม ค.ศ. 1958[4]
เมืองหลวง
และเมืองใหญ่ที่สุด		เด็นปาซาร์
การปกครอง
 • องค์กรรัฐบาลจังหวัดบาหลี
 • ผู้ว่าราชการI Wayan Koster (PDI-P)
 • รองผู้ว่าราชการI Nyoman Giri Prasta
 • สภานิติบัญญัติสภาผู้แทนราษฎรส่วนภูมิภาคบาหลี (DPRD)
พื้นที่
 • ทั้งหมด
5,590.15 ตร.กม. (2,158.37 ตร.ไมล์)
 • อันดับอันดับที่ 36 ในอินโดนีเซีย
ความสูงจุดสูงสุด
(ภูเขาอากุง)
3,031 เมตร (9,944 ฟุต)
ประชากร
 (ประมาณกลางปี 2024)[5]
 • ทั้งหมด
4,461,260 คน
 • อันดับอันดับที่ 16 ในอินโดนีเซีย
 • ความหนาแน่น800 คน/ตร.กม. (2,100 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิมชาวบาหลี
ประชากร
 • กลุ่มชาติพันธุ์ (2010)[6]
 • ศาสนา (2024)[7]
 • ภาษา[8]
เขตเวลาUTC+08 (WITA)
รหัส ISO 3166ID-BA
ทะเบียนพาหนะDK
GDP (มูลค่าระบุ)2022
 - รวม[9]Rp 245.2 ล้านล้าน (อันดับที่ 19)
US$ 16.5 พันล้าน
Int$ 51.5 พันล้าน (PPP)
 - ต่อหัว[10]Rp 55.5 ล้าน (อันดับที่ 20)
US$ 3,741
Int$ 11,673 (PPP)
 - การเติบโต[11]เพิ่มขึ้น 4.84%
HDI (2024)เพิ่มขึ้น 0.786[12] (อันดับที่ 5) – สูง
เว็บไซต์baliprov.go.id
ชื่อทางการภูมิทัศน์วัฒนธรรมแห่งจังหวัดบาหลี: ระบบชลประทานซูบักที่เป็นการแสดงออกของปรัชญาตรีหิตะการณะ
เกณฑ์พิจารณาวัฒนธรรม: (iii), (v), (vi)
อ้างอิง1194
ขึ้นทะเบียน2012 (สมัยที่ 36)
พื้นที่19,519.9 ha (48,235 เอเคอร์)
พื้นที่กันชน1,454.8 ha (3,595 เอเคอร์)

บาหลี (อังกฤษ: /ˈbɑːli/ ⓘ; อินโดนีเซีย: ['bali]; ภาษาบาหลี: ᬩᬮᬶ) เป็นเกาะและจังหวัดของประเทศอินโดนีเซีย และเป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันตกสุดของหมู่เกาะซุนดาน้อย ตั้งอยู่ทางตะวันออกของเกาะชวาและทางตะวันตกของเกาะลอมบอก จังหวัดนี้ประกอบด้วยตัวเกาะบาหลีและเกาะเล็ก ๆ รอบนอกจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะเกาะนูซาเปอนีดา, เกาะนูซาเลิมโบงัน และเกาะนูซาเชอนิงกันทางตะวันออกเฉียงใต้ เมืองหลวงของจังหวัดคือเด็นปาซาร์[13] ซึ่งเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในหมู่เกาะซุนดาน้อย และเป็นเมืองใหญ่ที่สุดอันดับสองในอินโดนีเซียตะวันออกรองจากมากัสซาร์ โดยมีเขตมหานครเด็นปาซาร์เป็นพื้นที่เมืองขนาดใหญ่ที่รายล้อมตัวเมือง เมืองอูบุดซึ่งตั้งอยู่บนที่ราบสูงในเขตเกาะบาหลีถือเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรมของเกาะ จังหวัดบาหลีเป็นจุดหมายปลายทางด้านการท่องเที่ยวหลักของอินโดนีเซีย โดยมีการเติบโตของการท่องเที่ยวอย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980 จนกลายเป็นพื้นที่ที่เกิดภาวะการท่องเที่ยวล้นเกินของประเทศ[14] ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวคิดเป็น 80% ของเศรษฐกิจบาหลี[15]

บาหลีเป็นจังหวัดเดียวในอินโดนีเซียที่มีประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮินดู โดย 86.40% ของประชากรนับถือศาสนาฮินดูแบบบาหลี เกาะแห่งนี้มีชื่อเสียงในด้านศิลปะที่มีการพัฒนาอย่างสูง ทั้งการเต้นรำแบบดั้งเดิมและสมัยใหม่ ประติมากรรม จิตรกรรม งานเครื่องหนัง งานโลหะ และดนตรี นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่จัดงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติอินโดนีเซียเป็นประจำทุกปี และเคยเป็นสถานที่จัดงานระดับนานาชาติอื่น ๆ เช่น มิสเวิลด์ 2013, การประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก ประจำปี 2018 และการประชุมผู้นำกลุ่มจี20 ประจำปี 2022 ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2017 เว็บไซต์ TripAdvisor ได้ยกให้บาหลีเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมที่สุดในโลกจากการประกาศรางวัล Traveler's Choice ซึ่งบาหลีได้รับรางวัลนี้อีกครั้งในเดือนมกราคม ค.ศ. 2021[16][17] และ ค.ศ. 2026[18][19][20]

บาหลีเป็นส่วนหนึ่งของสามเหลี่ยมปะการัง (Coral Triangle) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในทะเลสูง โดยเฉพาะปลาและเต่าทะเล[21] ในพื้นที่นี้เพียงแห่งเดียวมีปะการังที่สร้างแนวปะการังมากกว่า 500 สายพันธุ์ ซึ่งมากกว่าพื้นที่ทะเลแคริบเบียนทั้งหมดถึง 7 เท่า[22] บาหลียังเป็นที่ตั้งของระบบชลประทานซูบัก (Subak irrigation system) ซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก[23] นอกจากนี้ บาหลียังเป็นที่ตั้งของสมาพันธ์อาณาจักรที่รวมตัวกันจากราชวงศ์บาหลีดั้งเดิม 10 แห่ง โดยแต่ละราชวงศ์ปกครองพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่เฉพาะเจาะจง สมาพันธ์นี้เป็นผู้สืบทอดของอาณาจักรบาหลี ราชวงศ์เหล่านี้มีต้นกำเนิดมาก่อนการเข้ามาของอาณานิคมดัตช์ และไม่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลอินโดนีเซียในปัจจุบัน[24]

ประวัติศาสตร์

[แก้]

ยุคเริ่มต้น

[แก้]
หินสลักบริเวณภูเขากุนุง คาวี

บาหลีเป็นถิ่นที่อยู่ของชนเผ่าออสโตรนีเชียน (Austronesian) ที่อพยพมาจากถิ่นฐานเดิมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และโอเชียเนีย โดยใช้เส้นทางเดินเรือผ่านภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อประมาณ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล[25][26] วัฒนธรรมและภาษาของชาวบาหลีจึงเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิดกับผู้คนที่อาศัยอยู่บริเวณหมู่เกาะอินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และโอเชียเนีย[27]

มีการขุดพบเครื่องมือที่ทำจากหินมีอายุกว่า 3,000 ปีได้ที่หมู่บ้านเจอกิก (Cekik) ที่อยู่ทางตะวันตก รวมทั้งที่ตั้งถิ่นฐานและหลุมฝังศพของมนุษย์ในยุคหินใหม่ (Neolithic) ถึงยุคสำริด และโครงกระดูกมนุษย์โบราณอายุกว่า 4,000 ปี จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ซีตุซปูร์บาลากา (Museum Situs Purbalaka) ที่เมืองกีลีมานุก์ (Gilimanuk) อีกด้วย[28][29] ประวัติของบาหลีก่อนการเผยแผ่ศาสนาฮินดูเข้ามายังหมู่เกาะอินโดนีเซียโดยพ่อค้าชาวอินเดียในช่วงศตวรรษที่ 7 เป็นที่รู้กันน้อยมาก [28] อย่างไรก็ตามบาหลีเริ่มเป็นเมืองค้าขายที่คึกคักตั้งแต่ 200 ปีก่อนคริสตกาล[29] การบันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับบาหลีที่เป็นลายลักษณ์อักษร ปรากฏในศิลาจารึกที่ขุดค้นพบใกล้หาดซานูร์ (Sanur) รวมทั้งจารึกบนแผ่นโลหะ เทวรูปสำริด และหินสลักที่แสดงถึงอิทธิพลของศาสนาพุทธและฮินดู บริเวณรอบ ๆ ภูเขากูนุงกาวี (Gunung Kawi) และถ้ำโกอากาจะฮ์ (Goa Gajah)

อิทธิพลของศาสนาฮินดู

[แก้]
ปูราตานะฮ์ลต

ในช่วงศตวรรษที่ 9 สังคมของชาวบาหลีเริ่มเฟื่องฟูขึ้น ราว ค.ศ. 900 ชาวบาหลีเริ่มพัฒนาระบบชลประทาน การปลูกข้าว รวมทั้งวัฒนธรรมและศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง หลักฐานเกี่ยวกับราชวงศ์บาหลีเริ่มปรากฏในเวลานั้นเช่นกัน โดยมีภาพแกะสลักหินแสดงพิธีอภิเษกสมรสของกษัตริย์บาหลีทรงพระนามว่าพระเจ้าอุทยานา (Udayana) กับ เจ้าหญิงชวาตะวันออก ทรงพระนามว่าเจ้าหญิงมเหนทราตตะ (Mahendratta) ที่วัดปูราโกระฮ์เตอกีปัน (Pura Korah Tegipan) ที่อยู่บริเวณภูเขากูนุงบาตูร์ (Gunung Batur) ทั้งสองพระองค์มีพระราชโอรสทรงพระนามว่า เจ้าชายไอร์ลังกา (Airlangga) ประสูติเมื่อ ค.ศ. 991 ในเวลาเดียวกัน ชวาเริ่มแผ่อิทธิพลเข้ามายังบาหลี เมื่อพระองค์พระชันษาได้ 16 ปี ทรงหนีไปยังชวาตะวันตกและทรงได้รับการสนับสนุนจากชาวชวาในเวลาต่อมา เมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์ชวา จึงทรงรวมบาหลีและชวาให้เป็นปึกแผ่นจนกระทั่งเสด็จสวรรคต เมื่อ ค.ศ. 1049[28][29]

ภาษาชวาที่เรียกว่าภาษากาวี (Kawi) ได้นำมาใช้ในหมู่ราชวงศ์บาหลี หลักฐานความสัมพันธ์ระหว่างบาหลีกับเกาะชวาในช่วงศตวรรษที่ 11 อยู่ที่หินสลักที่ภูเขากุนุง คาวี ใกล้กับเมืองตัมปักซีริง (Tampaksiring) หลังจากนั้นบาหลีอยู่ในสถานภาพกึ่งเอกราช จนกระทั่ง ค.ศ. 1284 พระเจ้าเกอรตานาการาหรือเกียรตินคร (Kertanagara) กษัตริย์ชวาแห่งอาณาจักรสิงหะส่าหรี (Singasari) ได้รุกรานบาหลี แต่หลังจากนั้น 8 ปี อาณาจักรสิงหะส่าหรีล่มสลาย พระราชโอรสของพระเจ้าเกอรตานาการาพระนามว่าเจ้าชายวิจายาหรือวิชัย (Vijaya) ได้ตั้งอาณาจักรมัชปาหิต (Majapahit) ซึ่งนับถือศาสนาฮินดูขึ้น ช่วงเวลานี้เอง บาหลีถือโอกาสแยกตัวเป็นเอกราช ปกครองโดยราชวงศ์ปาเจ็ง (Pajeng) มีศูนย์กลางใกล้กับเมืองอูบุด (Ubud) แต่กะจะห์ มาดา (Gajah Mada) เสนาบดีแห่งอาณาจักรมัชปาหิตเข้ารุกรานบาหลีในรัชสมัยของพระเจ้าดาเล็ม เบอเดาลู (Dalem Bedaulu) แห่งราชวงศ์ปาเจ็งในปี ค.ศ. 1343 และได้รวมบาหลีเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรมัชปาหิต

หลังจากนั้นบาหลีได้ย้ายศูนย์กลางไปอยู่ที่เกลเกล (Gelgel) ใกล้กับเมืองเสมาระปุระ (Semarapura) ในช่วงปลายศตวรรษที่ 14 โดยมีกษัตริย์ปกครองซึ่งชาวบาหลีเรียกว่าเทวะ อากุง (Dewa Agung) พระนามว่าพระเจ้าบาตูร์ เร็งก็อง (Batur Renggong) ครองราชย์ในปีค.ศ.1550[28][29] ก่อนหน้านั้นไม่นานอาณาจักรมัชปาหิตได้ล่มสลายลงในปี ค.ศ. 1515 ลงจากการขยายอิทธิพลของชาวมุสลิม บรรดานักปราชญ์ซึ่งหนึ่งในนั้นคือนักบวชฮินดูชื่อนิราร์ธา (Nirartha) ได้อพยพข้ามมายังบาหลี โดยนำศิลปวัตถุ ช่างศิลป์ นางรำ นักดนตรี และนักแสดงประจำราชสำนักมัชปาหิตเข้ามาด้วย และได้สร้างวัดปูราลูฮูร์อูลูวาตู (Pura Luhur Ulu Watu) และวัดปูราตานะห์ลต (Pura Tanah Lot) ขึ้น การอพยพครั้งใหญ่ของชาวฮินดูจากชวาได้สิ้นสุดลงราวศตวรรษที่ 16[28][29] [30] การอพยพครั้งนี้ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อสังคมบาหลี สังคมฮินดูในบาหลีเริ่มซับซ้อนขึ้น มีการนำระบบวรรณะเข้ามาใช้ ชาวบาหลีที่อยู่ดั้งเดิมจึงอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณภูเขาทางตอนใน ซึงปัจจุบันนี้ผู้สืบเชื้อสายของคนเหล่านี้เรียกว่าบาหลีอากา (Bali Aga) หรือบาหลีมูลา (Bali Mula) ยังคงอาศัยอยู่ที่หมู่บ้านเตองานัน (Tenganan) ใกล้กับวัดปูราดาซา (Pura Dasa) และหมู่บ้านตรูญัน (Trunyan) บริเวณทะเลสาบบาตูร์[29]

การยึดครองของฮอลันดา

[แก้]
วัดปูราตามันอายุน เดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรบาดุง
เมืองเด็นปาซาร์ในปัจจุบัน

ชาวยุโรปกลุ่มแรกที่เดินทางมายังบาหลีคือชาวฮอลันดา ซึ่งนำโดยกัปตันโกเลอนียึส เดอ เฮาต์มัน (Colenius de Houtman) เมื่อค.ศ.1597 และเริ่มเจริญความสัมพันธ์กับราชวงค์บาหลี ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 อีกทางฝากหนึงของบาหลี ชาวฮอลันดาได้ทำสนธิสัญญาการค้าหลายฉบับกับชวา และเส้นทางการค้าเครื่องเทศส่วนใหญ่ได้ตกอยู่ในความควบคุมของชาวฮอลันดาแล้ว[28] เมื่อค.ศ.1710 ศูนย์กลางของบาหลีได้ย้ายไปอยู่ที่กลุงกุง (Klungkung) ปัจจุบันคือเมืองเสมาระปุระ[28][30] เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ชนชั้นปกครองในบาหลีเริ่มแตกแยกและแบ่งออกเป็นอาณาจักรย่อย ๆ ส่วนชาวฮอลันดาเริ่มเข้ามามีอิทธิพลโดยใช้วิธีแบ่งแยกและปกครอง[28]

การเข้าควบคุมบาหลีทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจเริ่มต้นเมื่อราวค.ศ.1840 โดยในปี ค.ศ. 1846 ชาวฮอลันดาได้อ้างการกู้เรือจมบริเวณชายฝั้งทางด้านเหนือ ใกล้กับเมืองสิงคราช (Singaraja) ในปัจจุบัน นำกำลังทหารเข้ามาและยึดอาณาจักรบูเลเล็ง (Buleleng) และเจ็มบรานา (Jembrana) ไว้ได้[30][31] เมื่อยึดอาณาจักรทางตอนเหนือได้แล้ว จึงเริ่มเข้ารุกรานอาณาจักรทางตอนใต้ ในปี ค.ศ. 1904 ฮอลันดาได้อ้างการร่วมกู้ซากเรือจีนนอกชายฝั่งหาดซานูร์ เรียกร้องให้อาณาจักรบาดุงจ่ายค่าชดเชยเป็นจำนวนเงิน 3,000 เหรียญเงิน แต่ได้รับการปฏิเสธ

ในปี ค.ศ. 1906 ฮอลันดาจึงได้ยกกำลังทหารเข้ามาบริเวณหาดซานูร์ โดย 4 วันหลังจากนั้น ได้บุกเข้ามาถึงชานเมืองเด็นปาซาร์ (Denpasar) วันที่ 20 กันยายน ค.ศ.1906 ฮอลันดาจึงเริ่มยิงถล่มเมืองเด็นปาซาร์ แต่ฝ่ายบาดุงใช้วิธีการพลีชีพของนักรบที่เรียกว่าปูปูตัน (Puputan) โดยบรรดาเชื้อพระวงค์ทรงเผาพระราชวังและแต่งพระองค์เต็มพระยศพร้อมทรงกริช ทรงดำเนินพร้อมกับเหล่านักบวชและข้าราชบริพารเข้าต่อสู้ แต่ทั้งหมดไม่ยอมจำนน กลับแทงตัวตายด้วยกริชแทน เหตุการณ์ในครั้งนั้นมีชาวบาหลีเสียชีวิตประมาณ 4,000 คน เมื่อยึดอาณาจักรบาดุงได้แล้ว ฮอลันดาจึงเข้ายึดอาณาจักรตาบานัน (Tabanan) จับกษัตริย์เป็นเชลย แต่ทรงไม่ยอมจำนนและทรงกระทำอัตนิวิบาตกรรม จากนั้นฮอลันดาได้เข้ายึดครองอาณาจักรการังอะเซ็ม (Karangasem) และเกียญาร์ (Gianyar) แต่อนุญาตให้ราชวงค์ยังทรงปกครองได้ต่อไป ส่วนอาณาจักรอื่น ๆ ฮอลันดาได้ขับไล่เจ้าเมืองออกทั้งหมด

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1908 เมื่อฮอลันดาบุกยึดอาณาจักรเสมาระปุระ เช่นเดียวกับกษัตริย์ตาบานัน กษัตริย์เสมาระปุระทรงไม่ยอมจำนนและทรงกระทำอัตนิวิบาตกรรมเช่นกัน การบุกยึดครั้งนั้นทำให้พระราชวังตามันเกอร์ตาโกซา (Taman Gertha Gosa) ได้รับความเสียหายเป็นส่วนใหญ่ ส่งผลให้ตั้งแต่ ค.ศ.1911 ฮอลันดาได้ครอบครองดินแดนของบาหลีได้ทั้งหมดและได้รวมบาหลีเข้าเป็นส่วนหนึงของอินเดียตะวันออกของฮอลันดา (Dutch East Indies)[28][30][32]

สงครามโลกครั้งที่สองและการประกาศเอกราช

[แก้]
อี กุซตี งูระฮ์ ไร

กองทัพญี่ปุ่นได้ยกพลขึ้นบกที่หาดซานูร์ ในปี ค.ศ. 1942 และได้ตั้งกองบัญชาการที่เมืองเด็นปาซาร์ และเมืองสิงคราช และขับไล่ชาวฮอลันดาออกไป เมื่อญี่ปุ่นแพ้สงครามโลกครั้งที่สองเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1945 เมื่อฮอลันดาต้องการกลับเข้ามายึดครองบาหลีอีก ขบวนการต่อต้านฮอลันดาเริ่มก่อตั้งขึ้น วันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1945 นายซูการ์โน (Soekarno) ถือโอกาสประกาศเอกราชแก่ดินแดนที่เคยอยู่ภายใต้การยึดครองของฮอลันดาทั้งหมดและก่อตั้งสาธารณรัฐอินโดนีเซียขึ้น แต่ฝ่ายฮอลันดาไม่รับรอง ขบวนการต่อต้านฮอลันดาในบาหลีชื่อเต็นตรา เกออามันอัน รักยัต (Tentra Keamanan Rakyat) หรือกองกำลังความมั่นคงแห่งประชาชน (People's Security Force) ลุกฮือขึ้นต่อต้านฮอลันดาที่เมืองมาร์กา (Marga) เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1946 นำโดยอี กุซตี งูระฮ์ ไร (I Gusti Ngurah Rai) โดยเป็นการต่อสู้เพื่อพลีชีพของนักรบหรือปูปูตันอีกครั้ง ในที่สุดฮอลันดาประกาศรับรองเอกราชของอินโดนีเซียเมื่อปีค.ศ.1949 และบาหลีจึงเป็นส่วนหนึ่งของอินโดนีเซียในปัจจุบัน[28][30][33]

การปกครอง

[แก้]
แผนที่จังหวัดบาหลี

หลังจากได้รับเอกราช บาหลีได้รวมเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดนูซาเติงการา (Nusa Tenggara) จนกระทั่ง ค.ศ. 1958 รัฐบาลกลางได้ประกาศแยกบาหลีออกเป็นจังหวัดหนึ่งของอินโดนีเซีย[28]

พื้นที่จังหวัดบาหลีแบ่งออกเป็น 8 อำเภอหรือกาบูปาเต็น 1 นครหรือโกตา และ 57 ตำบลหรือเกอจามาตัน[34][35]

อำเภอ
นคร

ประชากร

[แก้]
[ต้องการตรวจสอบความถูกต้อง]
สถิติจำนวนผู้นับถือศาสนาต่างๆ ของจังหวัดบาหลี ในปี 2010[36]
ศาสนา ร้อยละ
ฮินดู
  
 83.5%
อิสลาม
  
 13.3%
คริสต์
  
 1.7%
พุทธ
  
 0.5%

เชื้อชาติ เป็นชาวบาหลีร้อยละ 89 ที่เหลือเป็นชาวชวาและอื่น ๆ ส่วนใหญ่นับถือศาสนาฮินดูร้อยละ 93.18, ศาสนาอิสลามร้อยละ 4.79, ศาสนาคริสต์ร้อยละ 1.38, ศาสนาพุทธร้อยละ 0.64

เศรษฐกิจ

[แก้]

ในอดีต สังคมบาหลีเป็นสังคมเกษตรกรรม เป็นแหล่งรายได้สำคัญของจังหวัด[37] จนกระทั่งราวคริสต์ทศวรรษที่ 1970 การท่องเที่ยวเริ่มกลายเป็นแหล่งรายได้สำคัญ จนในปัจจุบันการท่องเที่ยวเป็นแหล่งรายได้เดียวของจังหวัด ซึ่งมากพอที่ทำให้บาหลีกลายเป็นจังหวัดที่มั่งคั่งที่สุดจังหวัดหนึ่งของประเทศ ในปี 2003 เศรษฐกิจของบาหลีคิดเป็นภาคการท่องเที่ยวมากถึง 80% ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจทั้งหมด[15] อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจของบาหลีซบเซาลงมากจากเหตุก่อการร้ายรุนแรงหลายครั้ง ในช่วงปี 2002 - 2005 หลังเหตุระเบิดในบาหลี พ.ศ. 2545 และ เหตุระเบิดในบาหลี พ.ศ. 2548 บาหลีในปัจจุบันสามารถฟื้นตัวและเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางสำคัญด้านการท่องเที่ยวของโลก

วัฒนธรรม

[แก้]

ส่วนใหญ่ชาวบาหลีได้รับวัฒนธรรมจากอินเดียเป็นอันมาก เช่นศาสนาพราหมณ์-ฮินดู และศาสนาพุทธ รามายณะ ตลอดจนอักษร ภาษา ฯลฯ นั้นล้วนมาจากอินเดีย นำมารวมกับวัฒนธรรมประจำท้องถิ่น และนำใช้อย่างแพร่หลาย

ศาสนาฮินดูแบบบาหลี

[แก้]
รูปเคารพพระพิฆเนศวรในบาหลี ด้านล่างมี จานังซารี คือใบตองห่อดอกไม้หอมและเครื่องสักการะแบบบาหลี

บนเกาะบาหลีมีผู้นับถือศาสนาฮินดูเป็นหลัก แตกต่างจากบริเวณอื่นของประเทศที่มีผู้นับถือศาสนาอิสลามเป็นหลัก ศาสนาฮินดูแบบบาหลีได้รับอิทธิพลจากความเชื่อพื้นเมือง วิญญาณนิยม (แอนิมิซึม) และศาสนาพุทธ ความแตกต่างจากศาสนาฮินดูสายหลักที่พบได้ทั่วไปจากอนุทวีปอินเดียคือมีการสักการะผีพื้นเมือง บูชาผีบรรพบุรุษ และเคารพพระโพธิสัตว์ซึ่งเป็นของคติทางศาสนาพุทธ ศาสนาฮินดูแบบบาหลีมีเทพเจ้าสูงสุดพระองค์เดียว คล้ายกับแนวคิดของคริสต์ศาสนา คือเทพอจินไตย ส่วนเทพฮินดูองค์อื่น ๆ และเทพพื้นเมือง ก็ยังคงได้รับการเคารพอย่างทั่วไปเช่นกัน

สถาปัตยกรรม

[แก้]
ซุ้มประตูจันดีเบินตาร์ของปูราแห่งหนึ่ง

สถาปัตยกรรมบาหลี เป็นสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นของชาวบาหลีซึ่งพบได้ทั่วไปบนเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย ที่มีความเก่าแก่หลายศตวรรษ ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมบาหลี โดยเฉพาะศาสนาฮินดูแบบบาหลี แนวคิดจากเกาะชวา และความเชื่อพื้นเมืองของชาวบาหลีดั้งเดิม[38] ตัวอย่างที่สำคัญ เช่น รูมะฮ์อาดัต (บ้านพื้นเมือง) ที่เรียกว่า บ้านพื้นเมืองบาหลี, ปูรา (โบสถ์พราหมณ์แบบบาหลี), บาเล (ศาลา) และ หอเมรู (หอคอยคล้ายเจดีย์) เป็นต้น

สถาปัตยกรรมบาหลีมักยึดตามหลักที่เรียกว่า ไตรแมนเดลา คือการแบ่งอาณาเขตเป็นสามอาณาเขต (แมนเดลา) ลักษณะนี้พบได้ทั่วไปในสถาปัตยกรรมของปูรา แต่ละแมนเดลาจะมีประตูกั้นอาณาเขต ซึ่งแบ่งเป็นสองประเภท ได้แก่ จันดีเบินตาร์ ซึ่งแบ่งแมนเดลาแรกและกลางออกจากกัน และ ปาดูรักซา แบ่งแมนเดลากลางและชั้นในออกจากกัน

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ อื่น ๆ เช่น เกาะสวรรค์[2]
    และ สวรรค์แห่งสุดท้าย[3]
  2. ↑ เขียนด้วยภาษาผสมระหว่างภาษาสันสกฤตและภาษาสันสกฤตแบบบาหลี Dvīpa —> Dwipa ('เกาะ')

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Nickname Bali Island Of The Gods Guide Your Travel 2 March 2023
  2. ↑ https://balisuta.com/articles
  3. ↑ https://balithelastparadise.com/
  4. ↑ "Pembentukan Daerah-daerah Tingkat I Bali, Nusa Tenggara Barat Dan Nusa Tenggara Timur". dpr.go.id. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 October 2020. สืบค้นเมื่อ 29 January 2020.
  5. ↑ Badan Pusat Statistik, Jakarta, 28 February 2025, Provinsi Bali Dalam Angka 2025 [Bali Province In Numbers 2025] (Katalog-BPS 1102001.51)
  6. ↑ "Citizenship, Tribes, Religions, and Everyday Languages of the Indonesian Population" (pdf). www.bps.go.id. pp. 36–41. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-03-25. สืบค้นเมื่อ 22 September 2021.
  7. ↑ https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/ เก็บถาวร 5 กรกฎาคม 2022 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (visual)
  8. ↑ bali.com. "Languages Spoken in Bali". bali.com (ภาษาอังกฤษ). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 22 December 2013. สืบค้นเมื่อ 16 September 2018.
  9. ↑ Badan Pusat Statistik (2023). "Produk Domestik Regional Bruto (Milyar Rupiah), 2022" (ภาษาอินโดนีเซีย). Jakarta: Badan Pusat Statistik.
  10. ↑ Badan Pusat Statistik (2023). "Produk Domestik Regional Bruto Per Kapita (Ribu Rupiah), 2022" (ภาษาอินโดนีเซีย). Jakarta: Badan Pusat Statistik.
  11. ↑ Badan Pembangunan Nasional (2023). "Capaian Indikator Utama Pembangunan" (ภาษาอินโดนีเซีย). Jakarta: Badan Pembangunan Nasional.
  12. ↑ "Indeks Pembangunan Manusia 2024" (ภาษาอินโดนีเซีย). Statistics Indonesia. 2024. สืบค้นเมื่อ 15 November 2024.
  13. ↑ "Denpasar | Indonesia". Encyclopædia Britannica (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 18 September 2021.
  14. ↑ Vickers, Adrian (13 August 2013). Bali: A Paradise Created (ภาษาอังกฤษ). Tuttle Publishing. ISBN 978-1-4629-0008-4.
  15. 1 2 Desperately Seeking Survival เก็บถาวร 2013-08-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Time. 25 November 2002.
  16. ↑ "Bali named as best destination in the world by TripAdvisor". The New Zealand Herald. 22 March 2017. สืบค้นเมื่อ 30 April 2017.
  17. ↑ "Bali named most popular destination on Tripadvisor's 2021 Travelers' Choice Awards". Coconuts Bali. 28 January 2021. สืบค้นเมื่อ 1 February 2021.
  18. ↑ "Bali Is World's Top Travel Destination For 2026, Says TripAdvisor". NDTV Lifesyle. 19 January 2026. สืบค้นเมื่อ 19 January 2026.
  19. ↑ "Bali Named No.1 Travel Destination In The World For 2026 By TripAdvisor". The Bali Sun. 15 January 2026. สืบค้นเมื่อ 19 January 2026.
  20. ↑ "Bali High: TripAdvisor Names 'Best of the Best' Destinations for 2026". Travel Market Report. 15 January 2026. สืบค้นเมื่อ 19 January 2026.
  21. ↑ Dudley, Nigel; Stolton, Sue (12 August 2010). Arguments for Protected Areas: Multiple Benefits for Conservation and Use (ภาษาอังกฤษ). Routledge. ISBN 978-1-136-54292-3.
  22. ↑ "Species diversity by ocean basin". NOAA Coral Reef Conservation Program. 9 May 2014. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 May 2014.
  23. ↑ Evans, Kate (27 June 2012). "World heritage listing for Bali's 'Subak' tradition" (ภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลีย). ABC News. สืบค้นเมื่อ 14 September 2017.
  24. ↑ Robinson, Geoffrey (1995). The Dark Side of Paradise: Political Violence in Bali (ภาษาอังกฤษ). Cornell University Press. ISBN 0-8014-8172-4.
  25. ↑ Hinzler, Heidi. (1995). Artifacts and early foreign influences. In Eric Oey (Ed.), Bali (pp. 24-25). Singapore: Periplus Editions. ISBN 962-593-028-0.
  26. ↑ Taylor, Jean Gelman. (2003). Indonesia: Peoples and histories. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-10518-5.
  27. ↑ Op. cit., Hinzler, Heidi. (1995), pp. 24-25.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ver Berkmoes, Ryan, Skolnick, Adam & Caroll, Marian. (2009). Lonely planet: Bali & Lombok. (12th ed.). Melbourne: Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-864-3.
  29. 1 2 3 4 5 6 "History of Bali". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-06. สืบค้นเมื่อ 2009-06-24.
  30. 1 2 3 4 5 History for Bali
  31. ↑ Vickers, Adrian. (1995). In Eric Oey (Ed.), Bali (pp. 26-35). Singapore: Periplus Editions. ISBN 962-593-028-0.
  32. ↑ "History of Bali by Amanda Byron". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-05-10. สืบค้นเมื่อ 2009-07-02.
  33. ↑ "I Gusti Ngurah Rai; Balinese National Hero". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-06-04. สืบค้นเมื่อ 2009-06-30.
  34. ↑ Statistik Indonesia 2021 (ภาษาอินโดนีเซีย). สำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซีย. 2021-02-26. pp. 45–47. สืบค้นเมื่อ 2021-12-05.
  35. ↑ "Peraturan Kepala Badan Pusat Statistik Nomor 120 Tahun 2020 Tentang Klasifikasi Desa Perkotaan dan Perdesaan di Indonesia Tahun 2020" (PDF) (ภาษาอินโดนีเซีย). สำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซีย. สืบค้นเมื่อ 2021-12-05.
  36. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "census2010"
  37. ↑ Brown, Iem (2004-06-17). The Territories of Indonesia (ภาษาอังกฤษ). Routledge. p. 149. ISBN 9781135355418.
  38. ↑ "Architecture in Bali". Bali Paradise online. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-08-05. สืบค้นเมื่อ December 9, 2013.
  39. Foley, Kathy; Sedana, I Nyoman; Sedana, I Nyoman (Autumn 2005). "Mask Dance from the Perspective of a Master Artist: I Ketut Kodi on "Topeng"". Asian Theatre Journal. University of Hawaiʻi Press. 22 (2): 199–213 (208). doi:10.1353/atj.2005.0031. S2CID 162336494.
  40. Greenway, Paul; Lyon, James; Wheeler, Tony (1999). Bali and Lombok. Melbourne: Lonely Planet. p. 15. ISBN 0-86442-606-2.
  41. Herbst, Edward (1997). Voices in Bali: Energes and Perceptions in Vocal Music and Dance Theater. Hanover: University Press of New England. pp. 1–2. ISBN 0-8195-6316-1.
  42. Hinzler, Heidi (1995) Artifacts and Early Foreign Influences. From Oey, Eric, บ.ก. (1995). Bali. Singapore: Periplus Editions. pp. 24–25. ISBN 962-593-028-0.
  43. Ricklefs, M. C. (1993). A History of Modern Indonesia Since C. 1300, Second Edition. MacMillan. p. 289. ISBN 978-0-333-57689-2.
  44. Sanger, Annette (1988). "Blessing or Blight? The Effects of Touristic Dance-Drama on village Life in Singapadu, Bali". Come Mek Me Hol' Yu Han': The Impact of Tourism on Traditional Music. Berlin: Jamaica Memory Bank: 89–104 (90–93).
  45. Vickers, Adrian (1995), From Oey, Eric, บ.ก. (1995). Bali. Singapore: Periplus Editions. pp. 26–35. ISBN 962-593-028-0.
อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Foley" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Lonely" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Herbst" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Hinzler" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Ricklefs" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "Sanger" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้าอ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ชื่อ "ctpqur" ซึ่งนิยามใน <references> ไม่ถูกใช้ในข้อความก่อนหน้า

บรรณานุกรม

[แก้]

อ่านเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=จังหวัดบาหลี&oldid=12971723"