ข้ามไปเนื้อหา

กระเทียมต้น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กระเทียมต้น
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Liliopsida
อันดับ: Asparagales
วงศ์: Amaryllidaceae
วงศ์ย่อย: Allioideae
สกุล: Allium
สปีชีส์: A.  ampeloprasum
สปีชีส์ย่อย: A.  ampeloprasum var. porrum
Trinomial name
Allium ampeloprasum var. porrum
(L.) J.Gay
หัวและใบของกระเทียมต้น
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 g (3.5 oz)
พลังงาน255 kJ (61 kcal)
14.15 g
น้ำตาล3.9 g
ใยอาหาร1.8 g
0.3 g
1.5 g
วิตามินและแร่ธาตุ
วิตามินปริมาณ
%DV
วิตามินเอ เทียบเท่า
9%
83 μg
9%
1000 μg
1900 μg
ไทอะมีน (บี1)
5%
0.06 mg
ไรโบฟลาวิน (บี2)
2%
0.03 mg
ไนอะซิน (บี3)
3%
0.4 mg
กรดแพนโทเทนิก (บี5)
3%
0.14 mg
วิตามินบี6
14%
0.233 mg
โฟเลต (บี9)
16%
64 μg
วิตามินซี
13%
12 mg
วิตามินอี
6%
0.92 mg
วิตามินเค
39%
47 μg
แร่ธาตุปริมาณ
%DV
แคลเซียม
5%
59 mg
เหล็ก
12%
2.1 mg
แมกนีเซียม
7%
28 mg
แมงกานีส
21%
0.481 mg
ฟอสฟอรัส
3%
35 mg
โพแทสเซียม
6%
180 mg
ส่วนประกอบอื่น ๆปริมาณ
น้ำ83 g

เปอร์เซ็นต์ประมาณการโดยใช้คำแนะนำ
ของสหรัฐอเมริกาสำหรับผู้ใหญ่
สำหรับโพแทสเซียมใช้การประมาณการตามคำแนะนำ
ของผู้เชี่ยวชาญจาก National Academies

กระเทียมต้น ชื่อวิทยาศาสตร์: Allium ampeloprasum var. porrum (L.), บางครั้งใช้ว่า Allium porrum เป็นพืชผักชนิดหนึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกับหอมและกระเทียม ในวงศ์ Amaryllidaceae วงศ์ย่อย Allioideae[1] ผักที่ใกล้เคียงคือกระเทียมโทน (elephant garlic) และ kurrat ซึ่งเป็นสปีชีส์ย่อยของ Allium ampeloprasum และใช้เป็นอาหารได้ต่างกัน ส่วนที่กินได้ของกระเทียมต้นคือส่วนของกาบใบซึ่งบางครั้งเรียกว่าต้นหรือก้าน

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

[แก้]

ไม้ล้มลุกสองปี สูง 0.4 - 1 ม. มีกลิ่นอ่อนกว่ากระเทียม มีเหง้าขนาดเล็ก รูปไข่ สีขาว ไม่แบ่งเป็นหลายกลีบเช่นกระเทียม[2]

ใบ

[แก้]

ใบเดี่ยว ขึ้นมาจากดิน เรียงซ้อนสลับ แบนเป็นแถบแคบ กว้าง 1.2 - 5 ซม. ยาว 30 - 90 ซม. ปลายแหลม ขอบเรียบและพับทบเป็นสันตลอดความยาวของใบ โคนใบแผ่เป็นแผ่นและเชื่อมติดกันเป็นวงรอบใบที่อ่อนกว่าและก้านช่อดอกทำให้เกิดเป็นลำต้นเทียม ปลายใบสีเขียวและสีจะค่อย ๆ จางลงจนกระทั่งถึงโคนใบ ส่วนที่หุ้มหัวอยู่จะมีสีขาวหรือขาวอมเขียว.[2]

ดอก

[แก้]

ช่อดอกเป็นแบบช่อซี่ร่มแน่น ขนาดใหญ่ กลม มีดอกเล็ก ๆ จำนวนมากประมาณ 50 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 1.2 - 2.5 ซม. ไม่มีตะเกียง มีใบประดับ 1 ใบ เป็นจะงอยยาวแหลมหุ้มช่อดอกขณะที่ยังตูมอยู่ แต่พอช่อดอกบานใบประดับจะเปิดอ้าออกและห้อยลง ก้านช่อดอกเป็นก้านโดด เรียบ รูปทรงกระบอกตัน ยาว 0.6 - 1 ม. ดอกสมบูรณ์เพศ กลีบรวม 6 กลีบ สีชมพู รูปไข่ ยาว 5 - 6 มม. แยกจากกันหรือติดกันที่โคน เกสรเพศผู้ 6 อัน ติดที่โคนของกลีบรวม อับเรณูมักยื่นขึ้นมาสูงกว่าส่วนอื่น ๆ ของดอก รังไข่ 3 ช่อง มีออวุล 1 - 2 เม็ด ผลเล็กเป็นกระเปาะสั้น ๆ มี 3 พู เมล็ดเล็ก สีดำ[2]

ราก

[แก้]

กระเทียมต้นประกอบด้วยราก (root) สองระบบคือระบบรากฝอย (fibrous root system) และขนราก (root hair)[3]

ลำต้น

[แก้]

มีลักษณะเป็นแผ่นอยู่ระหว่างลำต้นเทียม และราก

กระเทียมต้นพร้อมขาย

ถิ่นกำเนิด

[แก้]

ทวีปยุโรปและทางตะวันตกของทวีปเอเชีย[2]

การใช้ประโยชน์

[แก้]

ใช้เป็นอาหาร โดยใช้ส่วนของลำต้นเทียมปรุงเป็นอาหารได้หลายอย่าง ใช้ปรุงรสและแต่งกลิ่นอาหาร ในประเทศแถบอากาศหนาวใช้เป็นเครื่องเทศ เป็นยาฆ่าเชื้อในลำไส้ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ บำบัดโรคไขข้ออักเสบ โรคตับ และใช้เป็นยาพอก [4]


อ้างอิง

[แก้]
  1. Stevens, P.F. (2001 onwards), Angiosperm Phylogeny Website: Asparagales: Allioideae {{citation}}: ตรวจค่าวันที่ใน: |year= (วิธีใช้)CS1 maint: year (ลิงก์)
  2. 1 2 3 4 โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ, กระเทียมต้น
  3. ฐานข้อมูลพืชผัก บทความเกษตร, กระเทียมต้น (Leek)
  4. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ, ประโยชน์ของกระเทียมต้น