กระเทียมต้น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กระเทียมต้น
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Liliopsida
อันดับ: Asparagales
วงศ์: Amaryllidaceae
วงศ์ย่อย: Allioideae
สกุล: Allium
สปีชีส์: A. ampeloprasum
ชนิดย่อย/noitalics: A. ampeloprasum var. porrum
Trinomen
Allium ampeloprasum var. porrum
(L.) J.Gay
หัวและใบของกระเทียมต้น
คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3.5 ออนซ์)
พลังงาน 255 kJ (61 kcal)
14.15 g
น้ำตาล 3.9 g
ใยอาหาร 1.8 g
0.3 g
1.5 g
วิตามิน
วิตามินเอ
(10%)
83 μg
(9%)
1000 μg
1900 μg
ไทอามีน (บี1)
(5%)
0.06 mg
ไรโบเฟลวิน (บี2)
(3%)
0.03 mg
ไนอาซิน (บี3)
(3%)
0.4 mg
(3%)
0.14 mg
วิตามินบี6
(18%)
0.233 mg
โฟเลต (บี9)
(16%)
64 μg
วิตามินซี
(14%)
12 mg
วิตามินอี
(6%)
0.92 mg
วิตามินเค
(45%)
47 μg
แร่ธาตุ
แคลเซียม
(6%)
59 mg
เหล็ก
(16%)
2.1 mg
แมกนีเซียม
(8%)
28 mg
แมงกานีส
(23%)
0.481 mg
ฟอสฟอรัส
(5%)
35 mg
โพแทสเซียม
(4%)
180 mg
องค์ประกอบอื่น
น้ำ 83 g

ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐอเมริกาสำหรับผู้ใหญ่
แหล่งที่มา: USDA Nutrient Database

กระเทียมต้น (leek) ชื่อวิทยาศาสตร์: Allium ampeloprasum var. porrum (L.), บางครั้งใช้ว่า Allium porrum เป็นพืชผักชนิดหนึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกับหอมและกระเทียม ในวงศ์ Amaryllidaceae วงศ์ย่อย Allioideae[1] ผักที่ใกล้เคียงคือกระเทียมโทน (elephant garlic) และ kurrat ซึ่งเป็นสปีชีส์ย่อยของ Allium ampeloprasum และใช้เป็นอาหารได้ต่างกัน ส่วนที่กินได้ของกระเทียมต้นคือส่วนของกาบใบซึ่งบางครั้งเรียกว่าต้นหรือก้าน

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์[แก้]

ไม้ล้มลุกสองปี สูง 0.4-1 ม. มีกลิ่นอ่อนกว่ากระเทียม มีเหง้าขนาดเล็ก รูปไข่ สีขาว ไม่แบ่งเป็นหลายกลีบเช่นกระเทียม[2]

ใบ[แก้]

ใบเดี่ยว ขึ้นมาจากดิน เรียงซ้อนสลับ แบนเป็นแถบแคบ กว้าง 1.2-5 ซม. ยาว 30-90 ซม. ปลายแหลม ขอบเรียบและพับทบเป็นสันตลอดความยาวของใบ โคนใบแผ่เป็นแผ่นและเชื่อมติดกันเป็นวงรอบใบที่อ่อนกว่าและก้านช่อดอกทำให้เกิดเป็นลำต้นเทียม ปลายใบสีเขียวและสีจะค่อยๆ จางลงจนกระทั่งถึงโคนใบ ส่วนที่หุ้มหัวอยู่จะมีสีขาวหรือขาวอมเขียว.[2]

ดอก[แก้]

ช่อดอกเป็นแบบช่อซี่ร่มแน่น ขนาดใหญ่ กลม มีดอกเล็กๆ จำนวนมากประมาณ 50 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 1.2-2.5 ซม. ไม่มีตะเกียง มีใบประดับ 1 ใบ เป็นจะงอยยาวแหลมหุ้มช่อดอกขณะที่ยังตูมอยู่ แต่พอช่อดอกบานใบประดับจะเปิดอ้าออกและห้อยลง ก้านช่อดอกเป็นก้านโดด เรียบ รูปทรงกระบอกตัน ยาว 0.6-1 ม. ดอกสมบูรณ์เพศ กลีบรวม 6 กลีบ สีชมพู รูปไข่ ยาว 5-6 มม. แยกจากกันหรือติดกันที่โคน เกสรเพศผู้ 6 อัน ติดที่โคนของกลีบรวม อับเรณูมักยื่นขึ้นมาสูงกว่าส่วนอื่นๆ ของดอก รังไข่ 3 ช่อง มีออวุล 1-2 เม็ด ผลเล็กเป็นกระเปาะสั้นๆ มี 3 พู เมล็ดเล็ก สีดำ[2]

ราก[แก้]

กระเทียมต้นประกอบด้วยราก(root) สองระบบคือระบบรากฝอย (fibrous root system) และขนราก (root hair)[3]

ลำต้น[แก้]

มีลักษณะเป็นแผ่นอยู่ระหว่างลำต้นเทียม และราก

กระเทียมต้นพร้อมขาย

ถิ่นกำเนิด[แก้]

ทวีปยุโรปและทางตะวันตกของทวีปเอเชีย[2]

การใช้ประโยชน์[แก้]

ใช้เป็นอาหาร โดยใช้ส่วนของลำต้นเทียมปรุงเป็นอาหารได้หลายอย่าง ใช้ปรุงรสและแต่งกลิ่นอาหาร ในประเทศแถบอากาศหนาวใช้เป็นเครื่องเทศ เป็นยาฆ่าเชื้อในลำไส้ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ บำบัดโรคไขข้ออักเสบ โรคตับ และใช้เป็นยาพอก [4]


อ้างอิง[แก้]

  1. Stevens, P.F. (2001 onwards), Angiosperm Phylogeny Website: Asparagales: Allioideae 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ, กระเทียมต้น 
  3. ฐานข้อมูลพืชผัก บทความเกษตร, กระเทียมต้น (Leek) 
  4. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ, ประโยชน์ของกระเทียมต้น