อำเภอหนองวัวซอ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอหนองวัวซอ
แผนที่จังหวัดอุดรธานี เน้นอำเภอหนองวัวซอ
หอยหิน ถิ่นไดโนเสาร์ ร่มเงาแห่งธรรมะ สวยสะผ้าไหมขิด ดั่งเนรมิตน้ำตกหินตั้ง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอหนองวัวซอ
อักษรโรมัน Amphoe Nong Wua So
จังหวัด อุดรธานี
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 702.955 ตร.กม.
ประชากร 63,550 คน (พ.ศ. 2560)
ความหนาแน่น 90.40 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4103
รหัสไปรษณีย์ 41220,
41360 (เฉพาะตำบลหนองวัวซอ หมากหญ้า น้ำพ่น และหนองบัวบาน)
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอหนองวัวซอ หมู่ที่ 5 ตำบลโนนหวาย อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี 41220
พิกัด 17°9′45″N 102°34′22″E / 17.16250°N 102.57278°E / 17.16250; 102.57278
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4229 9048
หมายเลขโทรสาร 0 4229 9048

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอหนองวัวซอ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอหนองวัวซอตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ที่มาของชื่ออำเภอ[แก้]

ความเป็นมาของอำเภอหนองวัวซอ มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาเป็นนิยายปรัมปราว่า สมัยก่อนมีวัวป่าฝูงใหญ่อาศัยอยู่บริเวณหนองนาเกลือ ปัจจุบันคือหนองประจักษ์ ได้บ่ายหน้าลัดเลาะหาอาหารไปทางทิศใต้โดยมีจุดหมายอยู่ที่หนองน้ำแห่งหนึ่งที่อุดมสมบูรณ์ โดยจะมาที่หนองน้ำแห่งนี้บ่อย ๆ จนชาวบ้านได้ขนานนามหนองนี้ว่า "หนองวัวซอ" ปัจจุบันเป็นบ้านโคกก่องและบ้านหนองวัวซอ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอ ต่อมาได้ใช้ชื่อนี้เป็นหมู่บ้าน กิ่งอำเภอ และอำเภอหนองวัวซอจนถึงปัจจุบัน

ประวัติ[แก้]

อำเภอหนองวัวซอเดิมเป็นเขตการปกครองของอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ในปี พ.ศ. 2514 ได้รับการจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองวัวซอ โดยตั้งที่ว่าการอำเภอบริเวณบ้านโนนหวาย ตำบลโนนหวาย ห่างจากจังหวัดอุดรธานี 39 กิโลเมตร ต่อมาปี พ.ศ. 2517 กระทรวงมหาดไทย ได้ประกาศยกฐานะเป็นอำเภอ เรียกว่า อำเภอหนองวัวซอ

สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป[แก้]

ร้อนชื้น

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอหนองวัวซอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 78 หมู่บ้าน

1. หมากหญ้า (Mak Ya) 10 หมู่บ้าน 5. น้ำพ่น (Nam Phon) 9 หมู่บ้าน
2. หนองอ้อ (Nong O) 11 หมู่บ้าน 6. หนองบัวบาน (Nong Bua Ban) 9 หมู่บ้าน
3. อูบมุง (Up Mung) 10 หมู่บ้าน 7. โนนหวาย (Non Wai) 10 หมู่บ้าน
4. กุดหมากไฟ (Kut Mak Fai) 11 หมู่บ้าน 8. หนองวัวซอ (Nong Wua So) 8 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอหนองวัวซอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง โดยแบ่งออกเป็นเทศบาลตำบล 6 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 3 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลหนองวัวซอ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้าและบางส่วนของตำบลหนองวัวซอ
  • เทศบาลตำบลภูผาแดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อและบางส่วนของตำบลโนนหวาย
  • เทศบาลตำบลอูบมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอูบมุงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโนนหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหวาย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
  • เทศบาลตำบลกุดหมากไฟ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดหมากไฟทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองบัวบาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวบานทั้งตำบลและตำบลหนองวัวซอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหมากหญ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหมากหญ้า (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำพ่นทั้งตำบล

เศรษฐกิจ[แก้]

  • อาชีพหลัก ได้แก่ เกษตรกรรม รับจ้างทั่วไป
  • อาชีพเสริม ได้แก่ งานหัตถกรรม ทอผ้าไหมขิด และผ้าหมี่ขิด งานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร มะม่วงดอง มะม่วงแช่อิ่ม
  • จำนวนธนาคาร มี 1 แห่ง คือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขาหนองวัวซอ

การศึกษา[แก้]

  • โรงเรียนมัธยม ได้แก่ โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม โรงเรียนแสงอร่ามพิทยาคม โรงเรียนหนองยางชุมพิทยาคม

ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ[แก้]

ประชากร[แก้]

จำนวนประชากรทั้งสิ้น รวม 62,762 คน แบ่งเป็นจำนวนประชากรชาย รวม 31,412 คน จำนวนประชากรหญิง รวม 31,350 คน ความหนาแน่นของประชากร 89.28 คนต่อตารางกิโลเมตร

การคมนาคม[แก้]

การคมนาคมทางบก ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 210, ทางหลวงชนบท

การเกษตรและการอุตสาหกรรม[แก้]

ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ มะม่วง มันสำปะหลัง อ้อย ยางพารา ชื่อแหล่งน้ำที่สำคัญ ได้แก่ ลำห้วยหลวง โรงงานอุตสาหกรรมที่สำคัญ ได้แก่ บริษัท ทะแนค ประเทศไทย จำกัด

แหล่งท่องเที่ยว[แก้]

โบราณสถาน/โบราณวัตถุ
  • วัดภูสำเภาทอง บ้านหนองแวงศรีวิไล ตำบลกุดหมากไฟ
  • วัดป่าช่องชาติ ตั้งอยู่บนภูเขารอยต่อระหว่างอำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี กับอำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู มีธรรมชาติที่สวยงาม เมื่อขึ้นไปบนวัดมองลงมาด้านล่างจะสามารถมองเห็น เขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น ได้อย่างงดงาม
  • วัดดอยบันไดสวรรค์ ตั้งอยู่ห่างจาก อบต.อูบมุง ประมาณ 6 กิโลเมตร วัดดอยบันไดสวรรค์เป็นที่ตั้งพิพิธภัณฑ์ของพระอาจารย์อ่อน ญาณสิริ (เป็นหลวงปู่สายเดียวกันกับพระอาจารย์หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน) ซึ่งเป็นที่เลื่อมใสและศรัทธาของชาวตำบลอูบมุงและชาวอำเภอหนองวัวซอทุกคน ซึ่งบริเวณวัดนั้นมีทัศนียภาพที่สวยงาม ร่มรื่น สงบ ห่างจากพิพิธภัณฑ์ของหลวงปู่อ่อน ขึ้นไปบนเขา ก็จะเห็นเจดีย์วัดดอยบันไดสวรรค์ที่สวยงาม
  • วัดป่านิโครธาราม ตั้งอยู่ที่ บ้านหนองบัวบาน หมู่ที่ 9 หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ ได้สร้างขึ้น และมรณภาพที่วัดนี้ เมื่อ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 วัดป่านิโครธาราม เป็นวัดที่ประชาชน เลื่อมใสศรัทธา เป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของชาวจังหวัดอุดรธานี มากว่า 53 ปี แล้ว
  • วัดป่าเกษรศิลคุณธรรมเจดีย์ ภูผาแดง (วัดภูผาแดง) ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 6 กิโลเมตร
  • วัดป่าศรัทธาถวาย (วัดถ้ำเต่า) ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 7 กิโลเมตร
  • วัดพระพุทธบาทบัวขาว (วัดภูพระบาท) ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 7 กิโลเมตร
  • วัดบุญญานุสรณ์ ตั้งอยู่ที่บ้านหนองวัวซอ หมู่ที่ 1 ตำบลหนองวัวซอ โดยมี พระอธิการทองพูน ฉายา กาญฺจโน (สารักษ์) เป็นเจ้าอาวาส
สถานที่ท่องเที่ยว
  • อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ(หนองบัวลำภู,อุดรธานี,ขอนแก่น)มีหน่วยพิทักษ์อุทยานฯตั้งอยูที่ภก.5ถ้ำกกดู่(หนองวัวซอ)และหน่วยพิทักษ์อุทยานฯภก.7ภูวัด(หนองวัวซอ)จังหวัดอุดรธานี
  • น้ำตกหินตั้ง บ้านกุดหมากไฟ อำเภอหนองวัวซอ
  • ภูลาดช่อฟ้า ตั้งอยู่บนภูเขาทางทิศตะวันตก

ของตำบลน้ำพ่น เป็นลานหินขนาดใหญ่ที่สวยงามมากสามารถมองเห็นทัศนียภาพด้านล่าง ซึ่งเป็นจังหวัดหนองบัวลำภู

  • น้ำตกห้วยหลี่ผี เป็นน้ำตกที่ตั้งอยู่บนเชิงเขาทางทิศตะวันตกของตำบลน้ำพ่น
  • ไร่องุ่น สีรุ่ง ตั้งอยู่ทิศตะวันตกบ้านเกษตรสมบูรณ์ ถนนสายหนองแซงสร้อย-เกษตรสมบูรณ์ ติดต่อกับเขตโนนทัน ซึ่งถือว่าเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ ประมาณ 1,000 ไร่ ในการชมไร่องุ่นจะมีม้าเป็นพาหนะ ให้ขี่ชมไร่องุ่น และทัศนียภาพภายในไร่สวยงามมาก
  • ถ้ำกกดู่ ห่างจากที่ทำการ อบต.โนนหวาย ประมาณ 3 กิโลเมตร เนื้อที่ประมาณ 120 ไร่ เป็นแอ่งน้ำอยู่ระหว่างหุบเขาล้อมรอบ ระหว่างเส้นทางมีพิพิธภัณฑ์กระดูกไดโนเสาร์ และวัดกกดู่ ซึ่งมีพิพิธภัณฑ์หลวงปู่คำพอง
  • น้ำตก 2 ชั้น ห่างจากที่ทำการ อบต.โนนหวาย ประมาณ 7 กิโลเมตร ช่วงฤดูฝนมีน้ำไหลหลาก ทิวทัศน์สวยงาม ระหว่างเส้นทางมีวัดผาสุการาม ซึ่งมีทิวทัศน์ที่สวยงามร่วมเย็น
  • น้ำตกโตดโตน ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 บ้านผาสิงห์ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอห่างจากถนนหนองวัวซอ-อูบมุง ประมาณ 9 กิโลเมตร ด้านหน้าน้ำตก จะมีโขดหินเรียงกันเป็นชั้น ๆ ตามธรรมชาติ ประมาณ 6-7 ชั้น พื้นที่ปกคลุมไปด้วยต้นไม้นานาชนิด ร่มรื่นสวยงาม

ช่วงหน้าฝนจะดูสวยงามมาก เพราะมีน้ำไหลผ่านตกลงไปทีละชั้น

  • ถ้ำงูทรวง ตั้งอยู่บนเขานกแซว หมู่ที่ 5 บ้านผาสิงห์ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอ ห่างจาก หมู่บ้าน ประมาณ 1 กิโลเมตร ก่อนถึงถ้ำจะมีลานหินกว้างประมาณ 10 ไร่ จะมีต้นดอกไม้นานาชนิดขึ้นตามร่องหินเป็นธรรมชาติ มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมร่มรื่น ปากถ้ำจะมีรูปสลักอักษรขอมโบราณ และสลักรูปงูใหญ่หลายตัว เข้าไปในถ้ำมีช่องลอดลงไปลึกประมาณ 3 เมตร กว้างประมาณ 1 เมตร บริเวณภายในถ้ำกว้าง 1 งาน จะมีน้ำใสไหลตลอดเวลา เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงผจญภัย
  • อ่างเก็บน้ำคำหมากคูณตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 4 ต.หนองอ้อ (ทางขึ้นวัดเกษรศีลคุณ ฯ) วัดภูผาแดง ระยะทางห่างจากที่ทำการ อบต. หนองอ้อ 2 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 60 ไร่ เป็นอ่างเก็บน้ำที่มีความสวยงามมาก ทัศนียภาพรอบ ๆ บริเวณเป็นป่าไม้เขียวชอุ่ม
  • ห้วยหลี่ผี ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ (ทางขึ้นวัดพระพุทธบาทบัวขาว) วัดภูพระบาท ระยะทางห่างจากที่ทำการ อบต.หนองอ้อ 6 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 75 ไร่
  • วัดโนนสว่าง ตั้งอยู่ที่ ตำบลหมากหญ้า อ.หนองวัวซอ โดยมี พระครูพิพัฒน์วิทยาคม (หลวงเจริญ ฐานยุตโต) เป็นเจ้าอาวาสมีชื่อเสียงทางด้านวิชาอาคม ลูกศิษมีตั้งแต่ ดารา ข้าราชการ ทหาร ตำรวจ พ่อค้าประชาชน เมื่อเอ่ยชื่อวัดโนนสว่างทุกคนคงรู้ดี โดยหลวงพ่อได้รับพระราชทาน ราชทินนาม "สายวิทยาคม" ฝายธรรมยุติรูปเดียวในประเทศ เฉกเช่น พระเทพวิทยาคม (หลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ) ฝ่ายมหานิกาย แห่งวัดบ้านไร่

โรงแรม[แก้]

  • หนองวัวซอรีสอร์ท

เทศกาลสำคัญ[แก้]

  • งานมะม่วงแฟร์ สนามที่ว่าการอำเภอหนองวัวซอ
  • บุญเข้าพรรษา วัดภายในอำเภอ
  • ประเพณีแข่งเรือ-บุญออกพรรษาปวารณา หนองน้ำหนองวัวซอ เขื่อนห้วยหลวง บ้านหนองบัวบาน
  • บุญตักบาตรเทโวโรหณะ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน บ้านหนองบัวบาน (ที่ยาวที่สุดในจังหวัดอุดรธานี)
  • บุญบั้งไฟ ทุกหมู่บ้าน
  • งานประจำปีประกวดธิดาปลานิล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน บ้านหนองบัวบาน ริมเขื่อนห้วยหลวง

โครงการสำคัญของอำเภอ[แก้]

ชื่อโครงการ สถานที่ติดต่องาน รายละเอียดโครงการ
บูรณะซ่อมแซมภูเขา ที่ทำการปกครองอำเภอหนองวัวซอ จัดทำฝายแม้ว ฝายดักตะกอน เพื่อชะลอการไหลของน้ำ มิให้เข้าท่วมพื้นที่ตัวเมืองอุดรธานี
โครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดเฉลิมพระเกียรติถวายในหลวง 80 พรรษา เส้นทางระหว่างบ้านหนองคำ ต.อูบมุง ข้ามช่องชาดไปยังบ้านหนองแสงปงสัง ต.ปรางภู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู อำเภอหนองวัวซอ ในช่วงฤดูฝนจะมีฝนตกชุกหนาแน่นทำให้เกิดน้ำท่วม ฉับพลัน และมีน้ำป่าไหลหลากทำให้เส้นทางคมนาคมระหว่างอำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ชำรุดเสียหาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเส้นทางระหว่างบ้านหนองคำ ต.อูบมุง ข้ามช่องชาดไปยังบ้านหนองแวงปงสัง ต.ปรางกู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู ซึ่งเป็นเส้นทางหลักในการลำเลียงผลผลิตทางการเกษตรและทางไปจังหวัดขอนแก่น และเพื่อเป็นการถวายเป็นราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชเนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษา อำเภอหนองวัวซอจึงพิจารณาจัดทำโครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเฉลิมพระเกียรติถวายในหลวงช่องชาด ขึ้น

พื้นที่ดำเนินการ เส้นทางสายบ้านหนองคำ หมู่ 8 ตำบลอูบมุง ต.อูบมุง อ.หนองวัวซอ จ.อุดรธานี ถึง บ้านหนองแสงปงสัง ต.ปรางกู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู ระยะทาง 2.5 ก.ม. การก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดสายนี้ได้ใช้แรงงานราษฎรภายใน ต.อูบมุง เป็นหลัก งบประมาณดำเนินการ อำเภอหนองวัวซอได้ขอรับสนับสนุนงบประมาณจาก อบต. ในเขตพื้นที่ อำเภอหนองวัวซอ ดังนี้

  • เทศบาลตำบลหนองอ้อโนนหวายและเทศบาลตำบลหนองวัวซอ แห่งละ 200,000 บาท
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอูบมุง 500,000 บาท
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอีก 6 แห่ง แห่งละ 50,000 บาท

รวมเงินงบประมาณ จาก อบต. 1,200,000 บาท

อำเภอฯ ได้จัดทำผ้าป่าสามัคคี โดยดำเนินการในส่วนที่เหลือของเขตพื้นที่ อ.หนองวัวซอ และในเขตพื้นที่ อ. โนนสัง จากประชาชนผู้มีจิตศรัทธา ซึ่งได้รับจำนวนเงิน 242,000 บาท สรุปงบประมาณในการก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดฯ จำนวนทั้งสิ้น 1,442,000 บาท

ปัจจุบัน ถนนคอนกรีตเขาช่องชาดได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ราษฎรได้ใช้เส้นเป็นเส้นทางในการลำเลียงผลิตทางการเกษตรและคมนาคมได้อย่างยั่งยืนต่อไป

โครงการจ้างนักเรียน/นักศึกษาและผู้ยากจนเพื่อจัดทำฝายดักตะกอน ที่ทำการปกครองอำเภอหนองวัวซอ การจัดฝายดักตะกอน ได้จ้างนักเรียน/นักศึกษา และผู้ยากจน ดังนี้
  • จ้างนักเรียน จำนวน 382 ราย
  • จ้างผู้ยากจน จำนวน 336 ราย
  • ระยะเวลาจ้าง 3 เดือน ตั้งแต่เดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2548
  • งบประมาณการจ้าง จำนวน 479,200 บาท

อ้างอิง[แก้]