อำเภอหนองวัวซอ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอหนองวัวซอ
แผนที่จังหวัดอุดรธานี เน้นอำเภอหนองวัวซอ
หอยหิน ถิ่นไดโนเสาร์ ร่มเงาแห่งธรรมะ สวยสะผ้าไหมขิด ดั่งเนรมิตน้ำตกหินตั้ง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอหนองวัวซอ
อักษรโรมันAmphoe Nong Wua So
จังหวัดอุดรธานี
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่702.955 ตร.กม.
ประชากร63,609 คน (พ.ศ. 2561)
ความหนาแน่น90.48 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์4103
รหัสไปรษณีย์41220,
41360 (เฉพาะตำบลหนองวัวซอ หมากหญ้า น้ำพ่น และหนองบัวบาน)
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอหนองวัวซอ หมู่ที่ 5 ตำบลโนนหวาย อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี 41220
พิกัด17°9′45″N 102°34′22″E / 17.16250°N 102.57278°E / 17.16250; 102.57278
โทรศัพท์0 4229 9048
โทรสาร0 4229 9048
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอหนองวัวซอ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอหนองวัวซอตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ที่มาของชื่ออำเภอ[แก้]

ความเป็นมาของอำเภอหนองวัวซอ มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาเป็นนิยายปรัมปราว่า สมัยก่อนมีวัวป่าฝูงใหญ่อาศัยอยู่บริเวณหนองนาเกลือ ปัจจุบันคือหนองประจักษ์ ได้บ่ายหน้าลัดเลาะหาอาหารไปทางทิศใต้โดยมีจุดหมายอยู่ที่หนองน้ำแห่งหนึ่งที่อุดมสมบูรณ์ โดยจะมาที่หนองน้ำแห่งนี้บ่อย ๆ จนชาวบ้านได้ขนานนามหนองนี้ว่า "หนองวัวซอ" ปัจจุบันเป็นบ้านโคกก่องและบ้านหนองวัวซอ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอ ต่อมาได้ใช้ชื่อนี้เป็นหมู่บ้าน กิ่งอำเภอ และอำเภอหนองวัวซอจนถึงปัจจุบัน

ประวัติ[แก้]

อำเภอหนองวัวซอเดิมเป็นเขตการปกครองของอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ในปี พ.ศ. 2514 ได้รับการจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองวัวซอ โดยตั้งที่ว่าการอำเภอบริเวณบ้านโนนหวาย ตำบลโนนหวาย ห่างจากจังหวัดอุดรธานี 39 กิโลเมตร ต่อมาปี พ.ศ. 2517 กระทรวงมหาดไทย ได้ประกาศยกฐานะเป็นอำเภอ เรียกว่า อำเภอหนองวัวซอ

สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป[แก้]

ร้อนชื้น

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอหนองวัวซอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 78 หมู่บ้าน

1. หมากหญ้า (Mak Ya) 10 หมู่บ้าน 5. น้ำพ่น (Nam Phon) 9 หมู่บ้าน
2. หนองอ้อ (Nong O) 11 หมู่บ้าน 6. หนองบัวบาน (Nong Bua Ban) 9 หมู่บ้าน
3. อูบมุง (Up Mung) 10 หมู่บ้าน 7. โนนหวาย (Non Wai) 10 หมู่บ้าน
4. กุดหมากไฟ (Kut Mak Fai) 11 หมู่บ้าน 8. หนองวัวซอ (Nong Wua So) 8 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอหนองวัวซอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง โดยแบ่งออกเป็นเทศบาลตำบล 6 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 3 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลหนองวัวซอ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้าและบางส่วนของตำบลหนองวัวซอ
  • เทศบาลตำบลภูผาแดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อและบางส่วนของตำบลโนนหวาย
  • เทศบาลตำบลอูบมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอูบมุงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโนนหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหวาย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
  • เทศบาลตำบลกุดหมากไฟ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดหมากไฟทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองบัวบาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวบานทั้งตำบลและตำบลหนองวัวซอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหมากหญ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหมากหญ้า (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำพ่นทั้งตำบล

เศรษฐกิจ[แก้]

  • อาชีพหลัก ได้แก่ เกษตรกรรม รับจ้างทั่วไป
  • อาชีพเสริม ได้แก่ งานหัตถกรรม ทอผ้าไหมขิด และผ้าหมี่ขิด งานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร มะม่วงดอง มะม่วงแช่อิ่ม
  • จำนวนธนาคาร มี 1 แห่ง คือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขาหนองวัวซอ

การศึกษา[แก้]

  • โรงเรียนมัธยม ได้แก่ โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม โรงเรียนแสงอร่ามพิทยาคม โรงเรียนหนองยางชุมพิทยาคม

ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ[แก้]

ประชากร[แก้]

จำนวนประชากรทั้งสิ้น รวม 62,762 คน แบ่งเป็นจำนวนประชากรชาย รวม 31,412 คน จำนวนประชากรหญิง รวม 31,350 คน ความหนาแน่นของประชากร 89.28 คนต่อตารางกิโลเมตร

การคมนาคม[แก้]

การคมนาคมทางบก ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 210, ทางหลวงชนบท

การเกษตรและการอุตสาหกรรม[แก้]

ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ มะม่วง มันสำปะหลัง อ้อย ยางพารา ชื่อแหล่งน้ำที่สำคัญ ได้แก่ ลำห้วยหลวง โรงงานอุตสาหกรรมที่สำคัญ ได้แก่ บริษัท ทะแนค ประเทศไทย จำกัด

แหล่งท่องเที่ยว[แก้]

โบราณสถาน/โบราณวัตถุ
  • วัดภูสำเภาทอง บ้านหนองแวงศรีวิไล ตำบลกุดหมากไฟ
  • วัดป่าช่องชาติ ตั้งอยู่บนภูเขารอยต่อระหว่างอำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี กับอำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู มีธรรมชาติที่สวยงาม เมื่อขึ้นไปบนวัดมองลงมาด้านล่างจะสามารถมองเห็น เขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น ได้อย่างงดงาม
  • วัดดอยบันไดสวรรค์ ตั้งอยู่ห่างจาก อบต.อูบมุง ประมาณ 6 กิโลเมตร วัดดอยบันไดสวรรค์เป็นที่ตั้งพิพิธภัณฑ์ของพระอาจารย์อ่อน ญาณสิริ (เป็นหลวงปู่สายเดียวกันกับพระอาจารย์หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน) ซึ่งเป็นที่เลื่อมใสและศรัทธาของชาวตำบลอูบมุงและชาวอำเภอหนองวัวซอทุกคน ซึ่งบริเวณวัดนั้นมีทัศนียภาพที่สวยงาม ร่มรื่น สงบ ห่างจากพิพิธภัณฑ์ของหลวงปู่อ่อน ขึ้นไปบนเขา ก็จะเห็นเจดีย์วัดดอยบันไดสวรรค์ที่สวยงาม
  • วัดป่านิโครธาราม ตั้งอยู่ที่ บ้านหนองบัวบาน หมู่ที่ 9 หลวงปู่อ่อน ญาณสิริ ได้สร้างขึ้น และมรณภาพที่วัดนี้ เมื่อ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 วัดป่านิโครธาราม เป็นวัดที่ประชาชน เลื่อมใสศรัทธา เป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของชาวจังหวัดอุดรธานี มากว่า 53 ปี แล้ว
  • วัดป่าเกษรศิลคุณธรรมเจดีย์ ภูผาแดง (วัดภูผาแดง) ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 6 กิโลเมตร
  • วัดป่าศรัทธาถวาย (วัดถ้ำเต่า) ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 7 กิโลเมตร
  • วัดพระพุทธบาทบัวขาว (วัดภูพระบาท) ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ ห่างจาก อบต. ประมาณ 7 กิโลเมตร
  • วัดบุญญานุสรณ์ ตั้งอยู่ที่บ้านหนองวัวซอ หมู่ที่ 1 ตำบลหนองวัวซอ โดยมี พระอธิการทองพูน ฉายา กาญฺจโน (สารักษ์) เป็นเจ้าอาวาส
สถานที่ท่องเที่ยว
  • อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ(หนองบัวลำภู,อุดรธานี,ขอนแก่น)มีหน่วยพิทักษ์อุทยานฯตั้งอยูที่ภก.5ถ้ำกกดู่(หนองวัวซอ)และหน่วยพิทักษ์อุทยานฯภก.7ภูวัด(หนองวัวซอ)จังหวัดอุดรธานี
  • น้ำตกหินตั้ง บ้านกุดหมากไฟ อำเภอหนองวัวซอ
  • ภูลาดช่อฟ้า ตั้งอยู่บนภูเขาทางทิศตะวันตก

ของตำบลน้ำพ่น เป็นลานหินขนาดใหญ่ที่สวยงามมากสามารถมองเห็นทัศนียภาพด้านล่าง ซึ่งเป็นจังหวัดหนองบัวลำภู

  • น้ำตกห้วยหลี่ผี เป็นน้ำตกที่ตั้งอยู่บนเชิงเขาทางทิศตะวันตกของตำบลน้ำพ่น
  • ไร่องุ่น สีรุ่ง ตั้งอยู่ทิศตะวันตกบ้านเกษตรสมบูรณ์ ถนนสายหนองแซงสร้อย-เกษตรสมบูรณ์ ติดต่อกับเขตโนนทัน ซึ่งถือว่าเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ ประมาณ 1,000 ไร่ ในการชมไร่องุ่นจะมีม้าเป็นพาหนะ ให้ขี่ชมไร่องุ่น และทัศนียภาพภายในไร่สวยงามมาก
  • ถ้ำกกดู่ ห่างจากที่ทำการ อบต.โนนหวาย ประมาณ 3 กิโลเมตร เนื้อที่ประมาณ 120 ไร่ เป็นแอ่งน้ำอยู่ระหว่างหุบเขาล้อมรอบ ระหว่างเส้นทางมีพิพิธภัณฑ์กระดูกไดโนเสาร์ และวัดกกดู่ ซึ่งมีพิพิธภัณฑ์หลวงปู่คำพอง
  • น้ำตก 2 ชั้น ห่างจากที่ทำการ อบต.โนนหวาย ประมาณ 7 กิโลเมตร ช่วงฤดูฝนมีน้ำไหลหลาก ทิวทัศน์สวยงาม ระหว่างเส้นทางมีวัดผาสุการาม ซึ่งมีทิวทัศน์ที่สวยงามร่วมเย็น
  • น้ำตกโตดโตน ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 บ้านผาสิงห์ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอห่างจากถนนหนองวัวซอ-อูบมุง ประมาณ 9 กิโลเมตร ด้านหน้าน้ำตก จะมีโขดหินเรียงกันเป็นชั้น ๆ ตามธรรมชาติ ประมาณ 6-7 ชั้น พื้นที่ปกคลุมไปด้วยต้นไม้นานาชนิด ร่มรื่นสวยงาม

ช่วงหน้าฝนจะดูสวยงามมาก เพราะมีน้ำไหลผ่านตกลงไปทีละชั้น

  • ถ้ำงูทรวง ตั้งอยู่บนเขานกแซว หมู่ที่ 5 บ้านผาสิงห์ ตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอ ห่างจาก หมู่บ้าน ประมาณ 1 กิโลเมตร ก่อนถึงถ้ำจะมีลานหินกว้างประมาณ 10 ไร่ จะมีต้นดอกไม้นานาชนิดขึ้นตามร่องหินเป็นธรรมชาติ มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมร่มรื่น ปากถ้ำจะมีรูปสลักอักษรขอมโบราณ และสลักรูปงูใหญ่หลายตัว เข้าไปในถ้ำมีช่องลอดลงไปลึกประมาณ 3 เมตร กว้างประมาณ 1 เมตร บริเวณภายในถ้ำกว้าง 1 งาน จะมีน้ำใสไหลตลอดเวลา เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงผจญภัย
  • อ่างเก็บน้ำคำหมากคูณตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 4 ต.หนองอ้อ (ทางขึ้นวัดเกษรศีลคุณ ฯ) วัดภูผาแดง ระยะทางห่างจากที่ทำการ อบต. หนองอ้อ 2 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 60 ไร่ เป็นอ่างเก็บน้ำที่มีความสวยงามมาก ทัศนียภาพรอบ ๆ บริเวณเป็นป่าไม้เขียวชอุ่ม
  • ห้วยหลี่ผี ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 5 ต.หนองอ้อ (ทางขึ้นวัดพระพุทธบาทบัวขาว) วัดภูพระบาท ระยะทางห่างจากที่ทำการ อบต.หนองอ้อ 6 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 75 ไร่
  • วัดโนนสว่าง ตั้งอยู่ที่ ตำบลหมากหญ้า อ.หนองวัวซอ โดยมี พระครูพิพัฒน์วิทยาคม (หลวงเจริญ ฐานยุตโต) เป็นเจ้าอาวาสมีชื่อเสียงทางด้านวิชาอาคม ลูกศิษมีตั้งแต่ ดารา ข้าราชการ ทหาร ตำรวจ พ่อค้าประชาชน เมื่อเอ่ยชื่อวัดโนนสว่างทุกคนคงรู้ดี โดยหลวงพ่อได้รับพระราชทาน ราชทินนาม "สายวิทยาคม" ฝายธรรมยุติรูปเดียวในประเทศ เฉกเช่น พระเทพวิทยาคม (หลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ) ฝ่ายมหานิกาย แห่งวัดบ้านไร่

โรงแรม[แก้]

  • หนองวัวซอรีสอร์ท

เทศกาลสำคัญ[แก้]

  • งานมะม่วงแฟร์ สนามที่ว่าการอำเภอหนองวัวซอ
  • บุญเข้าพรรษา วัดภายในอำเภอ
  • ประเพณีแข่งเรือ-บุญออกพรรษาปวารณา หนองน้ำหนองวัวซอ เขื่อนห้วยหลวง บ้านหนองบัวบาน
  • บุญตักบาตรเทโวโรหณะ องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน บ้านหนองบัวบาน (ที่ยาวที่สุดในจังหวัดอุดรธานี)
  • บุญบั้งไฟ ทุกหมู่บ้าน
  • งานประจำปีประกวดธิดาปลานิล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน บ้านหนองบัวบาน ริมเขื่อนห้วยหลวง

โครงการสำคัญของอำเภอ[แก้]

ชื่อโครงการ สถานที่ติดต่องาน รายละเอียดโครงการ
บูรณะซ่อมแซมภูเขา ที่ทำการปกครองอำเภอหนองวัวซอ จัดทำฝายแม้ว ฝายดักตะกอน เพื่อชะลอการไหลของน้ำ มิให้เข้าท่วมพื้นที่ตัวเมืองอุดรธานี
โครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดเฉลิมพระเกียรติถวายในหลวง 80 พรรษา เส้นทางระหว่างบ้านหนองคำ ต.อูบมุง ข้ามช่องชาดไปยังบ้านหนองแสงปงสัง ต.ปรางภู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู อำเภอหนองวัวซอ ในช่วงฤดูฝนจะมีฝนตกชุกหนาแน่นทำให้เกิดน้ำท่วม ฉับพลัน และมีน้ำป่าไหลหลากทำให้เส้นทางคมนาคมระหว่างอำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ชำรุดเสียหาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเส้นทางระหว่างบ้านหนองคำ ต.อูบมุง ข้ามช่องชาดไปยังบ้านหนองแวงปงสัง ต.ปรางกู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู ซึ่งเป็นเส้นทางหลักในการลำเลียงผลผลิตทางการเกษตรและทางไปจังหวัดขอนแก่น และเพื่อเป็นการถวายเป็นราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชเนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษา อำเภอหนองวัวซอจึงพิจารณาจัดทำโครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเฉลิมพระเกียรติถวายในหลวงช่องชาด ขึ้น

พื้นที่ดำเนินการ เส้นทางสายบ้านหนองคำ หมู่ 8 ตำบลอูบมุง ต.อูบมุง อ.หนองวัวซอ จ.อุดรธานี ถึง บ้านหนองแสงปงสัง ต.ปรางกู่ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู ระยะทาง 2.5 ก.ม. การก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดสายนี้ได้ใช้แรงงานราษฎรภายใน ต.อูบมุง เป็นหลัก งบประมาณดำเนินการ อำเภอหนองวัวซอได้ขอรับสนับสนุนงบประมาณจาก อบต. ในเขตพื้นที่ อำเภอหนองวัวซอ ดังนี้

  • เทศบาลตำบลหนองอ้อโนนหวายและเทศบาลตำบลหนองวัวซอ แห่งละ 200,000 บาท
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอูบมุง 500,000 บาท
  • องค์การบริหารส่วนตำบลอีก 6 แห่ง แห่งละ 50,000 บาท

รวมเงินงบประมาณ จาก อบต. 1,200,000 บาท

อำเภอฯ ได้จัดทำผ้าป่าสามัคคี โดยดำเนินการในส่วนที่เหลือของเขตพื้นที่ อ.หนองวัวซอ และในเขตพื้นที่ อ. โนนสัง จากประชาชนผู้มีจิตศรัทธา ซึ่งได้รับจำนวนเงิน 242,000 บาท สรุปงบประมาณในการก่อสร้างถนนคอนกรีตช่องชาดฯ จำนวนทั้งสิ้น 1,442,000 บาท

ปัจจุบัน ถนนคอนกรีตเขาช่องชาดได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ราษฎรได้ใช้เส้นเป็นเส้นทางในการลำเลียงผลิตทางการเกษตรและคมนาคมได้อย่างยั่งยืนต่อไป

โครงการจ้างนักเรียน/นักศึกษาและผู้ยากจนเพื่อจัดทำฝายดักตะกอน ที่ทำการปกครองอำเภอหนองวัวซอ การจัดฝายดักตะกอน ได้จ้างนักเรียน/นักศึกษา และผู้ยากจน ดังนี้
  • จ้างนักเรียน จำนวน 382 ราย
  • จ้างผู้ยากจน จำนวน 336 ราย
  • ระยะเวลาจ้าง 3 เดือน ตั้งแต่เดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2548
  • งบประมาณการจ้าง จำนวน 479,200 บาท

อ้างอิง[แก้]