กรมสรรพสามิต

กรมสรรพสามิต

The Excise Department
เครื่องหมายราชการ
เครื่องหมายสัญลักษณ์
ที่ทำการกรมสรรพสามิต
ภาพรวมกรม
ก่อตั้ง	17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 (2474-02-17)
กรมก่อนหน้า	กรมสรรพสามิตต์ (พ.ศ. 2474) กรมสรรพสามิตต์และฝิ่น (พ.ศ. 2476)
ประเภท	ส่วนราชการ
สำนักงานใหญ่	เลขที่ 1488 ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร 10300 13.777476°N 100.525559°E / 13.777476; 100.525559
บุคลากร	3,589 คน (พ.ศ. 2567)
งบประมาณต่อปี	6,910,269,200 บาท (ปีงบประมาณ 2569)
ฝ่ายบริหารกรม	พรชัย ฐีระเวช, อธิบดี ว่าที่ร้อยตรี ประยุทธ เสตถาภิรมย์, รองอธิบดี นิตยา โสรีกุล, รองอธิบดี ภาณุพงศ์ ศรีเกตุ, รองอธิบดี รัชฎา วานิชกร, รองอธิบดี
ต้นสังกัดกรม	กระทรวงการคลัง
เว็บไซต์	www.excise.go.th

กรมสรรพสามิต เป็นหน่วยงานระดับกรม สังกัดกระทรวงการคลัง เป็นหน่วยงานที่ดำเนินการจัดเก็บ ภาษีสรรพสามิต เป็นภาษีที่จัดเก็บจากสินค้าและบริการซึ่งมีเหตุผลสมควรที่จะต้องรับภาระภาษีสูงกว่าปกติ เช่น บริโภคแล้วอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพและศีลธรรมอันดี มีลักษณะฟุ่มเฟือย และสินค้าและบริการที่ได้รับผลประโยชน์เป็นพิเศษจากกิจการของรัฐ เป็นต้น

รูปนกวายุภักษ์ ภายใต้อุณาโลมเปล่งรัศมี อักษรตอนล่างว่า “สรรพสามิตต์” ริมขอบล่างมีลวดลายกนกล้อมรอบนกวายุภักษ์ ซึ่งมีปรากฏในประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดภาพเครื่องหมายราชการตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พุทธศักราช 2482 ต่อมาในปีพุทธศักราช 2493 ได้เปลี่ยนชื่อ “กรมสรรพสามิตต์” เป็น “กรมสรรพสามิต” แต่มิได้มีการเปลี่ยนแปลง คำว่า “สรรพสามิตต์” ในดวงตราประจำกรมแต่อย่างใด

ประวัติ

การจัดเก็บภาษีสรรพสามิตในประเทศไทย สันนิษฐานว่ามีการจัดเก็บตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานีแต่ไม่มีหลักฐาน แต่พบหลักฐานปรากฏว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย รัชกาลสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ราว พ.ศ. 2178 มีกฎหมายลักษณะพระธรรมนูญกำหนดว่าได้เก็บอากรจากสุรา โดยมิได้กำหนดอัตราและวิธีการจัดเก็บอย่างไร แต่ปรากฏหลักฐานชัดเจนในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

ภาษีสรรพสามิตของไทย มีต้นกำเนิดมาจาก ฝิ่น และสุรา ซึ่งมีหน่วยงานที่รับผิดชอบการจัดเก็บภาษีดังกล่าวแยกจากกัน คือ กรมฝิ่น และกรมสุรา

ใน พ.ศ. 2474 กรมสุราได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ควบคุมและจัดเก็บภาษีไม้ขีดไฟที่ทำขึ้นในราชอาณาจักรอีกอย่างหนึ่งด้วย จึงมีการเปลี่ยนชื่อกรมจากเดิมเป็น "กรมสรรพสามิตต์" เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งหม่อมเจ้าจิตรโภคทวี เกษมศรี ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสรรพสามิตต์ เป็นคนแรก

ในปี พ.ศ. 2476 ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบกรมในกระทรวงการคลัง ให้แยกงานสรรพสามิตต์และงานฝิ่นออกจากกรมสรรพากร แล้วรวมกันเป็น “กรมสรรพสามิตต์และฝิ่น” และในปีเดียวกันนั้นได้มีพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2476 ให้แก้นาม “กรมสรรพสามิตต์และฝิ่น” เป็น “กรมสรรพสามิต" เป็นต้นมา

หน่วยงานในสังกัด

• กลุ่มตรวจสอบภายใน
• โรงงานไพ่
• องค์การสุรา

หน่วยงานราชการส่วนกลาง

• สำนักงานมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี 1
• สำนักงานมาตรฐานและพัฒนาการจัดเก็บภาษี 2
• สำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม
• กลุ่มวิเคราะห์สินค้าและของกลาง
• กลุ่มพัฒนาและตรวจสอบทางเทคนิค
• กองกำกับและตรวจสอบภาษีสรรพสามิต
• กองกำกับและพัฒนามาตรฐานราคาภาษีสรรพสามิต
• สำนักกฎหมาย
• สำนักแผนภาษี
• สำนักบริหารทรัพยากรบุคคล
• สำนักบริหารการคลังและรายได้
• ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
• กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร
• สำนักงานเลขานุการกรม

หน่วยงานราชการส่วนกลางในภูมิภาค

• สำนักงานสรรพสามิตภาคที่ 1 - 10
• สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ จำนวน 87 พื้นที่
• สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขา จำนวน 177 พื้นที่

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์ทางการ