สมเด็จพระอาทิตยวงศ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก พระอาทิตยวงศ์)
สมเด็จพระอาทิตยวงศ์

พระบรมนามาภิไธย พระอาทิตยวงศ์
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา
ราชวงศ์ ราชวงศ์สุโขทัย
ครองราชย์ พ.ศ. 2172
รัชกาล 38 วัน
รัชกาลก่อน สมเด็จพระเชษฐาธิราช
รัชกาลถัดไป สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ พ.ศ. 2163
พระราชบิดา สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
พระราชมารดา ไม่ปรากฏพระนาม

สมเด็จพระอาทิตยวงศ์[1] พระมหากษัตริย์ไทยพระองค์ที่ 23 แห่งอาณาจักรอยุธยา พระองค์เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และเป็นพระอนุชาในสมเด็จพระเชษฐาธิราช เสด็จพระราชสมภพเมื่อปี พ.ศ. 2163 เมื่อสมเด็จพระเชษฐาธิราชเสด็จสวรรคตแล้ว เจ้าพระยากลาโหมได้อัญเชิญพระองค์ขึ้นครองราชย์ เมื่อพระชนมายุได้เพียง 9 พรรษา โดยมีเจ้าพระยากลาโหมเป็นผู้สำเร็จราชการ

เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์ได้เพียง 38 วัน บรรดาขุนนางข้าราชการทั้งปวงเห็นว่า พระองค์ยังทรงพระเยาว์ไม่สามารถปกครองบ้านเมืองได้ พงศาวดารคำให้การชาวกรุงเก่า ระบุว่า ทรงเที่ยวเล่นประพาศจับแพะจับแกะไปเรื่อย เจ้าพนักงานต้องนำเครื่องทรงและเครื่องเสวยตามไปทุกที่ มุขมนตรีจึงได้ปรึกษากันและเห็นพ้องกันว่าหากพระเจ้าแผ่นดินเป็นเช่นนี้ราชการแผ่นดินจะเสียหาย จึงจำเป็นต้องอัญเชิญพระองค์ออกจากราชสมบัติ แล้วเชิญเจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ขึ้นเป็นพระเจ้าแผ่นดินพระองค์ต่อไปโดยมีพระนามว่าสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

หลังจากการขึ้นครองราชสมบัติของสมเด็จพระเจ้าปราสาททองแล้ว พระองค์ยังคงประทับอยู่ภายในพระราชวังหลวงกับพระพี่เลี้ยง แต่พระองค์ได้ถูกถอดยศในเวลาต่อมาอันเนื่องมาจากสมเด็จพระเจ้าปราสาททองเสด็จมานมัสการพระพุทธปฏิมากร ณ วัดพระศรีสรรเพชญ์ แล้วทอดพระเนตรเห็นพระองค์นั่งห้อยเท้าอยู่หลังกำแพงแก้ว จึงตรัสว่า อาทิตยวงศ์องอาจมิได้ลงมาจากกำแพงแก้ว จึงโปรดให้ลดพระยศแล้วให้ไปปลูกเรือนริมวัดท่าทรายโดยให้มีเจ้าพนักงานอยู่ด้วยอีก 2 คนสำหรับตักน้ำหุงข้าวเท่านั้น

เมื่อพระองค์มีพระชนมายุมากขึ้นได้สมคบคิดกับขุนนางซึ่งโดนถอดออกจากราชการไปก่อนหน้านั้นก่อกบฏขึ้น แต่ไม่สำเร็จและถูกจับได้จึงถูกนำไปสำเร็จโทษที่วัดโคกพระยา

รายการอ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 140
บรรณานุกรม
  • พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ภาค 1. สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พิมพ์ขึ้นเป็นส่วนพระราชกุศลทานมัยในงานพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสฐสุดา, พระอรรคชายาเธอ กรมขุนอรรควรราชกัญญา, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนพิจิตรเจษฎจันทร์ และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี. พ.ศ. 2455. 
  • พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ภาค 2. สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พิมพ์ขึ้นเป็นส่วนพระราชกุศลทานมัยในงานพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสฐสุดา, พระอรรคชายาเธอ กรมขุนอรรควรราชกัญญา, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนพิจิตรเจษฎจันทร์ และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี. พ.ศ. 2455. 
  • มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. ISBN 978-616-7308-25-8
  • พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9

ดูเพิ่ม[แก้]


ก่อนหน้า สมเด็จพระอาทิตยวงศ์ ถัดไป
สมเด็จพระเชษฐาธิราช
(ราชวงศ์สุโขทัย)

(พ.ศ. 2171 - พ.ศ. 2172 )
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุโขทัย)

(พ.ศ. 2172)
2rightarrow.png สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
(ราชวงศ์ปราสาททอง)

(พ.ศ. 2172 - พ.ศ. 2199)