ราชวงศ์เหงียน

ราชวงศ์เหงียน Việt Nam (1804–39) Đại Nam (1839–1945)
ราชอาณาจักร, จักรวรรดิ
← พ.ศ. 2345–พ.ศ. 2488 →
ตราแผ่นดิน ธงชาติ ตราอาร์มราชวงศ์เหงียน
เพลงชาติ Đăng Đàn Cung
เมืองหลวง	พู่ซาน
ภาษา	เวียดนาม
ศาสนา	ลัทธิขงจื๊อใหม่
รัฐบาล	สมบูรณาญาสิทธิราช
จักรพรรดิ
- 2345 - 2363	จักรพรรดิยาลอง
ประวัติศาสตร์
- จักรพรรดิยาลองขึ้นครองราชย์	1 มิ.ย.2345 พ.ศ. 2345
- อินโดจีนฝรั่งเศส	1 ก.ย. 2401
- การรุกรานของฝ่ายอักษะ	22 ก.ย. 2483
- จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย สละตำแหน่งจักรพรรดิ	30 ส.ค. 2488 พ.ศ. 2488
- การสถาปนาสาธารณรัฐเวียดนาม	2 ก.ย. 2488

ราชวงศ์เหงียน (เวียดนาม: Nhà Nguyễn; ค.ศ. 1802-1945) เป็นจักรพรรดิราชวงศ์สุดท้ายของ จักรวรรดิราชวงศ์เหงียน ก่อนถูกผนวกเข้าอินโดจีนของฝรั่งเศส

ประวัติศาสตร์เวียดนาม

ราชวงศ์โห่งบั่ง ถึง 257 ปีก่อนคริสต์ศักราช ราชวงศ์ถุก 257–207 ปีก่อนคริสต์ศักราช การปกครองของจีนครั้งแรก 207 ปีก่อนคริสต์ศักราช – ค.ศ. 39 • ราชวงศ์เตรียว 207–111 ปีก่อนคริสต์ศักราช พี่น้องชึง 40–43 การปกครองของจีนครั้งที่สอง 43–544 • การกบฏของท่านผู้หญิงเตรียว 248 ราชวงศ์ลี้ยุคก่อน 544–602 • เตรียวเวียดเวือง การปกครองของจีนครั้งที่สาม 602–905 • มายฮักเต๋อ 722 • พุงหุง 791–798 อัตตาณัติ 905–938 • ตระกูลคุ๊ก 906–930 • เยืองดิ่นห์เหงะ 931–937 • เกี่ยวกงเตี๊ยน 937–938 ราชวงศ์โง 939–967 • กบฏ 12 ขุนศึก 966–968 ราชวงศ์ดินห์ 968–980 ราชวงศ์เลยุคก่อน 980–1009 ราชวงศ์ลี้ 1009–1225 ราชวงศ์เตริ่น 1225–1400 ราชวงศ์โห่ 1400–1407 การปกครองของจีนครั้งที่สี่ 1407–1427 • ราชวงศ์เตริ่นยุคหลัง 1407–1413 • กบฏลามเซิน 1418–1427 ราชวงศ์เล 1428–1788 • ราชวงศ์เลตอนต้น 1428–1788 • ราชวงศ์เลยุคฟื้นฟู 1533–1788 • ราชวงศ์หมัก 1527–1592 • ราชวงศ์ใต้และ ราชวงศ์เหนือ 1533–1592 • ตริ่นห์-เหวียน สงคราม 1627–1673 ราชวงศ์เตยเซิน 1778–1802 ราชวงศ์เหวียน 1802–1945 • ลัทธิจักรวรรดินิยมตะวันตก 1887–1945 • จักรวรรดิเวียดนาม 1945 สงครามอินโดจีน 1945–1975 การแบ่งเวียดนาม 1954 • สาธารณรัฐประชาธิปไตย  เวียดนาม 1945–1976 • รัฐเวียดนาม 1949–1955 • สาธารณรัฐเวียดนาม 1955–1975 • รัฐบาล  ปฏิวัติเฉพาะกาล 1975–1976 สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ตั้งแต่ 1976 หัวเรื่องสืบเนื่อง ราชวงศ์จามปา 192–1471 รายพระนามกษัตริย์และจักรพรรดิแห่งเวียดนาม ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของเวียดนาม วัฒนธรรมก่อนประวัติศาสตร์ของเวียดนาม

องค์ชายเหงียนแอ๋งหรือจักรพรรดิยาลอง จักรพรรดิพระองค์แรกของราชวงศ์เหงียนเริ่มฟื้นฟูประเทศ เวียดนามมีอาณาเขตใกล้เคียงกับปัจจุบัน ดินแดนภาคใต้ขยายไปถึงปากแม่น้ำโขงและชายฝั่งอ่าวไทย ทรงรักษาสัมพันธ์กับชาวตะวันตกโดยเฉพาะฝรั่งเศสที่ช่วยรบกับพวกเตยเซิน นายช่างฝรั่งเศสช่วยออกแบบพระราชวังที่เว้และป้อมปราการเมืองไซ่ง่อน

ราชวงศ์เหงียนรุ่งเรืองที่สุดในสมัยจักรพรรดิมินหมัง จักรพรรดิพระองค์ที่ 4 ทรงเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น ด่ายนาม ขยายแสนานุภาพไปยังลาวและกัมพูชา ผนวกกัมพูชาฝั่งตะวันออก ทำสงครามกับสยามต่อเนื่องเกือบยี่สิบปี แต่ภายหลังต้องถอนตัวจากกัมพูชาหลังถูกชาวกัมพูชาต่อต้านอย่างรุนแรง สมัยนี้เวียดนามเริ่มใช้นโยบายต่อต้านการเผยแพร่คริสต์ศาสนาของบาทหลวงชาวตะวันตก มีการจับกุมและประหารบาทหลวงชาวตะวันตกอย่างต่อเนื่อง รวมถึงชาวเวียดนามที่นับถือคริสต์ศาสนา จนถึงรัชกาลจักรพรรดิองค์ที่ 4 คือจักรพรรดิตึดึ๊ก ทรงต่อต้านชาวคริสต์อย่างรุนแรงต่อไป จนในที่สุดบาทหลวงชาวฝรั่งเศสขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลของตนให้ช่วยคุ้มครอง พ.ศ. 2420 เรือรบฝรั่งเศสเข้ามาถึงน่านน้ำเมืองดานัง (หรือตูราน) ฐานทัพเรือใกล้เมืองหลวงเว้ นำไปสู่การสู้รบกันของทั้งฝ่าย กองทัพเรือเวียดนามถูกทำลายเกือบทั้งหมด ต่อมากองกำลังฝรั่งเศสบุกโจมตีดินแดนภาคใต้ จักรพรรดิตึดึ๊กยอมสงบศึกและมอบดินแดนภาคใต้ 12 จังหวัดให้แก่ฝรั่งเศส

ชาวเวียดนามเริ่มต่อต้านการยึดครองของฝรั่งเศสแต่ไม่อาจต่อสู้กับแสนยานุภาพที่เหนือกว่าได้ จนในปี พ.ศ. 2422 จักรพรรดิห่ามงี นำการต่อต้านฝรั่งเศสแต่ต้องพ่ายแพ้ กองทหารฝรั่งเศสยึดพระราชวังและกรุงเว้ได้ จักรพรรดิเสด็จหนีแต่ถูกจับได้และถูกเนรเทศไปยังแอลจีเรีย ฝรั่งเศสจึงเข้าควบคุมเวียดนามอย่างจริงจังมากขึ้นและแบ่งเวียดนามออกเป็น 1 ส่วน คือตังเกี๋ยในภาคเหนือ เวียดนามยังมีจักรพรรดิเช่นเดิมแต่ต้องผ่านการร่วมคัดเลือกโดยข้าหลวงฝรั่งเศสและมีฐานะเป็นสัญลักษณ์ อำนาจในการบริหารการคลัง การทหารและการทูตสูงสุดเป็นของฝรั่งเศส ถือว่าเวียดนามสิ้นสุดฐานะเอกราชนับแต่นั้น