โกลเดนฮอร์ด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
The Ulus of Jochi
Зүчийн улс
Алтан Орд
Altan Ord
Altın Urda
Golden Horde

คริสต์ศตวรรษ 1240–ค.ศ. 1502
โกลเดนฮอร์ด (สีเขียว), ราว ค.ศ. 1300
เมืองหลวง ซาไรบาตู
ภาษา มองโกล และ เตอร์กิก
ศาสนา ชามัน ต่อมาอิสลาม
การปกครอง ราชาธิปไตยกึ่งเลือกตั้ง
ต่อมาโดยการสืบสาย
ข่าน
 - ค.ศ. 1226-1280 ข่านออร์ดา (ไวท์ฮอร์ด)
 - ค.ศ. 1242-1255 ข่านบาตู (บลูฮอร์ด)
 - ค.ศ. 1379-1395 Tokhtamysh
 - ค.ศ. 1435-1459 คือชึค มูฮัมมัด
(เกรตฮอร์ด)
 - ค.ศ. 1481-1499 เมอร์ทาดา
สภา Kurultai
 - สภาสูง -
 - สภาล่าง -
ยุคประวัติศาสตร์ ปลายยุคกลาง
 - ก่อตั้งหลังจากการรุกรานของมองโกลในรุส คริสต์ศตวรรษ 1240
 - บลูฮอร์ด
รวมตัวกับไวท์ฮอร์ด
ค.ศ. 1379
 - สลายตัวลงเป็นเกรตฮอร์ด ค.ศ. 1466
 - กลุ่มสุดท้ายขึ้นกับอาณาจักรข่านไครเมีย ค.ศ. 1502
ก่อนหน้า
ถัดไป
จักรวรรดิมองโกล
อาณาจักรข่านไครเมีย
อาณาจักรข่านคาซิม
อาณาจักรข่านคาซาน
อาณาจักรข่านคาซัคห์
อาณาจักรข่านอุซเบ็ค
อาณาจักรข่านอาสตรา
อาณาจักรข่านซิเบียร์

โกลเดนฮอร์ด (มองโกเลีย: Алтан Орд, Altan Ord; ตาตาร์: Алтын Урда, Altın Urda; รัสเซีย: Золотая Орда, Zolotaya Orda, อังกฤษ: Golden Horde หรือ Ulus of Jochi) เป็นคำที่สลาฟตะวันออกใช้เรียกมองโกล[1][2][3]—ที่ต่อมากลายเป็นกลุ่มชนเติร์ก[4]มุสลิม[5] อาณาจักรข่านก่อตั้งขึ้นทางตะวันตกของจักรวรรดิมองโกลหลังจากการรุกรานของมองโกลในรุสในคริสต์ศตวรรษ 1240: ปัจจุบันคือบริเวณรัสเซีย, ยูเครน, มอลโดวา, คาซัคสถาน, และ คอเคซัส โกลเดนฮอร์ดบางครั้งก็เรียกว่า Jochi Ulus[4] หรือ อาณาจักรข่านคิพชัค (Kipchak Khanate) (คนละอาณาจักรข่านคิพชัคก่อนหน้านั้นที่ถูกพิชิตโดยมองโกล) อาณาบริเวณของโกลเดนฮอร์ดในช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดครอบคลุมดินแดนเกือบทั้งหมดของยุโรปตะวันออกตั้งแต่เทือกเขายูราลไปจนถึงฝั่งซ้ายของแม่น้ำนีพเพอร์ ทางตะวันออกลึกเข้าไปในไซบีเรีย ทางตอนใต้จรดทะเลดำ, เทือกเขาคอเคซัส และดินแดนของราชวงศ์มองโกลที่เรียกว่าอาณาจักรข่านอิล (Ilkhanate)[4]

ที่มาของคำว่า “โกลเดนฮอร์ด” ไม่เป็นที่ทราบแน่นอน นักวิชาการบางคนเชื่อว่าเป็นชื่อที่หมายถึงแค้มพ์บาตูและต่อมาประมุขของกลุ่มฮอร์ด ในมองโกเลีย “Altan Orda” หมายถึงแค้มพ์ทอง หรือ วัง (มองโกเลีย: Алтан Ордон, Altan Ordon = สุวรรณปราสาท) นอกจากนั้นคำว่า “Altan” ที่แปลว่าทองก็ยังเป็นสีที่สงวนสำหรับพระมหากษัตริย์ แหล่งข้อมูลอื่นกล่าวถึงบาตูว่ามีเต้นท์สีทอง ซึ่งเป็นที่มาของคำว่า “โกลเดนฮอร์ด” ในข้อมูลร่วมสมัย “โกลเดนฮอร์ด” หมายถึง “อาณาจักรข่านแห่งคิพชัค” (Khanate of the Qipchaq) เช่นคิพชัคเติร์กที่ส่วนใหญ่เป็นชนเร่ร่อนที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณนั้น (Ulus Jochid)[3]

อ้างอิง[แก้]

  1. George Vernadsky, M. Karpovich: The Mongols and Russia, Yale University Press, 1953
  2. "Empire of the Golden Horde", The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001-05.
  3. 3.0 3.1 T. May, "Khanate of the Golden Horde", North Georgia College and State University.
  4. 4.0 4.1 4.2 "Golden Horde", in Encyclopaedia Britannica, 2007. Quotation: "also called Kipchak Khanate Russian designation for the Ulus Juchi, the western part of the Mongol Empire, which flourished from the mid-13th century to the end of the 14th century. The people of the Golden Horde were a mixture of Turks and Mongols, with the latter generally constituting the aristocracy."
  5. Russia and the Golden Horde: The Mongol Impact on Medieval Russian History By Charles J. Halperin, pg. 111

ดูเพิ่ม[แก้]