แคว้นมคธ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อาณาจักรมคธ

พ.ศ. 43พ.ศ. 222
แผนที่แคว้นมคธ
เมืองหลวง ราชคฤห์, ปัฏนา
ภาษา ภาษาอินโด-อารยัน
ศาสนา ศาสนาฮินดู, ศาสนาเชน, ศาสนาพุทธ, ศาสนาพราหมณ์
การปกครอง สมบูรณาญาสิทธิราชย์
ยุคประวัติศาสตร์ ยุคโบราณ
 - สถาปนา พ.ศ. 43
 - สิ้นสุด พ.ศ. 222
เงินตรา Panas
ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ ธงชาติของอินเดีย อินเดีย, ธงชาติของบังกลาเทศ บังกลาเทศ
แผนที่เอเชียใต้ แสดงภาพแคว้นอินเดียโบราณทั้ง 16 แห่ง ซึ่งเรียกรวมกันว่ามหาชนบท

แคว้นมคธ (บาลี/สันสกฤต: मगध มะคะธะ) เป็นชื่อแคว้นหนึ่งในจำนวน 16 แคว้นใหญ่ในชมพูทวีปสมัยพุทธกาล มีเมืองหลวงชื่อราชคฤห์ พระราชาที่ปกครองแคว้นมคธสมัยพุทธกาลคือพระเจ้าพิมพิสาร ต่อจากนั้นคือพระเจ้าอชาตศัตรูผู้เป็นพระราชโอรส

แคว้นมคธเป็นแคว้นที่พระพุทธเจ้าทรงเลือกประดิษฐานพระพุทธศาสนาเป็นแห่งแรกเพราะเป็นแคว้นใหญ่ และทรงรับสวนเวฬุวันนอกเมืองราชคฤห์เป็นอารามแห่งแรกในพระพุทธศาสนา

มคธเป็นชื่อของภาษาด้วยคือภาษามคธ อันเป็นภาษาที่พระพุทธเจ้าทรงเลือกใช้ในการประกาศพระศาสนา ซึ่งต่อมาเรียกว่าภาษาบาลี เพราะเป็นภาษาที่รักษาพระพุทธศาสนาเข้าไว้

ประวัติศาสตร์มคธ[แก้]

ราชอาณาจักรมคธถือเป็นอาณาจักรที่มีอำนาจมากที่สุดในชมพูทวีป ปกครองด้วยระบอบสมบูรณายาสิทธิราชย์ ถือกำเนิดขึ้นไล่เลี่ยกับการกำเนิดของมหาชนบท 16 แคว้น มีเมืองหลวงครั้งแรกชื่อราชคฤห์ ต่อมาพระเจ้าอชาตศัตรูจึงย้ายเมืองหลวงไปยังปาฏลีบุตร (ปัฏนะ) ริมฝั่งแม่น้ำคงคา มคธได้ผ่านการรัฐประหารเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจมาหลายครั้ง ไม่ว่าจะมาจากอำมาตย์สุสุนาค มหาโจรนันทะ จันทรคุปต์ พราหมณ์ปุษยมิตร ฯลฯ แคว้นมคธได้สิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 516 กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอันธระ ต่อมา ประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ 9 ราชอาณาจักรมคธก็ฟื้นคืนชีพอีกครั้งในนามของราชวงศ์คุปตะ อันเป็นยุคคลาสสิกของอินเดีย ราชอาณาจักรมคธในยุคนี้ก็อยู่สืบต่อมา แต่มิใช่ศูนย์อำนาจอีกหลังคุปตะล่มสลาย จนกองทัพมุสลิมเติร์กเข้ายึดอินเดียเหนือได้ทั้งหมด จึงเป็นจุดสิ้นสุดที่แท้จริงของราชอาณาจักรมคธ

รายพระนามกษัตริย์แห่งแคว้นมคธ[แก้]

กษัตริย์แห่งแคว้นมคธเท่าที่มีหลักฐานแน่นอน แบ่งออกเป็น 7 ราชวงศ์ ดังนี้

ราชวงศ์หารยังกะ[แก้]

  1. พระเจ้าภาติกะ
  2. พระเจ้าพิมพิสาร
  3. พระเจ้าอชาตศัตรู
  4. พระเจ้าอุทัยภัทร
  5. พระเจ้าอนุรุทธะ
  6. พระเจ้ามุณฑกะ
  7. พระเจ้านาคทาสกะ

การสิ้นสุดของราชวงศ์หารยังกะ เกิดจากอำมาตย์สุสุนาคเห็นว่า ราชวงศ์หารยังกะเป็นราชวงศ์ปิตุฆาตโดยตลอด จึงทำรัฐประหารเพื่อมิให้เป็นเสนียดแก่อาณาจักรอีก

ราชวงศ์สุสุนาค[แก้]

ตั้งโดยขุนนางชื่อสุสุนาค

  1. พระเจ้าสุสุนาค
  2. พระเจ้ากาฬาโศก
  3. พระเจ้าภัทรเสน

การสิ้นสุดของราชวงศ์สุสุนาค เกิดจากมหาโจรนันทะก่อรัฐประหาร

ราชวงศ์นันทะ[แก้]

ตั้งโดยมหาโจรชื่อนันทะ

  1. พระเจ้ามหาปัทมานันทะ
  2. พระเจ้าธนนันทะ

บางตำราบอกว่ายังมีต่ออีก คือ

  1. พระเจ้าปัณฑกะ
  2. พระเจ้าปัณฑุกติ
  3. พระเจ้าภูตปาละ
  4. พระเจ้าราษฎระปาละ
  5. พระเจ้าโควิสาร
  6. พระเจ้าทสสิทธิกะ
  7. พระเจ้าไกวารตะ
  8. พระเจ้าธนะ

การสิ้นสุดของราชวงศ์นันทะ เกิดจากการทำรัฐประหารของจันทรคุปต์ ภายใต้การวางแผนของพราหมณ์จาณักยะ ซึ่งไม่พอใจราชสำนักปาฏลีบุตรในขณะนั้น

ราชวงศ์เมาริยะ[แก้]

ตั้งโดยจันทรคุปต์

  1. พระเจ้าจันทรคุปต์
  2. พระเจ้าพินทุสาร
  3. พระเจ้าอโศกมหาราช
  4. พระเจ้าสัมปทิ
  5. พระเจ้าทศรถ
  6. พระเจ้าสาลิสุกะ
  7. พระเจ้าเทวธัมมะวรมนะ
  8. พระเจ้าสมตะธนุ
  9. พระเจ้าพฤหัสรถ

การสิ้นสุดของราชวงศ์เมาริยะ มาจากการทำรัฐประหารของพราหมณ์ปุษยมิตร ซึ่งนับเป็นผลกระทบจากนโยบายของพระเจ้าอโศกมหาราชที่ส่งผลกระทบต่อพราหมณ์โดยตรง เมื่อราชวงศ์อ่อนแอ กลุ่มอำนาจพราหมณ์จึงเข้าทำรัฐประหาร และกวาดล้างพระพุทธศาสนาในมคธครั้งใหญ่ในเวลาต่อมา

ราชวงศ์สุงคะ[แก้]

ตั้งโดยพราหมณ์ชื่อปุษยมิตร

  1. พระเจ้าปุษยมิตร
  2. พระเจ้าอัคคนิมิตร
  3. พระเจ้าสุชเยษฐา
  4. พระเจ้าวสุมิตร
  5. พระเจ้าอรทรากะ
  6. พระเจ้าปุรินทกะ
  7. พระเจ้าโฆษวสุ
  8. พระเจ้าวัชรมิตร
  9. พระเจ้าภควตะ
  10. พระเจ้าเทวภูติ

ราชวงศ์กานวะ[แก้]

  1. พระเจ้าวาสุเทวะ
  2. พระเจ้าภูมิมิตร
  3. พระเจ้านารายนะ
  4. พระเจ้าสุลารมัน

หลังจากนั้น ปี พ.ศ. 516 พระเจ้าศรีมุขะแห่งอันธระยึดแคว้นมคธได้เป็นอันว่าแคว้นมคธได้ล่มสลายลงเป็นครั้งแรก ก่อนจะฟื้นอีกครั้งในราชวงศ์คุปตะ

อ้างอิง[แก้]


จักรวรรดิ/ราชอาณาจักร/ราชวงศ์ของยุคกลางของอินเดีย
ลำดับเวลา จักรวรรดิทางตอนเหนือ จักรวรรดิทางตอนใต้ จักรวรรดิตะวันตกเฉียงใต้

 ศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ.
 ศตวรรษที่ 5 ก่อน ค.ศ.
 ศตวรรษที่ 4 ก่อน ค.ศ.

 ศตวรรษที่ 3 ก่อน ค.ศ.
 ศตวรรษที่ 2 ก่อน ค.ศ.

 ศตวรรษที่ 1 ก่อน ค.ศ.
 คริสต์ศตวรรษที่ 1


 คริสต์ศตวรรษที่ 2
 คริสต์ศตวรรษที่ 3
 คริสต์ศตวรรษที่ 4
 คริสต์ศตวรรษที่ 5
 คริสต์ศตวรรษที่ 6
 คริสต์ศตวรรษที่ 7
 คริสต์ศตวรรษที่ 8
 คริสต์ศตวรรษที่ 9
 คริสต์ศตวรรษที่ 10
 คริสต์ศตวรรษที่ 11















(ปกครองโดยเปอร์เซีย)
(การพิชิตของกรีก)






(การพิชิตของอิสลาม)

(จักรวรรดิอิสลาม)

ประวัติศาสตร์อินเดีย - รัฐสิ้นสภาพในประเทศอินเดีย - รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย