เพลงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
เพลงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร หมายถึง เพลงที่พระองค์พระราชนิพนธ์เนื้อเพลงและ ทำนอง หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชปรีชาญาณในเรื่องของดนตรี และทรงพระราชนิพนธ์ทำนองเพลงตั้งแต่ยังทรงเป็นสมเด็จพระอนุชาธิราช รวมบทเพลงพระราชนิพนธ์ทั้งสิ้น 48 เพลง ประกอบด้วยเพลงที่ทรงพระราชนิพนธ์ทำนอง และคำร้องภาษาอังกฤษด้วยพระองค์เองมี 5 เพลง คือ "Echo", "Still on My Mind", "Old-Fashioned Melody", "No Moon" และ "Dream Island" เพลงที่ทรงพระราชนิพนธ์ทำนองขึ้นภายหลังโดยใส่ในคำร้องที่มีผู้ประพันธ์ไว้แล้ว ได้แก่ ความฝันอันสูงสุด เราสู้ และ รัก
ผู้ที่โปรดเกล้าฯ ให้แต่งคำร้องประกอบเพลงพระราชนิพนธ์มีหลายท่าน ได้แก่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ, ศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา, ศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร, ท่านผู้หญิงสมโรจน์ สวัสดิกุล ณ อยุธยา, นายจำนงราชกิจ (จรัล บุณยรัตพันธุ์), หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช, หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์ และท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค เป็นต้น
ในยุคแรก หลังจากที่เพลงพระราชนิพนธ์มีทำนองและคำร้องสมบูรณ์แล้ว จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ครูเอื้อ สุนทรสนาน นำไปบรรเลงในวงดนตรีกรมโฆษณาการ หรือวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ (สมัยนั้นคือวงเดียวกับวงดนตรีสุนทราภรณ์) เพื่อให้แพร่หลายทั่วไป และโดยพระองค์ท่านเองทรงดนตรีร่วมกับวงดนตรี วง อ.ส. วันศุกร์ ออกอากาศ ปรากฏว่าหลายเพลงกลายเป็นเพลงยอดนิยมทั้งในหมู่ชาวไทยและชาวต่างประเทศ
ในระยะหลังพระองค์มีพระราชกรณียกิจมากมาย ทำให้พระองค์ทรงไม่มีเวลาที่จะพระราชนิพนธ์เพลง เพลงสุดท้ายที่พระองค์ทรงพระราชนิพนธ์ออกมาคือเพลง "เมนูไข่" เป็นเพลงแนวสนุกสนาน เนื้อร้องทรงพระนิพนธ์โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานเป็นของขวัญวันคล้ายวันประสูติครบ 72 พรรษาแด่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ในปี พ.ศ. 2538
รายชื่อเพลง
[แก้]| ที่ | ชื่อเพลง | ผู้ประพันธ์คำร้อง | ||
|---|---|---|---|---|
| ภาษาไทย | ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย | ภาษาอังกฤษ | |
| 1 | แสงเทียน | Candlelight Blues | ||
| 2 | ยามเย็น | Love at Sundown | ||
| 3 | สายฝน | Falling Rain | ||
| 4 | ใกล้รุ่ง | Near Dawn | ||
| 5 | ชะตาชีวิต | H.M. Blues | ||
| 6 | ดวงใจกับความรัก | Never Mind the Hungry Men's Blues | ||
| 7 | มาร์ชราชวัลลภ | Royal Guard March | ||
| 8 | อาทิตย์อับแสง | Blue Day | ||
| 9 | เทวาพาคู่ฝัน | Drean of Love Dream of You | ||
| 10 | คำหวาน | Sweet Words | ||
| 11 | มหาจุฬาลงกรณ์ | Maha Chulalongkorn | ||
| 12 | แก้วตาขวัญใจ | Lovelight in My Heart | ||
| 13 | พรปีใหม่ | |||
| 14 | รักคืนเรือน | Love Over Again | ||
| 15 | ยามค่ำ | Twilight | ||
| 16 | ยิ้มสู้ | Smiles | ||
| 17 | มาร์ชธงไชยเฉลิมพล | The Colours March | ||
| 18 | เมื่อโสมส่อง | Never Dream | ||
| 19 | ลมหนาว | Love in Spring | ||
| 20 | ศุกร์สัญลักษณ์ | Friday Night Rag | ||
| 21 | Oh I say | |||
| 22 | Can't You Ever See | |||
| 23 | Lay Kram Goes Dixie | |||
| 24 | ค่ำแล้ว | Lullaby | ||
| 25 | สายลม | |||
| 26 | ไกลกังวล, เกิดเป็นไทยตายเพื่อไทย | When | ||
| 27 | แสงเดือน | Magic Beams | ||
| 28 | ฝัน, เพลินภูพิงค์ | Somewhere Somehow | ||
| 29 | มาร์ชราชนาวิกโยธิน | Royal Marines March | ||
| 30 | ภิรมย์รัก | A Love Story | ||
| 31 | Nature Waltz | |||
| 32 | The Hunter | |||
| 33 | Kinari Waltz | |||
| 34 | แผ่นดินของเรา | Alexandra | ||
| 35 | พระมหามงคล | |||
| 36 | ยูงทอง | |||
| 37 | ในดวงใจนิรันดร์ | Still on My Mind | ||
| 38 | เตือนใจ | Old Fashioned Melody | ||
| 39 | ไร้เดือน,ไร้จันทร์ | No Moon | ||
| 40 | เกาะในฝัน | Dream Island | ||
| 41 | แว่ว | Echo | ||
| 42 | เกษตรศาสตร์ | |||
| 43 | ความฝันอันสูงสุด | The Impossible Dream | ||
| 44 | เราสู้ | |||
| 45 | เรา-เหล่าราบ ๒๑ | We-Infantry Regiment 21 | ||
| 46 | Blues for Uthit | |||
| 47 | รัก | |||
| 48 | เมนูไข่ | |||