ข้ามไปเนื้อหา

แม่น้ำพระปรง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แม่น้ำพระปรง
แควพระปรง, ห้วยพระปรงน้อย, ห้วยพระปรงใหญ่, ห้วยพระปรง, คลองพระปรง, แควใหญ่
แผนที่
ที่ตั้ง
ประเทศ ไทย
จังหวัดสระแก้ว, ปราจีนบุรี
ลักษณะทางกายภาพ
ต้นน้ำทุ่งละเลิงไผ่
  ตำแหน่งอำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
ปากน้ำจุดบรรจบกับแม่น้ำหนุมาน
  ตำแหน่ง
ตำบลกบินทร์ อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี
  พิกัด
13°59′09.2″N 101°42′30.9″E / 13.985889°N 101.708583°E / 13.985889; 101.708583
ความยาว180 กิโลเมตร (110 ไมล์)
ลุ่มน้ำ
ระบบแม่น้ำลุ่มน้ำบางปะกง
ลำน้ำสาขา 
  ซ้ายห้วยชัน, ห้วยยาง, คลองหนองปัก, ห้วยโสก, คลองหวายเหนียว, คลองยาง, คลองนางชิง, คลองหินเทิน, คลองหนองปัญหา, คลองพระสทึง, ห้วยไคร้, คลองนางลิง, คลองเจ้าแรง, คลองนางเลง
  ขวาคลองมะเฟือง, ห้วยเตย, คลองเกลือ, คลองมณโฑ, ห้วยอีตอง, คลองท่ากระบาก, คลองกุดชีวา, คลองรำพึง, คลองพันโป้, คลองพันไผ่, คลองพันเหง้า, คลองยาง, ห้วยสนาม, คลองวังวิท

แม่น้ำพระปรง หรือ แควพระปรง เป็นลำน้ำสายหนึ่งในจังหวัดสระแก้วและจังหวัดปราจีนบุรี ต้นน้ำเกิดจากทุ่งละเลิงไผ่บริเวณทิวเขาพนมดงรักในเขตอำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว ไหลลงทางทิศใต้และทิศตะวันตก ผ่านเขตอำเภอวัฒนานครและอำเภอเมืองสระแก้ว[1] จากนั้นไหลเป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างอำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว กับอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี แล้วไหลต่อไปทางทิศตะวันตกจนไปรวมกับแม่น้ำหนุมานที่ตัวเมืองกบินทร์บุรี กลายเป็นแม่น้ำบางปะกงหรือแม่น้ำปราจีนบุรี[2] มีความยาวประมาณ 180 กิโลเมตร[3] มีชื่อเรียกเป็นตอน ๆ ตั้งแต่ต้นน้ำคือ "ห้วยพระปรงน้อย" "ห้วยพระปรงใหญ่" "ห้วยพระปรง" "คลองพระปรง" และ "แม่น้ำพระปรง" แต่ชาวกบินทร์บุรียังเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า "แควใหญ่" คู่กับ "แควน้อย" หรือแม่น้ำหนุมาน

ลำน้ำสาขาของแม่น้ำพระปรงได้แก่ คลองท่ากระบาก คลองพระสทึง และห้วยไคร้เป็นต้น[4] คลองพระสทึงเป็นลําน้ำใหญ่ที่มีต้นน้ำมาจากแถบเขาฉกรรจ์และเขาสามสิบในเขตจังหวัดสระแก้ว ไหลมาบรรจบกับแม่น้ำพระปรงที่แนวแบ่งเขตระหว่างตำบลศาลาลำดวน อำเภอเมืองสระแก้ว กับตำบลวังตะเคียน อำเภอกบินทร์บุรี

บริเวณที่แม่น้ำพระปรงไหลมาบรรจบกับแม่น้ำหนุมานมีชุมชนที่ได้กลายเป็นศูนย์รวมการคมนาคมในราว พ.ศ. 2449 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[5]

อ้างอิง

[แก้]
  1. "ลุ่มน้ำปราจีนบุรี สร้างความมั่นคงตามยุทธศาสตร์น้ำ". เดลินิวส์.
  2. วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. "ภูมิวัฒนธรรมของการตั้งถิ่นฐานสมัยโบราณกับเมืองหน้าด่านตะวันออก".
  3. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย เล่ม ๓ (อักษร น-ม) ฉบับราชบัณฑิตยสภา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2560.
  4. "ลุ่มน้ำปราจีนบุรี" (PDF). p. 1.
  5. วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. ""กบินทร์บุรี "เมืองด่านภาคตะวันออก". มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-11-01. สืบค้นเมื่อ 2022-11-01.