คลองท่าลาด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

คลองท่าลาด เป็นคลองธรรมชาติในจังหวัดฉะเชิงเทรา เกิดจากคลองสาขาคือคลองสียัดและคลองระบม[1] ไหลมารวมกันที่ตำบลเกาะขนุน อำเภอพนมสารคาม ไหลผ่านอำเภอราชสาส์น ไปลงแม่น้ำบางปะกงในบริเวณที่เรียกว่า "ปากน้ำโจ้โล้" หรือ "ปากน้ำเจ้าโล้" ในตำบลปากน้ำ อำเภอบางคล้า

บริเวณปากน้ำโจ้โล้เป็นชุมชนโบราณเป็นที่ตั้งชุมชนเมือง ในอดีตมีอำนาจควบคุมทรัพยากรตลอดลำน้ำท่าลาดเชื่อมโยงถึงบริเวณคลองระบมและคลองสียัด เป็นชุมชนเมืองการค้าของป่า มีเรือพ่อค้าจีนและพ่อค้าอื่น ๆ จอดเรียงรายอย่างคับคั่ง[2] มีประวัติศาสตร์ระบุว่าพระยาตากตีฝ่าวงล้อมของพม่าออกจากกรุงศรีอยุธยา ได้เดินทัพผ่านแขวงเมืองนครนายก แขวงเมืองปราจีนบุรี และมาปะทะกับพม่าบริเวณปากน้ำโจ้โล้ กองกำลังพระยาตากรบชนะพม่าซึ่งมีกำลังเหนือกว่าและได้หยุดพักรี้พลบริเวณนี้[3]

ตลอดแนวคลองท่าลาดปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีมากมายที่เป็นการยืนยันได้ถึงความเป็นชุมชนขนาดใหญ่มาตั้งแต่ก่อนสมัยอยุธยา ได้แก่ หลัง พ.ศ. 1000 มีชุมชนบ้านเมืองโบราณหลายแห่งตั้งแต่บ้านเกาะขนุนถึงบ้านท่าเกวียน เป็นต้น[4] เป็นเมืองโบราณที่มีอายุร่วมสมัยทวารวดี นอกจากนั้นบริเวณปากน้ำโจ้โล้ยังเคยเป็นที่ตั้งของเมืองฉะเชิงเทราก่อนที่จะมีการสร้างเมืองใหม่เมื่อ พ.ศ. 2377[5]

ในปัจจุบันพื้นที่บริเวณลุ่มคลองท่าลาดประกอบอาชีพทำการเกษตร มีการกระจุกตัวของโรงงานอุตสาหกรรมในตำบลพนมสารคาม ตำบลเขาหินซ้อน และตำบลเกาะขนุน อำเภอพนมสารคาม[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ระบบนิเวศแหล่งน้ำในแผ่นดิน". สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม.
  2. สุจิตต์ วงษ์เทศ. "พระเจ้าตาก รบพม่า 'ท่าข้าม' อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา". มติชนสุดสัปดาห์.
  3. "อนุสรณ์สถานพระสถูปเจดีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.).
  4. สุจิตต์ วงษ์เทศ. "ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นพนมสารคาม".
  5. 5.0 5.1 "โครงการบริหารจัดการนิเวศลุ่มน้ำบางปะกง เล่ม 15 : บทเรียนท้องถิ่น \"ลุ่มน้ำคลองท่าลาด แหล่งเรียนรู้มีชีวิต". สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.