อำเภอเลิงนกทา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอเลิงนกทา
แผนที่จังหวัดยโสธร เน้นอำเภอเลิงนกทา
เกษตรกรรมฟูเฟื่อง เมืองนกทาใหญ่
ถิ่นภูไทงามเลิศ ต้นกำเนิดสายธาร
งามตระการภูถ้ำพระ แหล่งธรรมะดีเด่น
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอเลิงนกทา
อักษรโรมันAmphoe Loeng Nok Tha
จังหวัดยโสธร
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่942.8 ตร.กม.
ประชากร96,880 คน (พ.ศ. 2560)
ความหนาแน่น102.75 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์3508
รหัสไปรษณีย์35120
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอเลิงนกทา หมู่ที่ 11 ถนนชยางกูร ตำบลสามแยก อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร 35120
พิกัด16°12′28″N 104°33′17″E / 16.20778°N 104.55472°E / 16.20778; 104.55472
โทรศัพท์0 4578 1269
โทรสาร0 4578 1945
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

เลิงนกทา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดยโสธร ตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของจังหวัด ห่างจากตัวจังหวัด 72 กิโลเมตร มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 1 มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่ 2 รองจากอำเภอเมืองยโสธร และเป็นเมืองใหญ่อันดับ 2 รองจากอำเภอเมืองยโสธร เป็นย่านเศรษฐกิจสำคัญเปรียบเสมือนชุมทางคมนาคมขนส่ง คือ เลิงนกทา-มุกดาหาร , เลิงนกทา-ดอนตาล , เลิงนกทา-หนองพอก , เลิงนกทา-ยโสธร และเลิงนกทา-อำนาจเจริญ

อีกทั้งมีสนามบินเลิงนกทา ซึ่งเป็นสนามบินเก่าในช่วงสมัยสงครามเวียดนาม ก่อสร้างโดยทหารสหรัฐอเมริการ่วมกับพันธมิตรอังกฤษ , ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ซึ่งตั้งในพื้นที่ตำบลโคกสำราญ และโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายบ้านไผ่-นครพนม ซึ่งจะผ่านพื้นที่อำเภอเลิงนกทา โดยกำหนดมี สถานีรถไฟเลิงนกทา และป้ายหยุดรถไฟบ้านห้องแซง

ประวัติ[แก้]

เดิมเป็นหมู่บ้านตั้งอยู่ในกลางผืนป่าดงบังอี่ ชื่อว่า บ้านเลิงนกทา ขึ้นกับอำเภอบุ่ง จังหวัดอุบลราชธานี และถูกยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอขึ้นอยู่ในความปกครองของอำเภอบุ่ง จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบันคืออำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ) โดยรวมเอาตำบลกุดเชียงหมี ตำบลบุ่งค้า ของอำเภออำนาจเจริญ และตำบลส้มผ่อ (ปัจจุบันคือตำบลส้มผ่อ อำเภอไทยเจริญ จังหวัดยโสธร) ตำบลห้องแซง ของอำเภอยโสธร จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเลิงนกทา เมื่อวันที่ 1 กันยายน พุทธศักราช 2480 ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอเลิงนกทาที่บ้านเลิงนกทา ตำบลส้มผ่อ (ปัจจุบันเป็นบ้านเลิงนกทา หมู่ที่ 2 ตำบลสวาท อำเภอเลิงนกทา)

ต่อมาเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2490 ได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเลิงนกทา จังหวัดอุบลราชธานี และปีพุทธศักราช 2506 ได้รับอนุมัติให้ย้ายสถานที่ราชการออกมาตั้งอยู่ติดถนนชยางกูร (สายอุบลราชธานี-นครพนม) บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 116 บ้านสามแยก หมู่ที่ 18 ตำบลสวาท อำเภอเลิงนกทา (ปัจจุบันเป็นหมู่ที่ 11 ตำบลสามแยก อำเภอเลิงนกทา) เนื่องจากบริเวณบ้านสามแยกมีการคมนาคมที่สะดวก และเป็นศูนย์กลางระหว่างตำบลต่างๆ เหมาะสมกว่าบ้านเลิงนกทาเก่า

ช่วงปีพุทธศักราช 2508 พื้นที่อำเภอเลิงนทา อำเภอชานุมาน และกิ่งอำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งมีผืนป่าดงบังอี่และแนวเขาสลับซับซ้อนรอยต่อกับกิ่งอำเภอดอนตาล จังหวัดนครพนม เกิดการซ่องสุ่มผู้ก่อการร้าย (คอมมิวนิสต์) เพื่อต่อสู้กับรัฐบาลในสมัยนั้น โดยตั้งฐานที่มั่นอยู่บริเวณภูสระดอกบัว หรือเขตงาน กจ.444 อุบลเหนือ (ภูสระดอกบัว)

ต่อมาวันที่ 1 มีนาคม 2515 ด้มีการจัดตั้งจังหวัดยโสธรขึ้น อำเภอเลิงนกทาจึงได้ย้ายมาขึ้นกับจังหวัดยโสธรนับแต่บัดนั้น ต่อมาปีพุทธศักราช 2535 อำเภอเลิงนกทาได้แยกพื้นที่ตำบลคำเตย ตำบลส้มผ่อ ตำบลน้ำคำ ตำบลคำไผ่ และตำบลไทยเจริญออกมาจัดตั้งเป็นอำเภอไทยเจริญ จังหวัดยโสธร

คำว่า "เลิงนกทา" มาจากคำว่า เลิง + นกทา เลิง หมายถึง ที่ลุ่มมีแอ่งน้ำ , นกทา หมายถึง นกชนิดหนึ่งคล้ายไก่ต๊อก เหตุที่เรียกที่นี่ว่า "เลิงนกทา" เพราะสมัยก่อนมีนกทาเป็นจำนวนมากอาศัยอยู่ตามที่ลุ่ม และหนองน้ำซึ่งมีกระจัดกระจายตามพื้นที่

สภาพภูมิศาสตร์[แก้]

อำเภอเลิงนกทา มีเนื้อที่ทั้งหมด ประมาณ 943.800 ตรม.กม. หรือประมาณ 589,250 ไร่ ด้านทิศตะวันออก และทิศตะวันตกมีภูเขาสูงจากเทือกเขาภูพาน และพื้นที่ป่าแถบนั้นถูกกำหนดเป็นอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว , ป่าสงวนแห่งชาติดงปอ , ป่าสงวนแห่งชาติดงบังอี่ และป่าสงวนแห่งชาติดงหัวกอง อีกทั้งยังเป็นต้นกำเนิดลำน้ำสำคัญของลุ่มน้ำมูลคือ ลำเซบาย ลำน้ำโพง และมีลำห้วยสาขาคือ ห้วยสะแบก ห้วยลิงโจน ห้วยทม ห้วยก้านเหลือง ห้วยโปง เป็นต้น

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอเลิงนกทา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือสุดของจังหวัดยโสธร ห่างจากจังหวัดยโสธรประมาณ 69 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 594 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

แผนที่อำเภอเลิงนกทา

สภาพภูมิอากาศ[แก้]

โดยทั่วไป มีลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไป มีลักษณะมิอากาศแบบมรสุม 3 ฤดู หนาวค่อนข้างจัด ฤดูร้อนจัด มีฝนซุกพอสมควร มีปริมาณฝนเฉลี่ย 203.43 มิลลิเมตร/ปี อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 32.08 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 20.18 องศาเซลเซียส

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอเลิงนกทาแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 145 หมู่บ้าน

1. บุ่งค้า (Bung Kha) 19 หมู่บ้าน 6. สามแยก (Sam Yaek) 15 หมู่บ้าน
2. สวาท (Sawat) 16 หมู่บ้าน 7. กุดแห่ (Kut Hae) 13 หมู่บ้าน
3. ห้องแซง (Hong Saeng) 19 หมู่บ้าน 8. โคกสำราญ (Khok Samran) 15 หมู่บ้าน
4. สามัคคี (Samakkhi) 15 หมู่บ้าน 9. สร้างมิ่ง (Sang Ming) 11 หมู่บ้าน
5. กุดเชียงหมี (Kut Chiang Mi) 12 หมู่บ้าน 10. ศรีแก้ว (Si Kaeo) 10 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอเลิงนกทาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลเลิงนกทา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสวาท
  • เทศบาลตำบลสามแยก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสามแยก
  • เทศบาลตำบลห้องแซง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้องแซงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบุ่งค้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุ่งค้าทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลสามัคคี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามัคคีทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลศรีแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีแก้วทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลกุดเชียงหมี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดเชียงหมีทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลสวาท ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวาท (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเลิงนกทา)
  • เทศบาลตำบลกุดแห่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดแห่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสามแยก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามแยก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสามแยก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสำราญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสำราญทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสร้างมิ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสร้างมิ่งทั้งตำบล

สถานที่ราชการ[แก้]

  • ที่ว่าการอำเภอเลิงนกทา
  • สถานีตำรวจภูธรเลิงนกทา
  • โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเลิงนกทา
  • โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านศรีสวัสดิ์
  • สำนักงานที่ดินจังหวัดยโสธร สาขาเลิงนกทา
  • สำนักงานขนส่งจังหวัดยโสธร สาขาเลิงนกทา
  • สำนักงานสรรพากรพื้นที่ สาขาเลิงนกทา
  • สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเลิงนกทา
  • สำนักงานเกษตรอำเภอเลิงนกทา
  • หมวดทางหลวงเลิงนกทา แขวงการทางมุกดาหาร
  • โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโพงตอนบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
  • โครงการพัฒนาพื้นที่ดินมูลนิธิชัยพัฒนา ตำบลกุดแห่
  • โครงการก่อสร้างทางรถไฟสายบ้านไผ่-นครพนม สถานีรถไฟเลิงนกทา และป้ายหยุดรถไฟบ้านห้องแซง
  • สถานีไฟฟ้าเลิงนกทา
  • สถานีขนส่งผู้โดยสารอำเภอเลิงนกทา (บขส.เลิงนกทา)
  • สถานีควบคุมไฟป่ายโสธร (ภูสระดอกบัว-ถ้ำผาน้ำทิพย์)
  • หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติฯ ที่ ภบ. 2 (ดานหินแตก)
  • ที่ทำการไปรษณีย์เลิงนกทา รหัสไปรษณีย์ 35120
  • การประปาส่วนภูมิภาค สาขาเลิงนกทา
  • การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สาขาเลิงนกทา
  • ศูนย์บริการ TOT เลิงนกทา

การศาสนา[แก้]

วัดในเขตเทศบาลตำบลเลิงนกทา และเทศบาลตำบลสามแยก[แก้]

  • วัดพรหมวิหาร
  • วัดศรีบุญเรือง
  • วัดเขมไชยาราม
  • วัดป่าเลิงจิตวิเวก

การศึกษา[แก้]

ระดับอุดมศึกษา[แก้]

สถาบันของรัฐ[แก้]

สถาบันของเอกชน[แก้]

ระดับมัธยมศึกษา[แก้]

ระดับประถมศึกษา[แก้]

  • โรงเรียนเทศบาลเลิงนกทา
  • โรงเรียนอนุบาลเลิงนกทา

การคมนาคม[แก้]

อำเภอเลิงนกทา มีทางหลวงแผ่นดินผ่าน 5 สาย คือ

ธนาคาร[แก้]

มี ธนาคารทั้งหมด 5 แห่ง

ตลาด[แก้]

ตลาดมีอยู่ 3 แห่ง

  • ตลาดสดเทศบาลเลิงนกทา
  • ตลาดสดเทศบาลสามแยก
  • ตลาดแม่ลำใย (ตลาดเช้า)

สถานพยาบาล[แก้]

มีจำนวนโรงพยาบาล 1 แห่ง

มีจำนวนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 18 แห่ง ดังนี้

ตำบลบุ่งค้า มี รพ.สต. 4 แห่ง

ตำบลห้องแซง มี รพ.สต. 2 แห่ง

ตำบลศรีแก้ว มี รพ.สต. 2 แห่ง

ตำบลกุดเชียงหมี มี รพ.สต. 2 แห่ง

ตำบลสามัคคี มี รพ.สต. 2 แห่ง

ตำบลกุดแห่ มี รพ.สต. 1 แห่ง

ตำบลสามแยก มี รพ.สต. 1 แห่ง

ตำบลโคกสำราญ มี รพ.สต. 3 แห่ง

ตำบลสร้างมิ่ง มี รพ.สต. 1แห่ง

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

พุทธอุทยานภูสูง
  • อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว บ้านช่องเม็ก ตำบลบุ่งค้า
  • สวนสาธารณะหนองสองห้อง ตำบลสามแยก
  • ภูถ้ำพระ บ้านกุดแห่ ตำบลกุดแห่
  • ภูตากแดด บ้านโนนแดง ตำบลห้องแซง
  • หมู่บ้านวัฒนธรรมผู้ไทห้องแซง ตำบลห้องแซง
  • วัดพรหมวิหาร บ้านเลิงนกทาเก่า ตำบลสวาท
  • วัดป่าวังน้ำทิพย์ วัดม่วงกาซัง ตำบลสวาท
  • วัดป่าสุนทราราม บ้านกุดแห่ ตำบลกุดแห่
  • วัดมิสกวัน บ้านม่วงกาชัง ตำบลสวาท
  • บึงสำราญชัย บ้านม่วงกาชัง ตำบลสวาท
  • ภูจันทร์ บ้านหนองแคนน้อย ตำบลบุ่งค้า
  • พุทธอุทยานภูสูง บ้านหนองแคนน้อย ตำบลบุ่งค้า
  • อ่างเก็บน้ำห้วยสะแบก บ้านป่าขี้ยาง ตำบลบุ่งค้า
  • อ่างเก็บน้ำห้วยลิงโจน บ้านหนองบึง ตำบลห้องแซง
  • อ่างเก็บน้ำห้วยโพงตอนบน บ้านศรีสว่าง ตำบลศรีแก้ว
  • สะพานไม้ห้วยสะแบก บ้านห้วยสะแบก ตำบลโคกสำราญ
  • โครงการพัฒนาพื้นที่มูลนิธิชัยพัฒนา ตำบลกุดแห่
  • ห้วยหินลาด บ้านโนนหาด ตำบลสร้างมื่ง
  • น้ำตกหินโข บ้านช่องเม็ก ตำบลบุ่งค้า
  • สำนักสงฆ์กุดกาชัง บ้านหนองโสน ตำบลสวาท