ข้ามไปเนื้อหา

อำเภอบ้านโพธิ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอบ้านโพธิ์
การถอดเสียงอักษรโรมัน
  อักษรโรมันAmphoe Ban Pho
สถานีรถไฟดอนสีนนท์ในเส้นทางรถไฟสายตะวันออก เป็นสถานีรถไฟแห่งเดียวในเขตอำเภอบ้านโพธิ์ ในพื้นที่หมู่ 3 บ้านโรงหลวง ตำบลหนองตีนนก
สถานีรถไฟดอนสีนนท์ในเส้นทางรถไฟสายตะวันออก เป็นสถานีรถไฟแห่งเดียวในเขตอำเภอบ้านโพธิ์ ในพื้นที่หมู่ 3 บ้านโรงหลวง ตำบลหนองตีนนก
คำขวัญ: 
แดนแห่งคูคลอง สองฝั่งบางปะกง
ดงกุ้ง ปลา ไก่ ไข่ ขนมไทยเผยแพร่
แห่หลวงพ่อโสธรทางน้ำ
แผนที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เน้นอำเภอบ้านโพธิ์
แผนที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เน้นอำเภอบ้านโพธิ์
พิกัด: 13°35′59″N 101°4′43″E / 13.59972°N 101.07861°E / 13.59972; 101.07861
ประเทศ ไทย
จังหวัดฉะเชิงเทรา
พื้นที่
  ทั้งหมด
217.593 ตร.กม. (84.013 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2567)
  ทั้งหมด
54,135 คน
  ความหนาแน่น248.79 คน/ตร.กม. (644.4 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 
24140
รหัสภูมิศาสตร์2405
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอบ้านโพธิ์ หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา 24140
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

บ้านโพธิ์ เป็นอำเภอในจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็น 1 ใน 3 อำเภอของจังหวัดฉะเชิงเทราที่มีทางรถไฟสายตะวันออกตัดผ่าน โดยมีสถานีในพื้นที่อำเภอคือ สถานีรถไฟดอนสีนนท์

วัดดอนทราย สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2413 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อุโบสถและพระปรางค์สร้างมาพร้อมการสร้างวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2413 วิหารหลวงพ่อพระครูธรรมภาณีวรคุณ (หลวงพ่อช้วน อดีตเจ้าอาวาสวัดดอนทราย) สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถานอดีตเจ้าอาวาส

ที่ตั้งและอาณาเขต

[แก้]

อำเภอบ้านโพธิ์มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

สะพานพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) เป็นสะพานข้ามแม่น้ำบางปะกง ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบ้านโพธิ์และตำบลสนามจันทร์ อำเภอบ้านโพธิ์
หน้าที่ว่าการอำเภอบ้านโพธิ์

ประวัติ

[แก้]

การตั้งชุมชนของคนในสมัยโบราณมักเลือกทำเลอยู่ใกล้แหล่งน้ำ เมื่ออพยพมาตั้งบ้านเรือนหลายครัวเรือนมากขึ้นก็เกิดเป็นหมู่บ้าน แล้วจึงสร้างวัด หรือศาสนสถานเอาไว้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ถ้าหากจะคะเนว่าชุมชนใดมีอายุเท่าใด หลักฐานที่พอจะเป็นที่เชื่อถือได้ก็คือ วัด หมู่บ้านสนามจันทร์เกิดขึ้นเมื่อใดนั้นไม่มีหลักฐานบ่งบอกได้เลย แต่ถ้าดูจากการสร้างวัดสนามจันทร์ซึ่งตั้งเมื่อ พ.ศ. 2400 บ้านสนามจันทร์มีอายุถึง 150 ปี

ในปี พ.ศ. 2446 ตำบลบ้านโพธิ์ในปัจจุบันมีชื่อว่า ตำบลสนามจันทร์ ดังรายงานการตรวจราชการมณฑลปราจีนของพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นมรุพงศ์สิริพัฒน์ กราบบังคมทูลพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 เรื่องการยุบอำเภอหัวไทรไปรวมกับอำเภอบางคล้า และจัดตั้งอำเภอบ้านโพธิ์ ความว่า

"ถ้าดูตามลำน้ำที่ว่าการอำเภอหัวไทรกับอำเภอบางคล้าห่างกันทางราว 1 ชั่วโมง เห็นด้วยเกล้าฯ ว่าควรจะยกเลิกอำเภอหัวไทรเสีย คงย้ายไปตั้งตำบลสนามจันทร์ ที่จะเรียกนามอำเภอสนามจันทร์ ใต้เมืองฉะเชิงเทรา"

และอีกข้อความหนึ่งในความว่า อำเภอเมืองฉะเชิงเทรามีหมู่บ้านมาก ควรแบ่งท้องที่ตั้งเป็นอำเภอขึ้นอีกหนึ่งอำเภอ ที่ว่าการอำเภอถ้าไปตั้งในคลองประเวศบุรีรมย์ก็ไม่อยู่กึ่งกลางท้องที่ จึงเลือกที่ใต้วัดสนามจันทร์เป็นที่ตั้งอำเภอ ความกราบบังคมทูลดังนี้ "ราษฎรที่อยู่ทางลำน้ำไปมาลำบากเห็นด้วยเกล้าฯ ว่าควรตั้งที่ลำน้ำเมืองฉะเชิงเทรา เหนือปากคลองสนามจันทร์ เพราะเป็นท้องที่มีบ้านเรือนราษฎรตั้งอยู่โดยรอบ แลเป็นทำเลโจรผู้ร้ายปล้นสะดมชุกชุม ส่วนนามอำเภอเรียกว่าอำเภอสนามจันทร์ เกล้าฯ ได้เลือกที่ใต้วัดสนามจันทร์ เป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ แลจะยกโรงตำรวจภูธรที่อำเภอหัวไทรมาตั้งอยู่ที่อำเภอสนามจันทร์ด้วย"

สรุปได้ว่าพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นมรุพงศ์สิริพัฒน์ สมุหเทศาภิบาล มณฑลปราจีน เป็นผู้จัดตั้งอำเภอบ้านโพธิ์ โดยแยกออกมาจากอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2447 ใช้ชื่อว่า อำเภอสนามจันทร์ ตามชื่อหมู่บ้านและตำบลที่ตั้งอำเภอ ที่ว่าการอำเภอสนามจันทร์หลังแรกเป็นอาคารไม้ชั้นเดียว หลังคามุงด้วยจาก นายอำเภอคนแรกคือขุนประจำจันทเขตต์

เหตุที่ชื่อบ้านสนามจันทร์ มีประวัติเล่ากันว่า สมัยที่ท้องที่ยังเป็นป่าอยู่ มีเสือชุกชุม มีพระยา 3 ท่าน ออกมาตั้งจั่นดักเสือที่หนองน้ำ ราษฎรเรียกว่า "หนองสามพระยา" และเรียกหมู่บ้านว่า "สนามจั่น" เรียกขานกันนานเข้าจึงเพี้ยนเป็นบ้านสนามจันทร์ ส่วนหนองสามพระยาได้ตื้นเขินเป็นพื้นนา ปัจจุบันคือบริเวณที่ตั้งโรงพยาบาลบ้านโพธิ์

ระหว่าง พ.ศ. 24472449 มีการปรับแก้ไขเขตของหมู่บ้านและตำบลตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองท้องที่ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440) มาตรา 22 มีแนวทางการกำหนดเขตตำบลดังนี้

"หลายหมู่บ้านรวมกันราว 10 หมู่บ้าน ให้จัดเป็นตำบล 1 ให้ผู้ว่าราชการเมืองปักหมายเขตรตำบลนั้นให้ทราบได้โดยชัดเจนว่าเพียงใด ถ้าที่หมายเขตรไม่มีลำห้วย หนอง คลอง บึง บาง หรือ สิ่งใด เป็นสำคัญได้ ก็ให้ผู้ว่าราชการเมืองจัดให้มีหลักปักหมายเขตรอันจะถาวรอยู่ไปได้ยืนนาน"

หมายความว่า การกำหนดเขตตำบลให้ใช้ลำห้วย หนอง คลอง บึง บาง เป็นแนวเขต ตำบลสนามจันทร์เมื่อก่อนนี้เข้าใจว่ามีพื้นที่อยู่ทั้งสองฝั่งแม่น้ำ จึงถูกแบ่งเขตออกจากกัน โดยมีแม่น้ำบางปะกงเป็นเส้นแบ่งเขต พื้นที่ทางฝั่งขวายังคงใช้ชื่อตำบลสนามจันทร์เหมือนเดิม ทั้งนี้อาจเป็นเพราะมีเนื้อที่มากกว่า ส่วนทางฝั่งซ้ายซึ่งเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอตั้งชื่อใหม่ว่า "ตำบลบ้านโพธิ์" มีหลักฐานคือโฉนดที่ดินที่ออกให้ราษฎรเมื่อ ร.ศ. 125 (พ.ศ. 2449) เปลี่ยนชื่อเป็นตำบลบ้านโพธิ์แล้ว เหตุที่ตั้งชื่อว่าบ้านโพธิ์ เนื่องจากถิ่นนี้มีต้นโพธิ์ขึ้นอยู่ทั่วไป เมื่อก่อนวัดสนามจันทร์ก็มีต้นโพธิ์ใหญ่หลายต้น ชาวบ้านมีความเคารพเพราะเป็นต้นไม้ที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ จึงเอาผ้าเหลืองห่มต้นโพธิ์ ถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งกองเสือป่าขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2454 และทรงสถาปนาพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม เป็นค่ายหลวงสำหรับประชุมและซ้อมรบแบบเสือป่าเพื่อเป็นกำลังร่วมป้องกันประเทศ และเสด็จพระราชดำเนินไปประทับแรมอยู่เนือง ๆ ทางราชการได้พิจารณาเห็นว่าชื่ออำเภอไปพ้องกับชื่อพระราชวังสนามจันทร์ จึงเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอเขาดิน ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องเปลี่ยนชื่ออำเภอ ลงวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2457 สมัยขุนเหี้ยมใจหาญ (พงษ์ บุรุษชาติ) เป็นนายอำเภอ

เขาดินอยู่ต่อแดนกับอำเภอบางปะกง เป็นเนินหินแกรนิต สูงประมาณ 15 เมตร เป็นที่ตั้งของวัดเขาดิน ภายในวัดมีมณฑปร้างเก่าแก่มาก เข้าใจว่าเป็นที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาท เหตุที่เอาเขาดินมาตั้งเป็นชื่ออำเภอแทนสนามจันทร์ คงเนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จประพาสวัดเขาดิน เมื่อปี พ.ศ. 2402 ซึ่งถือเป็นความปีติและเป็นสิริมงคล จึงเอาชื่อเขาดินมาเป็นชื่ออำเภอ

ต่อมาปรากฏว่าเขาดินไปอยู่ในเขตอำเภอบางปะกง จึงเปลี่ยนชื่ออำเภออีกครั้งหนึ่งจากเขาดินมาเป็น อำเภอบ้านโพธิ์ ตามชื่อของตำบลที่ตั้งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2460 (ตามรายงานกิจการจังหวัดประจำปี 2401-2502) สมัยขุนเจนประจำกิจ (ชื้น) เป็นนายอำเภอ

อาคารที่ว่าการอำเภอหลังแรกหลังคามุงจาก หลังต่อมาปลูกสร้างเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น หลังคามุงกระเบื้อง หันหน้าสู่แม่น้ำบางปะกง ปัจจุบันใช้เป็นสำนักงานเทศบาลตำบลบ้านโพธิ์ หลังที่ 3 ขยับเข้ามาสร้างริมถนนเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น แบบสมัยใหม่ ปัจจุบันได้รื้อหลังเก่า และก่อสร้างหลังใหม่ในที่เดิม ซึ่งจะทำการเปิดที่ว่าการหลังใหม่ ในวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2547 พร้อมทั้งเฉลิมฉลองในวาระที่อำเภอมีอายุครบ 100 ปีด้วย

ตั้งแต่ตั้งอำเภอมา มีนายอำเภอปกครองรวม 41 คน โจรผู้ร้ายที่ว่าชุมชุมก็หมดไป ชาวอำเภอบ้านโพธิ์มีความเป็นอยู่สงบสุข เรียบง่าย แม้ในปัจจุบันการทำมาหากินเปลี่ยนไปจากเดิม สภาพสังคมเปลี่ยนไป แต่มีสิ่งที่ไม่เปลี่ยน คือ ความสำนึกรักบ้านเกิดและความกตัญญูต่อแผ่นดิน ซึ่งจะทำให้บ้านโพธิ์มีความยั่งยืนตลอดไป

  • วันที่ 6 มีนาคม 2446 แยกพื้นที่ตำบลคลองบ้านโพธิ์ ตำบลบางกรูด ตำบลหนองจอก ตำบลลาดขวาง ตำบลสนามจันทร์ ตำบลวังอู่ ตำบลท่าพลับ ตำบลสิบเอ็ดศอก ตำบลคลองขุด ตำบลบางซ่อน ตำบลเกาะไร่ ตำบลหนองบัว ตำบลดอนทราย ตำบลหนองตีนนก ตำบลคลองประเวศ ตำบลแสนภูดาษ ตำบลแหลมประดู่ และตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา ตั้งขึ้นเป็น อำเภอสนามจันทร์[1]
  • วันที่ 3 มีนาคม 2449 รวมตำบลคลองสวนและตำบลเทพราช และเรียกชื่อว่าตำบลเทพราช[2]
  • วันที่ 3 พฤศจิกายน 2450 แยกพื้นที่ตำบลหนองจอก ของอำเภอสนามจันทร์ จังหวัดฉะเชิงเทรา กับบ้านคลองขุนเนินของอำเภอบางเหี้ย จังหวัดสมุทรปราการ และตำบลท่าหงอนไก่ ตำบลบางปะกง ของอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี ไปตั้งเป็น อำเภอบางปะกง[3] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับจังหวัดฉะเชิงเทรา
  • วันที่ 26 กรกฎาคม 2457 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสนามจันทร์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็น อำเภอเขาดิน[4]
  • วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเขาดิน เป็น จังหวัดฉะเชิงเทรา อำเภอบ้านโพธิ์[5]
  • วันที่ 29 กรกฎาคม 2490 ตั้งตำบลหนองตีนนก แยกออกจากตำบลบ้านโพธิ์ ตั้งตำบลลาดขวาง แยกออกจากตำบลแสนภูดาษ ตั้งตำบลคลองบ้านโพธิ์ แยกออกจากตำบลบางซ่อน ตั้งตำบลท่าพลับ แยกออกจากตำบลหนองบัว ตั้งตำบลเกาะไร่ แยกออกจากตำบลเทพราช ตั้งตำบลคลองขุด แยกออกจากตำบลแหลมประดู่ ตำบลสิบเอ็ดศอก และตำบลดอนทราย ตั้งตำบลคลองประเวศ แยกออกจากตำบลบางกรูด[6]
  • วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลเทพราช ในท้องที่หมูู่ 1, 4–6 ของตำบลเทพราช[7]
  • วันที่ 7 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านโพธิ์ ในท้องที่หมู่บ้านสนามจันทร์ ของตำบลบ้านโพธิ์[8]
  • วันที่ 22 เมษายน 2512 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเทพราช[9] เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น ครอบคลุมพื้นที่หมู่ 1, 4–6 ตำบลเทพราช (เดิม) และหมู่ 1–2, 4 ตำบลเกาะไร่
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเทพราช และสุขาภิบาลบ้านโพธิ์ เป็น เทศบาลตำบลเทพราช และเทศบาลตำบลบ้านโพธิ์ ตามลำดับ[10] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 9 กรกฎาคม 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลบางซ่อน รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลคลองบ้านโพธิ์[11]
  • วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลท่าพลับ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว[12] และยุบองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโพธิ์ รวมกับเทศบาลตำบลบ้านโพธิ์[13]
  • วันที่ 27 ตุลาคม 2552 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลลาดขวาง เป็น เทศบาลตำบลลาดขวาง[14]
  • วันที่ 4 สิงหาคม 2554 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลแสนภูดาษ เป็น เทศบาลตำบลแสนภูดาษ[15]

การแบ่งเขตการปกครอง

[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค

[แก้]

อำเภอบ้านโพธิ์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 17 ตำบล 73 หมู่บ้าน ได้แก่

1.บ้านโพธิ์(Ban Pho) 4 หมู่บ้าน 10.หนองบัว(Nong Bua) 4 หมู่บ้าน
2.เกาะไร่(Ko Rai) 5 หมู่บ้าน 11.บางซ่อน(Bang Son) 3 หมู่บ้าน
3.คลองขุด(Khlong Khut) 4 หมู่บ้าน 12.บางกรูด(Bang Krut) 3 หมู่บ้าน
4.คลองบ้านโพธิ์(Khlong Ban Pho) 4 หมู่บ้าน 13.แหลมประดู่(Laem Pradu) 6 หมู่บ้าน
5.คลองประเวศ(Khlong Prawet) 3 หมู่บ้าน 14.ลาดขวาง(Lat Khwang) 4 หมู่บ้าน
6.ดอนทราย(Don Sai) 4 หมู่บ้าน 15.สนามจันทร์(Sanam Chan) 6 หมู่บ้าน
7.เทพราช(Theppharat) 6 หมู่บ้าน 16.แสนภูดาษ(Saen Phu Dat) 3 หมู่บ้าน
8.ท่าพลับ(Tha Phlap) 4 หมู่บ้าน 17.สิบเอ็ดศอก(Sip Et Sok) 5 หมู่บ้าน
9.หนองตีนนก(Nong Tin Nok) 5 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

[แก้]

ท้องที่อำเภอบ้านโพธิ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลเทพราช ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเกาะไร่และบางส่วนของตำบลเทพราช
  • เทศบาลตำบลบ้านโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโพธิ์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลลาดขวาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลาดขวางทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลแสนภูดาษ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแสนภูดาษทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลคลองประเวศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองประเวศทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะไร่ (นอกเขตเทศบาลตำบลเทพราช)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคลองขุด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองขุดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคลองบ้านโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองบ้านโพธิ์และตำบลบางซ่อนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนทรายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเทพราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเทพราช (นอกเขตเทศบาลตำบลเทพราช)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตีนนก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตีนนกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าพลับและตำบลหนองบัวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางกรูด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกรูดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมประดู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมประดู่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสนามจันทร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสนามจันทร์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสิบเอ็ดศอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสิบเอ็ดศอกทั้งตำบล

อ้างอิง

[แก้]
  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งอำเภอสนามจันทร์ เมืองฉะเชิงเทราขึ้นอีกอำเภอหนึ่ง และยกเลิกอำเภอหัวไทร เมืองฉะเชิงเทรา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 20 (49): 833. วันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2446
  2. "พระบรมราชโองการ ประกาศ แก้ไขอัตราชั้นที่นาและเปลี่ยนชื่อตำบลในมณฑลปราจีนบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 23 (49): 1234–1236. วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2449
  3. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 24 (31): 745–746. วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2450
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย ประกาศเปลี่ยนชื่ออำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 31 (0 ง): 928–931. วันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2457
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 34 (0 ก): 40–68. วันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2460
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (33 ง): 1930–1974. วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2490
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลเทพราช อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (60 ง): (ฉบับพิเศษ) 20-21. วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2499
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านโพธิ์ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (4 ง): (ฉบับพิเศษ) 7-8. วันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2500
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเทพราช อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 86 (35 ง): 1520–1522. วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2512
  10. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4 โดยทาง ให้บรรดาสุขาภิบาลตามกฎหมายว่าด้วยสุขาภิบาลที่มีอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีฐานะเป็นเทศบาลตำบลตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ. วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง รวมองค์การบริหารส่วนตำบลกับองค์การบริหารส่วนตำบล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (ตอนพิเศษ 75 ง): 15–18.วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2547
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมองค์การบริหารส่วนตำบลกับองค์การบริหารส่วนตำบล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (ตอนพิเศษ 102 ง): 17–20. วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2547
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมองค์การบริหารส่วนตำบลกับเทศบาลตำบล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (ตอนพิเศษ 102 ง): 21–24. วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2547
  14. "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล ลาดขวาง เป็น เทศบาลตำบลลาดขวาง". กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น: 1. ลงวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2552 มีผลบังคับใช้ในเดียวกัน
  15. "จัดตั้งเทศบาลจาก องค์การบริหารส่วนตำบลแสนภูดาษ เป็น เทศบาลตำบลแสนภูดาษ". กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น: 1. ลงวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2554 มีผลบังคับใช้ในวันที่ 30 กันยายน ปีเดียวกัน