อำเภอเมืองแพร่

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอเมืองแพร่
แผนที่จังหวัดแพร่ เน้นอำเภอเมืองแพร่
พระธาตุช่อแฮคู่เมือง นามกระเดื่องแพะเมืองผี ผ้าดีหม้อห้อม ถึงพร้อมวัฒนธรรม สวยล้ำธรรมชาติ
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอเมืองแพร่
อักษรโรมันAmphoe Mueang Phrae
จังหวัดแพร่
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่756.1 ตร.กม.
ประชากร117,918 คน (พ.ศ. 2561)
ความหนาแน่น155.95 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์5401
รหัสไปรษณีย์54000
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอเมืองแพร่ ถนนไชยบูรณ์ ตำบลในเวียง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 54000
พิกัด18°8′44″N 100°8′29″E / 18.14556°N 100.14139°E / 18.14556; 100.14139
โทรศัพท์0 5451 1052-3
โทรสาร0 5452 3286
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอเมืองแพร่ (คำเมือง: เมืองแพร่ แพร่.png) เป็นศูนย์กลางการบริหารราชการ ศูนย์กลางธุรกิจ และวัฒนธรรมของจังหวัดแพร่

ประวัติ[แก้]

เมืองแพร่เป็นเมืองโบราณสร้างมาช้านานแล้วตั้งแต่อดีตกาล แต่ยังไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างขึ้นในสมัยใดและใครเป็นผู้สร้าง เมืองแพร่เป็นเมืองที่ไม่มีประวัติของตนเองหรือจารึกไว้ในที่ใดๆโดยเฉพาะ นอกจากปรากฏในตำนานพงศาวดาร และจารึกของเมืองอื่นๆ บ้างเพียงเล็กน้อย เช่น หลักฐานจากตำนานเมืองเหนือ พงศาวดารโยนก และศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง  เมืองแพร่น่าจะสร้างยุคเดียวกันกับกรุงสุโขทัย เชียงใหม่ ลำพูน พะเยา น่าน ซึ่งบ้านเมืองของเมืองแพร่ ในยุคนั้นคงไม่กว้างขวางและมีผู้คนมากมายเหมือนปัจจุบัน เมืองแพร่มีชื่อเรียกกันหลายอย่าง ตำนานเมืองเหนือเรียกว่า "พลนคร" หรือ "เมืองพล"

เดิมตั้งอยู่บริเวณที่ดินข้างถนนไชยบูรณ์ ต่อมาได้ย้ายไปตั้งบริเวณที่ดินข้างสนามบิน ปัจจุบันเป็นอาคารไม้ 2ชั้น ตั้งอยู่ติดถนนไชยบูรณ์ ตรงกันข้ามกับเทศบาลเมืองแพร่ ตำบลในเวียง

  • วันที่ 1 กันยายน 2450 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองสอง ไปขึ้นกับ อำเภอเมืองแพร่[1]
  • วันที่ 12 กันยายน 2452 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองแพร่ เป็น อำเภอร้องกวาง[2][3]
  • วันที่ 25 มีนาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองแพร่ ในท้องที่ตำบลในเวียง[4]
  • วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลน้ำชำ แยกออกจากตำบลห้วยม้า ตั้งตำบลท่าข้าม แยกออกจากตำบลวังหงส์ และตำบลแม่หล่าย ตั้งตำบลวังธง แยกออกจากตำบลวังหงส์ ตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลป่าแมต ตั้งตำบลทุ่งกวาว แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลเหมืองหม้อ[5]
  • วันที่ 25 ธันวาคม 2505 จัดตั้งสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลทุ่งโฮ้ง[6]
  • วันที่ 26 ธันวาคม 2510 จัดตั้งสุขาภิบาลช่อแฮ ในท้องที่บางส่วนของตำบลป่าแดง[7]
  • วันที่ 9 พฤศจิกายน 2532 ตั้งตำบลแม่ยม แยกออกจากตำบลท่าข้าม และตำบลวังธง[8]
  • วันที่ 23 พฤษภาคม 2534 ตั้งตำบลช่อแฮ แยกออกจากตำบลป่าแดง และตั้งตำบลร่องฟอง แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง[9]
  • วันที่ 22 เมษายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่หล่าย ในท้องที่บางส่วนของตำบลแม่หล่าย[10]
  • วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลกาญจนา แยกออกจากตำบลนาจักร[11]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง สุขาภิบาลช่อแฮ และสุขาภิบาลแม่หล่าย เป็นเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง เทศบาลตำบลช่อแฮ และเทศบาลตำบลแม่หล่าย ตามลำดับ
  • วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งโฮ้ง รวมกับเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง[12] ยุบสภาตำบลช่อแฮ รวมกับเทศบาลตำบลช่อแฮ ยุบสภาตำบลแม่หล่าย รวมกับเทศบาลตำบลแม่หล่าย[13] ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง[14]
  • วันที่ 4 ตุลาคม 2550 เปลี่ยนชื่อตำบลวังหงษ์ อำเภอเมืองแพร่ เป็นตำบลวังหงส์ เพื่อให้ตรงกับประวัติดั้งเดิมของหมู่บ้าน และสะกดถูกต้องตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน[15]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอเมืองแพร่มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอเมืองแพร่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 20 ตำบล 158 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ชื่อล้านนา อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนหลังคาเรือน จำนวนประชากร[16]
1. ในเวียง LN-Tambon-Nai Wiang.png Nai Wiang - 8,080 17,355
2. นาจักร LN-Tambon-Na Chak.png Na Chak 9 3,276 6,850
3. น้ำชำ LN-Tambon-Nam Cham.png Nam Cham 4 583 1,728
4. ป่าแดง LN-Tambon-Pa Daeng.png Pa Daeng 10 1,841 5,050
5. ทุ่งโฮ้ง LN-Tambon-Thung Hong.png Thung Hong 6 2,706 6,280
6. เหมืองหม้อ LN-Tambon-Mueang Mo.png Mueang Mo 11 3,439 9,329
7. วังธง LN-Tambon-Wang Thong Phrae.png Wang Thong 6 974 2,621
8. แม่หล่าย LN-Tambon-Mae Lai.png Mae Lai 8 1,707 4,558
9. ห้วยม้า LN-Tambon-Huai Ma.png Huai Ma 14 2,132 6,751
10. ป่าแมต LN-Tambon-Pa Maet.png Pa Maet 15 4,338 12,017
11. บ้านถิ่น LN-Tambon-Ban Thin.png Ban Thin 11 2,225 6,782
12. สวนเขื่อน LN-Tambon-Suan Khuean.png Suan Khuean 10 1,806 5,438
13. วังหงส์ LN-Tambon-Sang Hong.png Wang Hong 7 1,204 3,345
14. แม่คำมี LN-Tambon-Mae Khammi.png Mae Khammi 12 2,488 7,645
15. ทุ่งกวาว LN-Tambon-Thung Kwao.png Thung Kwao 5 2,400 5,992
16. ท่าข้าม LN-Tambon-Tha Kham.png Tha Kham 3 945 2,365
17. แม่ยม LN-Tambon-Mae Yom.png Mae Yom 4 707 1,999
18. ช่อแฮ LN-Tambon-Cho Hae.png Cho Hae 12 2,536 7,055
19. ร่องฟอง LN-Tambon-Rong Fong.png Rong Fong 4 1,424 3,701
20. กาญจนา LN-Tambon-Kanchana.png Kanchana 7 1,452 4,643

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอเมืองแพร่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 19 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลเมืองแพร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเวียงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลช่อแฮ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลป่าแดงและตำบลช่อแฮทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งโฮ้งทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลแม่หล่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่หล่ายทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลป่าแมต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแมตทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลแม่คำมี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่คำมีทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านถิ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถิ่นทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลสวนเขื่อน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนเขื่อนทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลวังหงส์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหงส์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลทุ่งกวาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งกวาวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาจักร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาจักรทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแดง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลช่อแฮ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเหมืองหม้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหมืองหม้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังธง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังธงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยม้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยม้าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าข้ามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำและตำบลร่องฟองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลกาญจนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาญจนาทั้งตำบล

สถานที่สำคัญ[แก้]

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

วัด[แก้]

พระอารามหลวงมหานิกาย[แก้]

วัดราษฏร์มหานิกาย[แก้]

โรงเรียน[แก้]

โรงเรียนมัธยม สพฐ.[แก้]

โรงเรียนวิไลเกียรติอุปถัมภ์

โรงเรียนพระปริยัติธรรม[แก้]

โรงเรียนเอกชน[แก้]

โรงเรียนพณิชยการลานนาและเทคโนโลยี

โรงพยาบาล[แก้]

โรงพยาบาลรัฐบาล[แก้]

โรงพยาบาลเอกชน[แก้]

ท่าอากาศยาน[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. [1]แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง โอนกิ่งอำเภอร้องกวาง ซึ่งขึ้นอยู่ในอำเภอเมืองสองแขวงเมืองแพร่มาอยู่ในบังคับอำเภอเมืองแพร่
  2. [2]ประกาศกระทรวงมหาดไทย ประกาศตั้งอำเภอเมืองสาแลอำเภอร้องกวาง ในมณฑลพายัพ
  3. [3]แก้คำผิด ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๒๖ ประกาศกระทรวงมหาดไทย ประกาศตั้งอำเภอเมืองสาแลอำเภอร้องกวาง ในมณฑลพายัพ หน้า ๑๒๙๐
  4. [4]พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พุทธศักราช ๒๔๗๘
  5. [5]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
  6. [6]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  7. [7]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  8. [8]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบล ในท้องที่อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  9. [9]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  10. [10]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลแม่หล่าย อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  11. [11]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
  12. [12]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมองค์การบริหารส่วนตำบลกับเทศบาลตำบล
  13. [13]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาลตำบล
  14. [14]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมองค์การบริหารส่วนตำบลกับองค์การบริหารส่วนตำบล
  15. [15]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลวังหงษ์ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นชื่อตำบลวังหงส์
  16. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดแพร่ ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย