อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย
แผนที่จังหวัดมหาสารคาม เน้นอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย
ข้าวหอมมะลิเลื่องชื่อ ฝีมือทอผ้าไหม
ศิลปาชีพน้ำพระทัย ทุ่งกุลาร้องไห้งามตา
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย
อักษรโรมัน Amphoe Phayakkhaphum Phisai
จังหวัด มหาสารคาม
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 409.783 ตร.กม.
ประชากร 87,719 คน (พ.ศ. 2559)
ความหนาแน่น 214.06 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 4408
รหัสไปรษณีย์ 44110
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย หมู่ที่ 1 ตำบลปะหลาน อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม 44110
พิกัด 15°30′59″N 103°11′37″E / 15.51639°N 103.19361°E / 15.51639; 103.19361
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4379 0580, 0 4379 1100
หมายเลขโทรสาร 0 4379 1100

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

พยัคฆภูมิพิสัย [พะ-ยัก-คะ-พูม-พิ-ไส][1] เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดมหาสารคาม สัญลักษณ์ของอำเภอคือ เสือ ซึ่งมาจากชื่ออำเภอที่นิยมเรียกย่อ ๆ ว่า "อำเภอพยัคฆ์" มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 และมีประชากรมากเป็นอันดับ 5 ของจังหวัด

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอพยัคฆภูมิพิสัยตั้งอยู่ทางทิศใต้สุดของจังหวัด มีระยะทางห่างจากตัวอำเภอเมืองมหาสารคาม 85 กิโลเมตร ระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 415 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

อำเภอพยัคฆภูมิพิสัยเดิมมีฐานะเป็น เมืองพยัคฆภูมิพิสัย ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2426 โดยพระศรีสุวรรณวงษา (เดช รัตนะวงศะวัติ) เจ้าเมืองคนแรก นำไพร่พลช้าง ม้า เสบียง อาหาร และยุทธปัจจัยไปตั้งที่ทำการเมืองครั้งแรกที่บ้านนาข่า เขตตำบลนาข่า อำเภอวาปีปทุมในปัจจุบัน ครั้นกรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์มณฑลลาวกาว (อุบลราชธานี) ทรงออกตรวจราชการที่เมืองวาปีปทุม ได้รับเรื่องร้องเรียนจากเจ้าเมืองวาปีปทุมว่า พระศรีสุวรรณวงษาได้เข้าไปตั้งที่ทำการเมืองในเขตท้องที่ตน เมื่อสอบสวนแล้วเป็นความจริงจึงรับสั่งให้ย้ายที่ทำการเมืองไปตั้งในเขตท้องที่ของตน ณ บ้านปะหลาน (ตำบลปะหลาน) ซึ่งมีเขตติดต่อกับบ้านเมืองเสือในเวลานั้น ส่วนชื่อเมืองคงจะถือเอาตามชื่อบ้านเมืองเสือ จึงได้ชื่อว่า "พยัคฆภูมิพิสัย" ซึ่งมาจากรากศัพท์ในภาษาบาลีว่า "พฺยคฺฆ" แปลว่า เสือโคร่ง; "ภูมิ" แปลว่า แผ่นดิน, ที่ดิน; และ "วิสย" แปลว่า ถิ่น, เขต, แดน พยัคฆภูมิพิสัยมีเจ้าเมืองและนายอำเภอรวมทั้งสิ้น 42 คน ปัจจุบันได้แก่ นายสุรชัย วัฒนาอุดมชัย

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอพยัคฆภูมิพิสัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 227 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ปะหลาน (Palan) 16 หมู่บ้าน 8. เมืองเตา (Mueang Tao) 26 หมู่บ้าน
2. ก้ามปู (Kam Pu) 17 หมู่บ้าน 9. ลานสะแก (Lan Sakae) 19 หมู่บ้าน
3. เวียงสะอาด (Wiang Sa-at) 21 หมู่บ้าน 10. เวียงชัย (Wiang Chai) 14 หมู่บ้าน
4. เม็กดำ (Mek Dam) 22 หมู่บ้าน 11. หนองบัว (Nong Bua) 13 หมู่บ้าน
5. นาสีนวล (Na Si Nuan) 14 หมู่บ้าน 12. ราษฎร์พัฒนา (Rat Phatthana) 14 หมู่บ้าน
6. ราษฎร์เจริญ (Rat Charoen) 14 หมู่บ้าน 13. เมืองเสือ (Mueang Suea) 11 หมู่บ้าน
7. หนองบัวแก้ว (Nong Bua Kaeo) 16 หมู่บ้าน 14. ภารแอ่น (Phan Aen) 10 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอพยัคฆภูมิพิสัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลพยัคฆภูมิพิสัย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปะหลานและตำบลลานสะแก
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปะหลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปะหลาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลพยัคฆภูมิพิสัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลก้ามปู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลก้ามปูทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงสะอาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเม็กดำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเม็กดำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาสีนวล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาสีนวลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลราษฎร์เจริญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลราษฎร์เจริญทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวแก้วทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองเตา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองเตาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลานสะแก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลานสะแก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลพยัคฆภูมิพิสัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงชัยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลราษฎร์พัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลราษฎร์พัฒนาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองเสือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองเสือทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลภารแอ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภารแอ่นทั้งตำบล

ประชากร[แก้]

      หมายถึงจำนวนประชากรได้เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน
      หมายถึงจำนวนประชากรได้ลดลงเมื่อเทียบกับปีก่อน
หมายเลข ตำบลและเทศบาลในอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย พ.ศ. 2559[2] พ.ศ. 2558[3] พ.ศ. 2557[4] พ.ศ. 2556[5] พ.ศ. 2555[6] พ.ศ. 2554[7] พ.ศ. 2553[8] พ.ศ. 2552[9] พ.ศ. 2551[10]
1 เทศบาลตำบลพยัคฆภูมิพิสัย 8,199 8,273 8,308 8,330 8,384 8,429 8,428 8,329 8,317
2 ตำบลปะหลาน 4,679 4,646 4,663 4,666 4,616 4,549 4,578 4,608 4,619
3 ตำบลก้ามปู 6,902 6,891 6,884 6,866 6,867 6,812 6,882 6,828 6,772
4 ตำบลเวียงสะอาด 6,033 6,054 6,039 6,041 6,026 5,960 6,052 6,049 6,030
5 ตำบลเม็กดำ 9,745 9,700 9,704 9,699 9,726 9,713 9,771 9,700 9,690
6 ตำบลนาสีนวล 5,890 5,881 5,866 5,885 5,888 5,881 6,020 6,004 5,939
7 ตำบลราษฎร์เจริญ 4,987 4,966 4,979 4,979 4,982 4,996 5,156 5,130 5,125
8 ตำบลหนองบัวแก้ว 6,125 6,111 6,109 6,121 6,118 6,099 6,150 6,151 6,145
9 ตำบลเมืองเตา 8,004 8,011 7,971 7,980 7,934 7,920 7,999 7,964 7,922
10 ตำบลลานสะแก 5,300 5,322 5,318 5,314 5,304 5,211 5,288 5,277 5,268
11 ตำบลเวียงชัย 3,926 3,943 3,951 3,962 3,961 3,958 3,956 3,926 3,934
12 ตำบลหนองบัว 5,679 5,656 5,660 5,669 5,701 5,701 5,829 5,851 5,852
13 ตำบลราษฎร์พัฒนา 3,681 3,675 3,706 3,716 3,717 3,698 3,866 3,866 3,852
14 ตำบลเมืองเสือ 4,436 4,454 4,423 4,418 4,421 4,412 4,537 4,511 4,507
15 ตำบลภารแอ่น 4,133 4,130 4,110 4,107 4,122 4,111 4,160 4,140 4,152
รวม 87,719 87,713 87,691 87,753 87,767 87,450 88,672 88,334 88,124

สถานศึกษา[แก้]

ธนาคาร[แก้]

ด้านการคมนาคม[แก้]

  • การเดินทางโดยรถประจำทาง มีรถประจำทางไปในจังหวัดต่างๆ ดังนี้
    • กรุงเทพมหานคร มีหลายบริษัทที่เปิดให้บริการเดินรถมาสู่อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย เช่น ภัสสรชัยทัวร์ ประหยัดทัวร์ พรทวีชัยแอร์ พุทไธสงทัวร์ บริการด้วยรถปรับอากศชั้น 1 และชั้น 2
    • นครราชสีมา มีบริษัทเปิดให้บริการ ดังนี้ สายนครราชสีมา-พยัคฆภูมิพิสัย (วันละหลายเที่ยว) สายนครราชสีมา-มุกดาหาร บริษัทนครชัยทัวร์จำกัด
    • ชลบุรี ระยอง มีบริษัทรถรุ่งเรืองจำกัด เส้นทางมุกดาหาร-พัทยา ระยอง สามารถซื้อได้ ณ สถานีขนส่ง
    • ขอนแก่น มหาสารคาม บุรีรัมย์ สุรินทร์ เดินทางได้โดยรถประจำทางสาย 281
    • และมีรถไปยังที่ต่างๆอีก ได้แก่ ร้อยเอ็ด เมืองพล เป็นต้น
  • การเดินทางภายในเทศบาล มีรถรับจ้างในเมืองหลายจุด

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชบัณฑิตยสถาน. อ่านอย่างไร และ เขียนอย่างไร ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2546.
  2. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_58 .pdf 2558. สืบค้น 1 Tพฤศจิกายน 2560.
  3. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_58 .pdf 2558. สืบค้น 1 มีนาคม 2559.
  4. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_57.pdf 2558. สืบค้น 1 มีนาคม 2558.
  5. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเนกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่างๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๖, เล่ม ๑๓๑, ตอน ๔๑ ง , ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๗, หน้า ๑
  6. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat55.html 2555. สืบค้น 3 เมษายน 2556.
  7. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat54.html 2555. สืบค้น 6 เมษายน 2555.
  8. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/stat/y_stat53.html 2553. สืบค้น 30 มกราคม 2554.
  9. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552."203.113.86.149/stat/y_stat.htmlสืบค้น 30 มีนาคม 2553
  10. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/stat/y_stat51.html 2552. สืบค้น 30 มกราคม 2552.