อำเภอท่าวังผา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอท่าวังผา
แผนที่จังหวัดน่าน เน้นอำเภอท่าวังผา
ธรรมชาติงดงาม ข้าวหลามชวนลอง ส้มสีทองเลิศล้ำ
จิตรกรรมสูงค่า ผ้าลายน้ำไหล ยิ่งใหญ่แข่งเรือ
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอท่าวังผา
อักษรโรมันAmphoe Tha Wang Pha
จังหวัดน่าน
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่702.204 ตร.กม.
ประชากร50,924 คน (พ.ศ. 2560)
ความหนาแน่น72.52 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์5506
รหัสไปรษณีย์55140
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอท่าวังผา หมู่ที่ 4 ถนนน่าน-ทุ่งช้าง ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน 55140
พิกัด19°7′11″N 100°48′35″E / 19.11972°N 100.80972°E / 19.11972; 100.80972
โทรศัพท์0 5479 9119
โทรสาร0 5479 9119
---- สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ท่าวังผา (คำเมือง: Lanna-Tha Wang Pha.png) ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดน่าน เป็นเมืองที่รองรับการขยายตัวเศรษฐกิจแห่งที่1 ของจังหวัดน่านตอนเหนือ

สาระสังเขป[แก้]

อำเภอท่าวังผา เป็นแหล่งท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งของดินแดนน่านเหนือ อาทิ อุทยานแห่งชาตินันทบุรี บ่อน้ำร้อนโป้งกิ อีกทั้ง วัดหนองบัว ซึ่งเป็นสถานที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวไทลื้อผ่านภาพจิตรกรรมฝาผนัง แบบเดียวกันกับที่ปรากฏบนผนังของวัดภูมินทร์

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอท่าวังผาตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

ประวัติ[แก้]

ความเป็นมาของนามท่าวังผานั้นคือ ลักษณะของเกาะแก่งในแม่น้ำน่าน ซึ่งมีแต่หินผาและเป็นวังน้ำอยู่มากมาย ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมระหว่างเมืองปัวกับเมืองน่านในอดีต หากมุมมองด้านโบราณคดีแล้ว พบชุมชนโบราณต้นกำเนิดเมืองน่านซึ่งมีอายุกว่า 800 ปี สร้างในสมัยพญาภูคา ปฐมกษัตริย์น่านแห่งราชวงค์ภูคา อยู่ในท้องที่ตำบลยม (รวมจอมพระด้วย) ซึ่งในปัจจุบันยังคงสภาพสมบูรณ์อยู่ในท้องที่บ้านเสี้ยว บ้านลอมกลาง บ้านทุ่งฆ้อง บ้านนานิคม บ้านถ่อน จากสภาพชุมชนนั้นเป็นชุมชนเมืองขนาดใหญ่ เพราะมีการค้นพบกำแพงเมือง วัดร้าง และพระพุทธรูปเป็นจำนวนมากในบริเวณลุ่มแม่น้ำย่าง ฉะนั้นท่าวังผาในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของเมืองปัว จึงเป็นเมืองเก่าแก่ ยุคเดียวกับสุโขทัย

ท้องที่อำเภอท่าวังผาเดิมอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอปัว ต่อมาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 ได้มีประกาศกระทรวงมหาไทยให้แบ่งตำบลริม ตำบลป่าคา ตำบลตาลชุม และตำบลยม ออกจากการปกครองของอำเภอปัวรวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอท่าวังผา[1] และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะเป็น อำเภอท่าวังผา เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2508[2] ตั้งที่ว่าการอำเภอ ณ บ้านสบยาว หมู่ที่ 4 ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอท่าวังผาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 91 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[3]
1. ริม LN-Tambon-Rim.png Rim 7 1,355 4,105
2. ป่าคา LN-Tambon-Pa Kha.png Pa Kha 7 1,690 5,045
3. ผาตอ LN-Tambon-Pha To.png Pha To 7 1,397 5,460
4. ยม LN-Tambon-Yom.png Yom 10 1,465 4,626
5. ตาลชุม LN-Tambon-Tan Chum.png Tan Chum 14 2,010 6,416
6. ศรีภูมิ LN-Tambon-Si Phum.png Si Phum 12 1,910 6,638
7. จอมพระ LN-Tambon-Chom Phra.png Chom Phra 11 1,597 5,340
8. แสนทอง LN-Tambon-Saen Thong.png Saen Thong 8 1,183 3,849
9. ท่าวังผา LN-Tambon-Tha Wang Pha.png Tha Wang Pha 7 2,533 5,324
10. ผาทอง LN-Tambon-Pha Thong.png Pha Thong 8 1,010 4,152

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอท่าวังผาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลท่าวังผา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าวังผาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลริม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลริมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าคา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าคาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลผาตอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาตอทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาลชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลชุมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลศรีภูมิ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีภูมิทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลจอมพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจอมพระทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแสนทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแสนทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลผาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาทองทั้งตำบล

ประชากร[แก้]

ประชาชนส่วนใหญ่เป็นชาวไทเชื้อสายยวนเชียงแสน นอกจากนั้นยังมีชาวไทลื้อ ชาวม้ง ชาวเย้า และขมุ

การคมนาคม[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1080 (น่าน-ท่าวังผา-เฉลิมพระเกียรติ)
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1148 (ท่าวังผา-เชียงคำ)
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1170 (ท่าวังผา-ศิลาเพชร)

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

แม่น้ำสำคัญของอำเภอท่าวังผา

  • ลำน้ำย่าง
  • ลำน้ำยาว
  • ลำน้ำสาย
  • ลำน้ำริม

อ้างอิง[แก้]

  1. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). Royal Gazette (in Thai). 79 (90 ง): 2097–2098. October 2 1962. Check date values in: |date= (help)
  2. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอสังขละบุรี อำเภอท่าคันโท อำเภอดอกคำใต้ อำเภอแม่ใจ อำเภอจุน อำเภอขามทะเลสอ อำเภอไพศาลี อำเภอท่าวังผา อำเภอบ้านกรวด อำเภอเด่นชัย อำเภอปทุมรัตต์ อำเภอกะเปอร์ อำเภออากาศอำนวย อำเภอดอนเจดีย์ อำเภอจอมพระ และอำเภอสามโก้ พ.ศ. ๒๕๐๘" (PDF). Royal Gazette (in Thai). 81 (49 ก): 565–569. July 27 1965. Check date values in: |date= (help)
  3. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดน่าน ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2558, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]