อำเภอภูเพียง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอภูเพียง
แผนที่จังหวัดน่าน เน้นอำเภอภูเพียง
คำขวัญ: ภูเพียงแช่แห้ง เรือแข่งล้านนา
วังปลา มะไฟจีน ศิลปินพื้นบ้าน
พิกัดภูมิศาสตร์: 18°45′42″N 100°47′17″E / 18.76167°N 100.78806°E / 18.76167; 100.78806
อักษรไทยอำเภอภูเพียง
อักษรโรมันAmphoe Phu Phiang
จังหวัดน่าน
พื้นที่
 • ทั้งหมด508.236 ตร.กม. (196.231 ตร.ไมล์)
ประชากร (2560)
 • ทั้งหมด36,154
 • ความหนาแน่น71.13 คน/ตร.กม. (184.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์55000
รหัสภูมิศาสตร์5514
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอภูเพียง หมู่ที่ 3 ถนนหนองเต่า-น้ำแก่นกลาง ตำบลม่วงตึ๊ด อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน 55000
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ภูเพียง (คำเมือง: LN-Phu Phiang.png) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอภูเพียงตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

เมื่อ พ.ศ. 1896 พญาการเมือง เจ้าผู้ครองนครน่าน (องค์ที่ 5) ได้รับพระราชทานพระบรมสารีริกธาตุรวม 7 องค์ พร้อมด้วยพระพิมพ์ทองคำ 20 องค์ พระพิมพ์เงิน 20 องค์ จากพระเจ้าไสลือไท กษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย เถระชั้นผู้ใหญ่ พิจารณาเห็นว่า ดอยภูเพียงแช่แห้ง เป็นชัยภูมิดี จึงอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุ พร้อมด้วยพระพิมพ์ทอง พระพิมพ์เงิน ไปยังดอยภูเพียงแช่แห้ง ประจุลงในเต้าปูน ทองสำริด แล้วพอกด้วยสะตาย(ปูนขาวผสมยางไม้) แล้วขุดหลุมลึก 1 วา อาราธนาพระบรมสารีริกธาตุ ประจุไว้ในหลุมกลบดินแล้วก่อเจดีย์สูง 1 วา ทับไว้อีกชั้น ในกาลต่อมาจึงย้ายเมืองวรนคร (นครน่าน) จากท้องที่อำเภอปัว (ในปัจจุบัน) มาสร้างเมืองใหม่ขึ้นที่เชิงดอยภูเพียงแช่แห้ง ทรงขนานนามตามชื่อดอยว่า “เมืองภูเพียงแช่แห้ง” สืบมา

พญาการเมือง ปกครองเมืองใหม่นี้ได้เพียง 5 ปี ก็ถึงแก่พิราลัย พญาผากองผู้เป็นโอรส ได้ขึ้นครองเมืองสืบมาอีก 6 ปี เห็นว่าที่ตัวเมืองภูเพียงแช่แห้งเป็นที่กันดารน้ำในฤดูแล้ง ชัยภูมิริมฝั่งแม่น้ำน่านฝั่งตรงข้ามคือบริเวณห้วยไคร้ ห่างจากเดิมไปทางทิศตะวันตก ประมาณ 60 เส้น เป็นที่เหมาะสมกว่า ปี พ.ศ. 1911 พญาผากองจึงอพยพไพร่พล ประชาชน ข้ามลำน้ำน่าน มาตั้งเมือง คือที่ตั้งตัวเมืองน่าน หรือจังหวัดน่านในปัจจุบัน

กิ่งอำเภอภูเพียงจึงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัดน่าน โดยแยกออกจากอำเภอเมืองน่านตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 1 มิถุนายน 2540 มีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2540 [1] และได้รับยกฐานะเป็นอำเภอตามพระราชกฤษฎีกา ประกาศในพระราชกิจจานุเบกษาฉบับกฤษฎีกา เล่ม 124 ตอนที่ 46 ก. ลงวันที่ 24 สิงหาคม 2550 โดยมีผลบังคับเมื่อพ้นสิบห้าวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งส่งผลมีฐานะเป็นอำเภอตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน 2550 เป็นต้นไป [2]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

การปกครองของอำเภอภูเพียงมี 7 ตำบล 61หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[3]
1. ม่วงตึ๊ด LN-Tambon-Muang Tuet.png Muang Tuet 5 1,514 4,263
2. นาปัง LN-Tambon-Na Pang.png Na Pang 6 1,176 3,397
3. น้ำแก่น LN-Tambon-Nam Kaen.png Nam Kaen 10 1,359 4,424
4. น้ำเกี๋ยน LN-Tambon-Nam Kian.png Nam Kian 5 831 2,844
5. เมืองจัง LN-Tambon-Mueang Chang.png Mueang Chang 11 2,060 5,920
6. ท่าน้าว LN-Tambon-Tha Nao.png Tha Nao 7 1,110 3,343
7. ฝายแก้ว LN-Tambon-Fai Kaeo.png Fai Kaeo 17 4,469 11,760

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอภูเพียงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงตึ๊ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงตึ๊ดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาปัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาปังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำแก่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำแก่นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำเกี๋ยน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำเกี๋ยนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองจัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองจังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าน้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าน้าวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลฝายแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฝายแก้วทั้งตำบล

การคมนาคม[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1168 (น่าน-แม่จริม)
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1169 (น่าน-สันติสุข)

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

  • วัดพระธาตุแช่แห้ง ตำบลม่วงตึ๊ด
  • พิพิธภัณฑ์วัดนาปัง ตำบลนาปัง
  • หอไตรโบราณ วัดนาปัง ตำบลนาปัง
  • พระธาตุวัดท่าล้อ ตำบลฝายแก้ว
  • พระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดกอก ตำบลท่าน้าว
  • พระพุทธรูปทองทิพย์น้อย วัดบุปผาราม ตำบลฝายแก้ว
  • ล่องแพบ้านหาดผาขน ตำบลเมืองจัง
  • หาดหินสวยน้ำใส หมู่บ้านป่าหัด ตำบลม่วงตึ๊ด

สถานศึกษา[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ตั้งเป็นกิ่งอำเภอภูเพียง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 114 (พิเศษ 51 ง): 11. 15 มิถุนายน 2540.
  2. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 124 (46 ก): 14–21. 24 สิงหาคม 2550.
  3. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดน่าน ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2558, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย