อำเภอภูเพียง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอภูเพียง
แผนที่จังหวัดน่าน เน้นอำเภอภูเพียง
ภูเพียงแช่แห้ง เรือแข่งล้านนา
วังปลา มะไฟจีน ศิลปินพื้นบ้าน
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอภูเพียง
อักษรโรมัน Amphoe Phu Phiang
จังหวัด น่าน
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 508.236 ตร.กม.
ประชากร 35,951 คน (พ.ศ. 2558)
ความหนาแน่น 70.73 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5514
รหัสไปรษณีย์ 55000
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอภูเพียง หมู่ที่ 3 ถนนหนองเต่า-น้ำแก่นกลาง ตำบลม่วงตึ๊ด อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน 55000
พิกัด 18°45′42″N 100°47′17″E / 18.76167°N 100.78806°E / 18.76167; 100.78806
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5460 1027
หมายเลขโทรสาร 0 5460 1027

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ภูเพียง (คำเมือง: LN-Phu Phiang.png) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอภูเพียงตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ[แก้]

เมื่อ พ.ศ. 1896 พญาการเมือง เจ้าผู้ครองนครน่าน (องค์ที่ 5) ได้รับพระราชทานพระบรมสารีริกธาตุรวม 7 องค์ พร้อมด้วยพระพิมพ์ทองคำ 20 องค์ พระพิมพ์เงิน 20 องค์ จากพระเจ้าไสลือไท กษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย เถระชั้นผู้ใหญ่ พิจารณาเห็นว่า ดอยภูเพียงแช่แห้ง เป็นชัยภูมิดี จึงอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุ พร้อมด้วยพระพิมพ์ทอง พระพิมพ์เงิน ไปยังดอยภูเพียงแช่แห้ง ประจุลงในเต้าปูน ทองสำริด แล้วพอกด้วยสะตาย(ปูนขาวผสมยางไม้) แล้วขุดหลุมลึก 1 วา อาราธนาพระบรมสารีริกธาตุ ประจุไว้ในหลุมกลบดินแล้วก่อเจดีย์สูง 1 วา ทับไว้อีกชั้น ในกาลต่อมาจึงย้ายเมืองวรนคร (นครน่าน) จากท้องที่อำเภอปัว (ในปัจจุบัน) มาสร้างเมืองใหม่ขึ้นที่เชิงดอยภูเพียงแช่แห้ง ทรงขนานนามตามชื่อดอยว่า “เมืองภูเพียงแช่แห้ง” สืบมา

พญาการเมือง ปกครองเมืองใหม่นี้ได้เพียง 5 ปี ก็ถึงแก่พิราลัย พญาผากองผู้เป็นโอรส ได้ขึ้นครองเมืองสืบมาอีก 6 ปี เห็นว่าที่ตัวเมืองภูเพียงแช่แห้งเป็นที่กันดารน้ำในฤดูแล้ง ชัยภูมิริมฝั่งแม่น้ำน่านฝั่งตรงข้ามคือบริเวณห้วยไคร้ ห่างจากเดิมไปทางทิศตะวันตก ประมาณ 60 เส้น เป็นที่เหมาะสมกว่า ปี พ.ศ. 1911 พญาผากองจึงอพยพไพร่พล ประชาชน ข้ามลำน้ำน่าน มาตั้งเมือง คือที่ตั้งตัวเมืองน่าน หรือจังหวัดน่านในปัจจุบัน

กิ่งอำเภอภูเพียงจึงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัดน่าน โดยแยกออกจากอำเภอเมืองน่านตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 1 มิถุนายน 2540 มีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2540 [1] และได้รับยกฐานะเป็นอำเภอตามพระราชกฤษฎีกา ประกาศในพระราชกิจจานุเบกษาฉบับกฤษฎีกา เล่ม 124 ตอนที่ 46 ก. ลงวันที่ 24 สิงหาคม 2550 โดยมีผลบังคับเมื่อพ้นสิบห้าวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งส่งผลมีฐานะเป็นอำเภอตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน 2550 เป็นต้นไป [2]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

การปกครองของอำเภอภูเพียงมี 7 ตำบล 61หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[3]
1. ม่วงตึ๊ด LN-Tambon-Muang Tuet.png Muang Tuet 5 1,514 4,263
2. นาปัง LN-Tambon-Na Pang.png Na Pang 6 1,176 3,397
3. น้ำแก่น LN-Tambon-Nam Kaen.png Nam Kaen 10 1,359 4,424
4. น้ำเกี๋ยน LN-Tambon-Nam Kian.png Nam Kian 5 831 2,844
5. เมืองจัง LN-Tambon-Mueang Chang.png Mueang Chang 11 2,060 5,920
6. ท่าน้าว LN-Tambon-Tha Nao.png Tha Nao 7 1,110 3,343
7. ฝายแก้ว LN-Tambon-Fai Kaeo.png Fai Kaeo 17 4,469 11,760

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอภูเพียงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงตึ๊ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงตึ๊ดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาปัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาปังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำแก่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำแก่นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำเกี๋ยน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำเกี๋ยนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองจัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองจังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าน้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าน้าวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลฝายแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฝายแก้วทั้งตำบล

การคมนาคม[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1168 (น่าน-แม่จริม)
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1169 (น่าน-สันติสุข)

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

  • วัดพระธาตุแช่แห้ง ตำบลม่วงตึ๊ด
  • พิพิธภัณฑ์วัดนาปัง ตำบลนาปัง
  • หอไตรโบราณ วัดนาปัง ตำบลนาปัง
  • พระธาตุวัดท่าล้อ ตำบลฝายแก้ว
  • พระพุทธรูปปางมารวิชัย วัดกอก ตำบลท่าน้าว
  • พระพุทธรูปทองทิพย์น้อย วัดบุปผาราม ตำบลฝายแก้ว
  • ล่องแพบ้านหาดผาขน ตำบลเมืองจัง
  • หาดหินสวยน้ำใส หมู่บ้านป่าหัด ตำบลม่วงตึ๊ด

สถานศึกษา[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ตั้งเป็นกิ่งอำเภอภูเพียง". ราชกิจจานุเบกษา 114 (พิเศษ 51 ง): 11. 15 มิถุนายน 2540. 
  2. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐". ราชกิจจานุเบกษา 124 (46 ก): 14–21. 24 สิงหาคม 2550. 
  3. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดน่าน ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2558, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย