เขื่อนแม่กวงอุดมธารา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เขื่อนแม่กวงอุดมธารา
ชื่อทางการ เขื่อนแม่กวงอุดมธารา
ที่ตั้ง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
พิกัดภูมิศาสตร์ 18°55′45″N 99°7′23″E / 18.92917°N 99.12306°E / 18.92917; 99.12306พิกัดภูมิศาสตร์: 18°55′45″N 99°7′23″E / 18.92917°N 99.12306°E / 18.92917; 99.12306
เริ่มต้นการก่อสร้าง พ.ศ. 2519
งบประมาณ 3,090 ล้านบาท
Dam and spillways
กั้น แม่น้ำแม่กวง

เขื่อนแม่กวงอุดมธารา[1] เป็นเขื่อนดินเก็บกักน้ำ ปิดกั้นลำน้ำแม่กวง ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ เขื่อนหลัก เขื่อนฝั่งขวา และเขื่อนฝั่งซ้าย ระดับสันเขื่อนสูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 390 เมตร มีพื้นที่อ่างเก็บน้ำที่ระดับกักเก็บ 15 ตารางกิโลเมตร ปริมาณน้ำไหลลงอ่าง 204 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ส่งน้ำให้พื้นที่การเกษตร 148,400 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอบ้านธิ และอำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน

ประวัติ[แก้]

ลำน้ำแม่กวง เป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำปิง มีต้นน้ำอยู่บริเวณเทือกเขาในเขตอำเภอดอยสะเก็ด ไหลผ่านอำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอบ้านธิ อำเภอเมืองลำพูน และอำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน ในอดีตน้ำในลำน้ำกวงไหลเอ่อท่วมพื้นที่ของราษฎรได้รับความเสียหาย จนในปี พ.ศ. 2472 พระองค์เจ้าบวรเดช ทรงวางแผนจะสร้างฝายทดน้ำพร้อมเหมืองส่งน้ำ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่อำเภอดอยสะเก็ด และอำเภอสันกำแพง แต่เนื่องจากขาดแคลนงบประมาณจึงต้องล้มเลิกไป

ในปี พ.ศ. 2478 เจ้าราชภาคินัย (เมืองชื่น ณ เชียงใหม่) ได้สร้างฝายกั้นลำน้ำแม่กวงที่ดอยลอง บ้านผาแตก จนในปี พ.ศ. 2491 กรมชลประทาน ได้สร้างฝายหินขึ้นทดแทน จนในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2519 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในท้องที่อำเภอดอยสะเก็ด และได้พระราชทานพระราชดำริให้กรมชลประทาน สำรวจและศึำษาการพัฒนาลำน้ำสาขาของแม่น้ำกวง

การก่อสร้าง[แก้]

เขื่อนแม่กวงอุดมธารา สร้างขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2519 โดยกรมชลประทาน เริ่มสำรวจออกแบบ และก่อสร้าง ในปี พ.ศ. 2520 พร้อมทั้งขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่นในการศึกษาความเหมาะสมของโครงการเพื่อขอใช้เงินกู้จากต่างประเทศ โดยขอกู้เงินจากญี่ปุ่น ในระหวาง พ.ศ. 2525 ถึงปี พ.ศ. 2530 รวมเป็นเงิน 7,000.5 ล้านเยน

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามเขื่อนว่า เขื่อนแม่กวงอุดมธารา เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538

ในปี พ.ศ. 2558 กรมชลประทาน ได้เริ่มต้นดำเนินโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในเขื่อนแม่กวงอุดมธารา โดยการก่อสร้างอุโมงค์ผันน้ำขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 เมตร ด้วยงบประมาณกว่า 15,000 ล้านบาท เพื่อผันน้ำจากลำน้ำแม่แตง และเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล มายังเขื่อนแม่กวงอุดมธารา[2]

ข้อมูลทั่วไป[แก้]

  • ประเภทเขื่อน: เขื่อนดิน
  • ตัวเขื่อน: สร้างปิดกั้นลำน้ำแม่กวง
  • ลักษณะเขื่อน: ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ
    • เขื่อนหลัก สูง 68 เมตร ยาว 610 เมตร
    • เขื่อนฝั่งขวา สูง 42 เมตร ยาว 640 เมตร
    • เขื่อนฝั่งซ้าย สูง 54 เมตร ยาว 655 เมตร

อ้างอิง[แก้]