อำเภอปากท่อ

อำเภอปากท่อ
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
• อักษรโรมัน	Amphoe Pak Tho
สถานีรถไฟปากท่อ
คำขวัญ:  เพลงเขมรปากท่อ เหล่ากอไทยทรงดำ วัฒนธรรมกะเหรี่ยง เสียงน้ำตกไทยประจัน แหล่งพันธุ์ไม้ผล ถิ่นคนน้ำใจงาม มากฟาร์มสุกร พระนอนเขาถ้ำทะลุ
แผนที่จังหวัดราชบุรี เน้นอำเภอปากท่อ
พิกัด: 13°22′6″N 99°49′48″E
ประเทศ	ไทย
จังหวัด	ราชบุรี
พื้นที่
• ทั้งหมด	757.835 ตร.กม. (292.602 ตร.ไมล์)
ประชากร  (2567)
• ทั้งหมด	68,368 คน
• ความหนาแน่น	90.21 คน/ตร.กม. (233.6 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์	70140
รหัสภูมิศาสตร์	7008
ที่ตั้งที่ว่าการ	ที่ว่าการอำเภอปากท่อ หมู่ที่ 5 ตำบลปากท่อ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี 70140
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

โรงพยาบาลปากท่อ

ปากท่อ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดราชบุรี เป็นประตูเชื่อมต่อไปยังภาคใต้ตรงแยกวังมะนาว และเป็น 1 ใน 4 อำเภอที่มีทางรถไฟสายใต้ผ่านพื้นที่ โดยมีสถานีรถไฟให้บริการ 2 สถานี 2 ป้ายหยุดรถ ได้แก่ สถานีปากท่อ สถานีบ่อตะคร้อ กับป้ายหยุดรถป่าไก่ และป้ายหยุดรถห้วยโรง

ประวัติ

พื้นที่อำเภอปากท่อ โดยทั่วไปเป็นพื้นราบและภูเขา มีพื้นที่แห่งหนึ่งเป็นที่ต่ำกว่าที่อื่น เรียกว่า "หนองทะเล" ในฤดูฝนน้ำฝนจากตำบลต่างๆ จะไหลมารวมกันที่หนองทะเล และทางทิศตะวันออกของหนองทะเลเป็นที่ต่ำกว่าทุกทิศน้ำที่ไหลมารวมกันอยู่นั้น จะไหลไปทางไหนไม่ได้ มีช่องทางน้ำไหลได้เพียงทางเดียวเวลาน้ำไหลออกจากหนองทะเลจะเชี่ยวมากคล้ายน้ำไหลออกจากท่อ ทำให้ราษฎรขนานนามพื้นที่หนองทะเลใหม่ว่า "ปากท่อ" ซึ่งเป็นตำบลและที่ตั้งที่ว่าการอำเภออยู่มาจนถึงปัจจุบัน

ตำบลปากท่อ เดิมขึ้นอยู่กับอำเภอเมืองราชบุรี ต่อมาเมื่อ ร.ศ. 118 ได้ตั้งที่ว่าการอำเภอขึ้นแห่งหนึ่ง คือ ที่ว่าการอำเภอท่านัด - วัดประดู่ ซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลจอมประทัด ตำบลปากท่อจึงได้โอนไปขึ้นกับอำเภอท่านัด - วัดประดู่ แต่การไปมาติดต่อของราษฎรไม่สะดวก เพราะที่ว่าการอำเภอดังกล่าวตั้งอยู่ริมคลองไม่มีถนน จึงได้ย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งที่ตำบลวัดเพลง เรียกว่า ที่ว่าการอำเภอแม่น้ำอ้อม และย้ายอำเภอจาก เมืองราชบุรี ไปขึ้น เมืองสมุทรสงคราม จนเมื่อ พ.ศ. 2457 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอแม่น้ำอ้อม มาตั้งที่ตำบลปากท่อ

• วันที่ 11 มิถุนายน 2454 โอนพื้นที่อำเภอแม่น้ำอ้อม และอำเภอสี่หมื่น จากเมืองราชบุรี ไปขึ้นกับเมืองสมุทรสงคราม
• วันที่ 24 สิงหาคม 2456 ยกเลิกอำเภอแม่น้ำอ้อม และอำเภอสี่หมื่น เมืองราชบุรี ย้ายมาเป็นอำเภอใน เมืองสมุทรสงคราม
• วันที่ 16 สิงหาคม 2457 โอนพื้นที่อำเภอแม่น้ำอ้อม จากเมืองสมุทรสงคราม มาขึ้นกับเมืองราชบุรี อีกครั้ง และเปลี่ยนชื่ออำเภอแม่น้ำอ้อม เป็น อำเภอปากท่อ และเปลี่ยนอักษรเบื้องล่างในดวงคราตำแหน่ง "อำเภอแม่น้ำอ้อม ส.ส." เป็น "อำเภอปากท่อ ร.บ."
• วันที่ 27 ธันวาคม 2457 ย้ายที่ว่าการอำเภอแม่น้ำอ้อม จากตำบลวัดเพลง ไปตั้งที่ตำบลปากท่อ และเรียกชื่ออำเภอว่า อำเภอปากท่อ และที่ว่าการอำเภอเดิม ให้ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ เรียกชื่อกิ่งอำเภอว่า กิ่งอำเภอวัดเพลง และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอปากท่อ
• วันที่ 27 มีนาคม 2481 ยุบตำบลคลองขนอน รวมกับตำบลวัดเพลง เรียกว่าตำบลวัดเพลง ยุบตำบลเวียงทุน รวมกับตำบลเกาะศาลพระ เรียกว่าตำบลเกาะศาลพระ และยุบตำบลทะเลค้าน รวมกับตำบลวัดยางงาม เรียกว่าตำบลวัดยางงาม
• วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลบ่อกระดาน แยกออกจากตำบลป่าไก่ และตำบลวัดเพลง ตั้งตำบลวัดยางงาม แยกออกจากตำบลจอมประทัด และตำบลปากท่อ ตั้งตำบลวันดาว แยกออกจากตำบลปากท่อ
• วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลปากท่อ ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากท่อ
• วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลวัดเพลง ในท้องที่บางส่วนของตำบลวัดเพลง และตำบลเกาะศาลพระ
• วันที่ 1 มีนาคม 2501 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งหลวง ในท้องที่ตำบลทุ่งหลวง
• วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอวัดเพลง อำเภอปากท่อ เป็น อำเภอวัดเพลง
• วันที่ 15 พฤษภาคม 2516 ตั้งตำบลอ่างหิน แยกออกจากตำบลทุ่งหลวง
• วันที่ 7 มิถุนายน 2526 ตั้งตำบลห้วยยางโทน แยกออกจากตำบลวังมะนาว
• นที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลปากท่อ เป็นเทศบาลตำบลปากท่อ ด้วยผลของกฎหมาย
• วันที่ 24 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลวันดาว รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลปากท่อ

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอปากท่อตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอเมืองราชบุรี
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอวัดเพลง (จังหวัดราชบุรี) และ อำเภออัมพวา (จังหวัดสมุทรสงคราม)
• ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอเขาย้อย และ อำเภอหนองหญ้าปล้อง (จังหวัดเพชรบุรี)
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อำเภอบ้านคา และ อำเภอจอมบึง

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอปากท่อแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 85 หมู่บ้าน

1.			ทุ่งหลวง			(Thung Luang)			16 หมู่บ้าน
2.			วังมะนาว			(Wang Manao)			7 หมู่บ้าน
3.			ดอนทราย			(Don Sai)			9 หมู่บ้าน
4.			หนองกระทุ่ม			(Nong Krathum)			8 หมู่บ้าน
5.			ปากท่อ			(Pak Tho)			8 หมู่บ้าน
6.			ป่าไก่			(Pa Kai)			5 หมู่บ้าน
7.			วัดยางงาม			(Wat Yang Ngam)			5 หมู่บ้าน
8.			อ่างหิน			(Ang Hin)			7 หมู่บ้าน
9.			บ่อกระดาน			(Bo Kradan)			4 หมู่บ้าน
10.			ยางหัก			(Yang Hak)			8 หมู่บ้าน
11.			วันดาว			(Wan Dao)			3 หมู่บ้าน
12.			ห้วยยางโทน			(Huai Yang Thon)			5 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอปากท่อประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลตำบลปากท่อ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากท่อ
• เทศบาลตำบลทุ่งหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งหลวงทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลวังมะนาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังมะนาวทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลดอนทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนทรายทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกระทุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกระทุ่มทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลปากท่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวันดาวทั้งตำบลและตำบลปากท่อ (นอกเขตเทศบาลตำบลปากท่อ)
• องค์การบริหารส่วนตำบลป่าไก่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าไก่ทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลวัดยางงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดยางงามทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลอ่างหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอ่างหินทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อกระดาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อกระดานทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลยางหัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางหักทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยยางโทน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยยางโทนทั้งตำบล

โรงเรียนมัธยมในอำเภอปากท่อ

1. โรงเรียนบรมราชินีนาถราชวิทยาลัย
2. โรงเรียนปากท่อพิทยาคม
3. โรงเรียนวัดสันติการามวิทยา
4. โรงเรียนธรรมจาริณีวิทยา

วิทยาลัยอาชีวศึกษาในอำเภอปากท่อ

1. วิทยาลัยการอาชีพปากท่อ

แหล่งข้อมูลอื่น

• วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Pak Tho District