พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565

พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565
วันที่	12 สิงหาคม พ.ศ. 2565
ประเทศ	ประเทศไทย
เหตุการณ์ก่อนหน้า	พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559
จัดโดย	รัฐบาลไทย

พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565 (อังกฤษ: Celebrations on the Auspicious Occasion of Her Majesty Queen Sirikit The Queen Mother’s 90th Birthday Anniversary 12th August 2022) เป็นงานฉลองที่ประกอบด้วยรัฐพิธี ราชพิธี และราษฎรพิธี เนื่องในโอกาสที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 90 พรรษา ในวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2565 จัดขึ้นในสมัยรัฐบาลของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา และประชาชนชาวไทย

พระราชพิธีนี้เป็นพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาในโอกาสสำคัญครั้งสุดท้ายของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ก่อนพระองค์จะเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2568

พระราชพิธี

วันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พุทธศักราช 2565

เวลาบ่าย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จออกพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ในโอกาสที่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเป็นการส่วนพระองค์เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ห้องรับรอง ชั้น 29 อาคารภูมิสิริมังคลานุสรณ์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

เวลา 17.48 น. พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ไปยังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เสด็จไปที่ชานหน้าพระอุโบสถ ทรงถวายพัดรองที่ระลึกพระราชพิธี ผ้าไตร และย่ามที่ระลึกฯ แด่บรรพชิตจีนและญวน และทรงรับการถวายพระพรสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงจากบรรพชิตจีนและญวน จากนั้นเสด็จเข้าพระอุโบสถ ทรงวางกระทงดอกไม้บนพานหน้าฐานชุกชี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการบูชาพระพุทธรูปสำคัญต่าง ๆ แล้วทรงถวายพัดรองที่ระลึกพระราชพิธีฯ แด่พระราชาคณะที่จะเจริญพระพุทธมนต์นวัคคหายุสมธัมม์ เสร็จแล้ว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงจุดเทียนพระมหามงคล เทียนเท่าพระองค์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง จากนั้นทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการบูชาพระรัตนตรัย และทรงจุดเทียนหน้าอาสน์สงฆ์ พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์นวัคคหายุสมธัมม์ และทรงจุดเทียนบนแท่นพระทวารกลาง โหรหลวงบูชาเทวดานพเคราะห์ แล้วเสด็จออกจากพระอุโบสถ ประทับรถยนต์พระที่นั่ง เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

เมื่อเสด็จพระราชดำเนินถึงพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจุดเทียนพระมหามงคล เทียนเท่าพระองค์ของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และธูปเทียนบูชาพระพุทธรูป เทวรูป เทวดานพเคราะห์ จากนั้น ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 และพระพุทธรูปประจำพระชนมวารของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง แล้วทรงถวายพัดรองที่ระลึกฯ แด่สมเด็จพระสังฆราช และพระราชาคณะ ทรงศีล สมเด็จพระสังฆราชถวายศีล จบแล้ว พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์การพระราชพิธีฯ

เมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ถึงบททำน้ำพระพุทธมนต์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจุดเทียนที่ฝาพระครอบพระกริ่งอุบาเก็ง ทรงประเคนพระครอบพระกริ่งอุบาเก็งแด่สมเด็จพระสังฆราช พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ จบแล้ว ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา จากนั้นเสด็จพระราชดำเนินไปทรงกราบเครื่องนมัสการ แล้วเสด็จพระราชดำเนินกลับ

วันเสาร์ที่ 13 สิงหาคม พุทธศักราช 2565

เวลา 10.10 น. พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ไปยังหมู่พระมหามณเฑียร ในพระบรมมหาราชวัง

เสด็จขึ้นหอพระสุราลัยพิมาน ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธรูปสำคัญและพระบรมสารีริกธาตุ จากนั้นเสด็จพระราชดำเนินไปยังพระที่นั่งไพศาลทักษิณ พระราชทานเงินแก่โหรหลวงบูชาเทวดานพเคราะห์ และเสด็จพระราชดำเนินไปยังหอพระธาตุมณเฑียร ทรงจุดธูปเทียนกราบถวายบังคมพระบรมอัฐิสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช พระอัฐิพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ พระอัฐิพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ พระอัฐิหม่อมเจ้าอัปษรสมาน กิติยากร และอัฐิหม่อมหลวงบัว กิติยากร เสร็จแล้ว เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระวิมานพระสยามเทวาธิราช ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระสยามเทวาธิราชและบูชาพระพุทธรูปเทวรูปเทวดานพเคราะห์ ต่อจากนั้นเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 และพระพุทธรูปประจำพระชนมวารของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระสงฆ์ทั้งหมดที่เจริญพระพุทธมนต์เมื่อวานนี้ถวายพรพระ จบแล้วทรงถวายภัตตาหารเพลแด่สมเด็จพระสังฆราชและสมเด็จพระราชาคณะ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระราชวงศ์ องคมนตรี และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ร่วมถวายภัตตาหารเพลแด่พระราชาคณะที่เหลือ เสร็จแล้ว พระมงคลสุทธิวงศ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร ถวายพระธรรมเทศนา จบแล้ว สมเด็จพระราชาคณะนำถวายพระพรคาถาพิเศษ เสร็จแล้วทรงเลี้ยงพระสงฆ์ทั้งหมด ทรงหลั่งทักษิโณทก พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา จากนั้นเสด็จพระราชดำเนินไปทรงกราบเครื่องนมัสการ แล้วเสด็จพระราชดำเนินกลับ

รัฐพิธี

รัฐบาลไทยได้เตรียมการจัดรัฐพิธี เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565 โดยมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้

• วันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2565 พิธีถวายเครื่องราชสักการะและจุดเทียนถวายพระพรชัยมงคล ซึ่งกำหนดจัดที่ มณฑลพิธี ท้องสนามหลวง และ ศาลากลางจังหวัดทุกจังหวัด

กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ

สำหรับภาคประชาชน รัฐบาลไทยได้กำหนดขอบเขตการจัดงานเฉลิมพระเกียรติฯ ตลอดปี พ.ศ. 2565 โดยมีกิจกรรมสำคัญ เช่น

• นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ "ด้วยรักแห่งแผ่นดิน" ระหว่างวันที่ 1–15 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ณ บริเวณถนนราชดำเนินกลางตั้งแต่สะพานผ่านฟ้าลีลาศถึงอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย
• มหกรรมผ้าไทย ณ ศูนย์การค้าสยามพารากอน
• การจัดทำสารคดีเฉลิมพระเกียรติ โดยคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ
• พิธีทางศาสนา
• กิจกรรมจิตอาสาบำเพ็ญสาธารณประโยชน์และสาธารณกุศล

ตราสัญลักษณ์

ตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๕
รายละเอียด
ผู้ใช้ตรา	สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
โล่	อักษรพระปรมาภิไธยย่อ ส.ก.
คำขวัญ	พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๕
การใช้	พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565

ตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฯ ออกแบบโดย นายเกียรติศักดิ์ สุวรรณพงศ์ จิตรกรชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มจิตรกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ประกอบด้วยอักษรพระนามาภิไธย ส.ก. อยู่ภายในกรอบรูปหัวใจพื้นสีฟ้า อักษร "ส" สีฟ้าเป็นสีประจำวันพระราชสมภพ อักษร "ก" สีขาว เป็นสีเดชของวันพระราชสมภพ อักษรทั้งสองอยู่ในกรอบมาลัยเกลียวร้อยดอกมะลิเป็นรูปหัวใจ สื่อถึงการร้อยเรียงดวงใจอย่างแน่นแฟ้นกลมเกลียว ถวายพระผู้ทรงเป็นศูนย์รวมดวงใจพสกนิกรไทยทั้งชาติ และผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐต่อลูก คือ ชาวไทยทุกหมู่เหล่าให้พ้นทุกข์ยาก พื้นกรอบเป็นสีชมพู ซึ่งเป็นสีแห่งศรีของวันพระราชสมภพ การให้สีดูละมุนละไม สื่อความเป็นผู้หญิงและพระเมตตา

ส่วนด้านบนของตราเป็นพระมหามงกุฎภายในประดิษฐานพระแสงจักรและพระแสงตรี สื่อถึงราชวงศ์จักรี ขนาบด้วยพระสัปตปฎลเศวตฉัตร ซึ่งเป็นเครื่องประกอบพระราชอิสริยยศของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง รูปลายหงส์ประคองฉัตร หมายถึง พระสิริโฉมสง่างามสูงค่าดังหงส์ ลวดลายไทย สื่อให้เห็นพระปรีชาด้านศิลปวัฒนธรรม พระราชทานกำเนิดศิลปาชีพ และทรงส่งเสริมเอกลักษณ์ชาติไทยให้แพร่หลายในไทยและต่างประเทศ เลขไทย ๙๐ ภายใต้มาลัยหัวใจ สื่อถึงเลขมงคลที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 90 พรรษา

สิ่งที่ระลึก

สถานที่

สวนป่าเบญจกิติ

• สวนป่าเบญจกิติ สวนสาธารณะที่เป็นสวนป่าแห่งแรกในกรุงเทพมหานคร สร้างบนพื้นที่เดิมของโรงงานยาสูบ เขตคลองเตย โดยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดสวนป่าเบญจกิติอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2565

เหรียญและเข็ม

แพรแถบเหรียญราชอิสริยาภรณ์

• เหรียญราชอิสริยาภรณ์ ลักษณะเป็นเหรียญกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 32 มิลลิเมตร ทำด้วยเงิน ด้านหน้ากลางเหรียญมีพระรูปสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงกุณฑลเพชร ฉลองพระองค์ชุดไทย ทรงผ้าทรงสะพักประจำเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ เฉวียงพระอังสา ทรงสายสร้อยมหาจักรี ดาราจักรี และสายสะพายจักรี พระอังสาเบื้องซ้ายประดับดวงตราปฐมจุลจอมเกล้า และเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 1 ภายในวงขอบเหรียญเบื้องล่างมีข้อความพระนามาภิไธยด้านหลังกลางเหรียญมีอักษรพระนามาภิไธย 'ส.ก.' อยู่ภายใต้พระมหามงกุฎ ภายในวงขอบเหรียญเบื้องล่างมีข้อความว่า 'เฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๕' ด้านหน้าขอบนอกเหรียญเบื้องบนมีอักษรพระนามาภิไธย 'ส.ก.' อยู่ภายใต้พระมหามงกุฎ สำหรับแพรแถบมีสีพื้นหลักเป็นสีฟ้า ขนาบด้วยริ้วสีขาวและริ้วสีน้ำเงิน
• เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก จัดทำโดยกระทรวงการคลัง มี 4 ชนิด ได้แก่ ทองคำ, เงิน, ทองแดงผสมนิกเกิลขัดเงา และทองแดงผสมนิกเกิลไม่ขัดเงา
• เข็มที่ระลึก จัดทำโดยสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี พื้นเข็มทำด้วยทองเหลือง ด้านหน้าและหลังเป็นลายรัศมี ขอบสีทอง ด้านหน้ามีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฯ ลงยาสีฟ้า, ขาว, แดง และน้ำเงิน

ดูเพิ่ม

• พระราชพิธีฉลองพระชนมายุ 90 พรรษา 21 ตุลาคม 2533