หม่อมหลวงบัว กิติยากร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หม่อมหลวงบัว กิติยากร
Bua Snidvongs.jpg
เกิด หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์
25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452
ถึงแก่กรรม 19 กันยายน พ.ศ. 2542 (89 ปี)
โรงพยาบาลศิริราช ประเทศไทย
คู่สมรส พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านักขัตรมงคล กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ
บุตร หม่อมราชวงศ์กัลยาณกิติ์ กิติยากร
หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
ท่านผู้หญิงบุษบา สธนพงศ์
บิดามารดา เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
ท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา)

หม่อมหลวงบัว กิติยากร (สกุลเดิม: สนิทวงศ์; 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 - 19 กันยายน พ.ศ. 2542) เป็นธิดาของพลเอกเจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) และท้าววนิดาพิจาริณี เป็นหม่อมในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านักขัตรมงคล กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ เป็นที่รู้จักในฐานะพระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และพระสัสสุ (แม่ยาย) ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รวมถึงเป็นพระอัยกี (ยาย) ในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร

ประวัติ[แก้]

หม่อมหลวงบัว กิติยากร มีนามเดิมว่า หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์ เกิดเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 เป็นธิดาของเจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) กับท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา; สกุลเดิม ณ บางช้าง[1]) มีพี่น้องร่วมบิดามารดาได้แก่ หม่อมหลวงจินดา สนิทวงศ์ และท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค และพี่น้องร่วมบิดาแต่ต่างมารดาอีก 12 คน[2]

หม่อมหลวงบัว เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนสายปัญญา และโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย[3] ภายหลังได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ เข้าถวายงาน เป็นนางพระกำนัลในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เมื่อ พ.ศ. 2471[4] ในปีนั้นพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสร้างภาพยนตร์เงียบขาวดำ ชื่อเรื่อง แหวนวิเศษ และทรงให้หม่อมหลวงบัว รับบทเป็น "นางพรายน้ำ" นางเอกของเรื่อง [4]

เสกสมรส[แก้]

หม่อมหลวงบัว สมรสกับหม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร (ต่อมาคือ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านักขัตรมงคล กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ) ขณะดำรงตำแหน่งผู้ช่วยเสนาธิการทหารบก พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเสกสมรสให้เมื่อประมาณกลางปี พ.ศ. 2471 มีพระโอรสและพระธิดา 1 พระองค์และ 3 ท่านดังนี้ [4]

  1. หม่อมราชวงศ์กัลยาณกิติ์ กิติยากร (20 กันยายน 2472 — 15 พฤษภาคม 2530) สมรสกับท่านผู้หญิงอรุณ กิติยากร ณ อยุธยา (สกุลเดิม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) มีบุตรธิดาสองคน [5]
  2. หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร (2 พฤศจิกายน 2473 — 5 พฤษภาคม 2547) สมรสกับท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร (พระนามเดิม หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล)[6] มีธิดาสองคน[7][8]
  3. สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 —ปัจจุบัน) ราชาภิเษกสมรสกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระราชบุตรสี่พระองค์
  4. ท่านผู้หญิงบุษบา สธนพงศ์ (2 สิงหาคม พ.ศ. 2477 —) สมรสครั้งแรกกับหม่อมหลวงทวีสันต์ ลดาวัลย์ สมรสครั้งที่สองกับนาวาเอกสุรยุทธ สธนพงศ์ มีธิดาจากการสมรสครั้งแรกหนึ่งคน[9][10]

หม่อมหลวงบัวถึงแก่พิราลัย ด้วยอาการนิ่วในถุงน้ำดี ที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2542[11]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

ลำดับสาแหรก[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. สมภพ ภิรมย์, ศาสตราจารย์ น.อ. "สาแหรกครอบครัว (Family Tree) ลำดับพระมหากษัตริย์ในพระบรมราชจักรีวงศ์เฉพาะสายที่สืบราชสมบัติ". พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:อมรินทร์การพิมพ์. 2528
  2. อรวรรณ ทรัพย์พลอย. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2552. 352 หน้า. ISBN 978-974-341-578-4
  3. ""ท่านผู้หญิงวิระยา ชวกุล" มองความผิดกาลเทศะของ "เสธ.อ้าย" และเหตุใด "ไพร่" จึงเป็นคำ "โก้"". มติชนออนไลน์. 6 ธันวาคม พ.ศ. 2555. สืบค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2558. 
  4. 4.0 4.1 4.2 ประวัติ หม่อมหลวงบัว กิติยากร
  5. http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/thailand/i474.html
  6. ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๓/๒๔๙๙ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ (หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล), เล่ม ๗๓, ตอน ๕๙, ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๙ หน้า ๒๑๒๖
  7. กิติวัฒนา (ไชยันต์) ปกมนตรี, หม่อมราชวงศ์. สายพระโลหิตในพระพุทธเจ้าหลวง. กรุงเทพฯ : ดีเอ็มดี, พ.ศ. 2551. 290 หน้า. ISBN 978-974-312-022-0
  8. http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/thailand/i75.html
  9. http://www.newswit.com/news/2006-08-30/1506-
  10. กิติวัฒนา (ไชยันต์) ปกมนตรี, หม่อมราชวงศ์. สายพระโลหิตในพระพุทธเจ้าหลวง. กรุงเทพฯ : ดีเอ็มดี, พ.ศ. 2551. 290 หน้า. ISBN 978-974-312-022-0
  11. กองบรรณาธิการมติชน. 289 ข่าวดัง 3 ทศวรรษหนังสือพิมพ์มติชน พ.ศ. 2521-2549. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์มติชน, พ.ศ. 2549. 424 หน้า. ISBN 974-323-889-1
  12. "แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 67 (25 ง): 1805. 2 พฤษภาคม 2493. 
  13. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 108 (208 ง ฉบับพิเศษ): 1. 28 พฤศจิกายน 2534. 
  14. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 113 (22 ข): 1. 4 ธันวาคม 2539. 
  15. "พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญ". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 44 (0 ง): 2567. 20 พฤศจิกายน 2470. 
  16. "แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 70 (17 ง): 1010. 10 มีนาคม 2496.