ภาษาไทใหญ่
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาไทใหญ่ ลิ่กไต๊ လိၵ်ႈတႆးဢမ်ႇၼၼ်ၽႃႇသႃႇတႆး(ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး) |
||
|---|---|---|
| พูดใน: | พม่า | |
| ภูมิภาค: | ทวีปเอเชีย | |
| จำนวนผู้พูด: | 3.3 ล้านคน | |
| อันดับ: | 126 | |
| ตระกูลภาษา: | ภาษากลุ่มไท-กะได ภาษากลุ่มไต ภาษากลุ่มไตตะวันตกเฉียงเหนือ ภาษาไทใหญ่ |
|
| ระบบการเขียน: | อักษรไทใหญ่ | |
| รหัสภาษา | ||
| ISO 639-1: | ไม่มี | |
| ISO 639-2: | shn | |
| ISO 639-3: | shn | |
| หมายเหตุ: บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากลปรากฏอยู่ คุณอาจต้องการไทป์เฟซที่รองรับยูนิโคดเพื่อการแสดงผลที่สมบูรณ์ | ||
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา |
||
ภาษาไทใหญ่(ไทใหญ่: ลิ่กไต๊) เป็นภาษาตระกูลไท-กะได ใช้พูดในภาคเหนือของประเทศพม่า ประเทศไทย และทางตอนใต้ของประเทศจีน มีเสียงวรรณยุกต์ 5 เสียง ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนผู้พูดที่แน่นอน เนื่องจากสงครามระหว่างพม่ากับไทใหญ่ ทำให้การเข้าไปศึกษาเกี่ยวกับชาวไทใหญ่ทำได้ยาก คาดว่ามีผู้พูดราว 4-30 ล้านคน มีอักษรเป็นของตนเอง 2 ชนิดคือ อักษรไทใหญ่ ใช้ในพม่า และอักษรไทใต้คง ใช้ในจีน
แม้ว่าจะมีคำกล่าวว่า "อย่ากิ๋นอย่างม่าน อย่าต๋านอย่างไต" ซึ่งเปรียบเทียบกับวิถีชีวิตที่แตกต่างกันของชาวพม่า ที่ให้ความสำคัญกับการกินอยู่ กับชาวไทใหญ่ที่ให้ความสำคัญแก่การทำบุญ ถึงกระนั้นไทใหญ่ก็รับวัฒนธรรม ศาสนา ตลอดจนถึงคำในภาษาพม่าเข้ามามาก จนคำไทใหญ่หลายถิ่นเป็นกว๊ามไตโล้เล้ คือไทใหญ่พูดคำพม่าปนไปหมด เช่นที่เมืองสีป้อ และเมืองยางเป็นต้น[1]
เนื้อหา |
[แก้] สำเนียงท้องถิ่น
ภาษาไทใหญ่มีสำเนียงแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น ฉานเหนือ ฉานใต้ เชียงตุง และพรมแดนติดกับจีนเรียกว่า ไทเหนือ โดยภาษาเมืองหนอง ถือเป็นภาษาไทหลวง สำเนียงของฉานเหนือ และฉานใต้จะแตกต่างโดยชัดเจน ส่วนที่เชียงตุงชนส่วนใหญ่มีเชื้อสายไทเขิน โดยมีส่วนต่างกับภาษาไทใหญ่อื่นๆ มาก และมีศัพท์เฉพาะค่อนข้างมาก และเสียง ร. ไม่เป็น ฮ. ไปทั้งหมด โดยเชียงตุงกับมืองไหยจะมีสุภาษิตคล้ายคลึงกันมากเลยทีเดียว
[แก้] การทักทาย (ล่องโต้งตั้ก)
หม่าอื่อ-สุง-ข้า(
) สวัสดีครับ/ค่ะ
คำว่า หม่าอื่อ-สุง ตรงกับคำไทยว่า ใหม่สูง หมายถึง เจริญ ก้าวหน้า ใช้เป็นคำทักทาย หมายถึง สวัสดี มีการเติมคำว่า ข้า ลงไปเพื่อบอกความสุภาพเช่นเดียวกับ ครับและค่ะในภาษาไทย
หยู่-หลี-ฮ้า สบายดีหรือ ယူႇလီႁႃႉ? ตรงกับคำไทยว่า อยู่ดีหรือ
หยู่-หลี-อยู่-ข้า สบายดีครับ/ค่ะ ယူႇလီယူႇၶႃႈ แล้วท่าน/คุณล่ะสบายดีหรือ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်/သူၶဝ်ေၵႃႈယူႇလီယူႇေၼႃႈ?
หยู่-หลี-อยู่-ข้า สบายดีครับ/ค่ะ ขอคุณ ယူႇလီယူႇၶႃႈ ၶွပ်ႈၸႂ်ၶႃႈ
[แก้] การนับเลข (ล่อง-นั่บ-อ่าน)
လွင်ႈၼပ့်ဢၢၼ်ႇ
(႑) หนึ้ง (႒) สอง (႓) สาม (႔) สี่ (႕) ห้า (႖) ฮก (႗) เจ๊ต (႘) แปต (႙) เก้า (႑႐) ซิป
-เอ๊ต (เลขหนึ่งในหลักหน่วยเช่นเดียวกับภาษาไทย) ဢဵတ်း
ซีบเอ๊ด (สิบเอ็ต) သိပ်းဢဵတ်း(႑႑)
ซ้าว (ยี่สิบ) သၢဝ်း(႒႐)
ปาก (ร้อย) ပၢၵ်ႇ(႑႐႐)
เหง (พัน) ႁဵင်(႑ႇ႐႐႐)
หมื่น မိုၼ်ႇ(႑႐ႇ႐႐႐)
แสน သႅၼ်(႑႐႐ႇ႐႐႐)
ล่าน လၢၼ့်(႑ႇ႐႐႐ႇ႐႐႐)
[แก้] เวลา (ย้าม)
ယၢမ်း
[แก้] ปี เดือน วัน (ปี๋ เหลิน วั้น)
ပီႊလူိၼ်ဝၼ်း
[แก้] อ้างอิง
- ^ บรรจบ พันธุเมธา. ไปสอบคำไทย. โครงการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย กระทรวงศึกษาธิการ, 2522
|
||||||||||||||||||||||||||
