ภาษาไทใหญ่

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ภาษาไทใหญ่
ลิ่กไต๊ လိၵ်ႈတႆးဢမ်ႇၼၼ်ၽႃႇသႃႇတႆး
(ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး)
พูดใน: พม่า 
ภูมิภาค: ทวีปเอเชีย
จำนวนผู้พูด: 3.3 ล้านคน 
อันดับ: 126
ตระกูลภาษา: ภาษากลุ่มไท-กะได
 ภาษากลุ่มไต
  ภาษากลุ่มไตตะวันตกเฉียงเหนือ
   ภาษาไทใหญ่ 
ระบบการเขียน: อักษรไทใหญ่
รหัสภาษา
ISO 639-1: ไม่มี
ISO 639-2: shn
ISO 639-3: shn
สารานุกรมภาษา ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาไทใหญ่(ไทใหญ่: ลิ่กไต๊) เป็นภาษาตระกูลไท-กะได ใช้พูดในภาคเหนือของประเทศพม่า ประเทศไทย และทางตอนใต้ของประเทศจีน มีเสียงวรรณยุกต์ 5 เสียง ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนผู้พูดที่แน่นอน เนื่องจากสงครามระหว่างพม่ากับไทใหญ่ ทำให้การเข้าไปศึกษาเกี่ยวกับชาวไทใหญ่ทำได้ยาก คาดว่ามีผู้พูดราว 4-30 ล้านคน มีอักษรเป็นของตนเอง 2 ชนิดคือ อักษรไทใหญ่ ใช้ในพม่า และอักษรไทใต้คง ใช้ในจีน

แม้ว่าจะมีคำกล่าวว่า "อย่ากิ๋นอย่างม่าน อย่าต๋านอย่างไต" ซึ่งเปรียบเทียบกับวิถีชีวิตที่แตกต่างกันของชาวพม่า ที่ให้ความสำคัญกับการกินอยู่ กับชาวไทใหญ่ที่ให้ความสำคัญแก่การทำบุญ ถึงกระนั้นไทใหญ่ก็รับวัฒนธรรม ศาสนา ตลอดจนถึงคำในภาษาพม่าเข้ามามาก จนคำไทใหญ่หลายถิ่นเป็นกว๊ามไตโล้เล้ คือไทใหญ่พูดคำพม่าปนไปหมด เช่นที่เมืองสีป้อ และเมืองยางเป็นต้น[1]

เนื้อหา

[แก้] สำเนียงท้องถิ่น

ภาษาไทใหญ่มีสำเนียงแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น ฉานเหนือ ฉานใต้ เชียงตุง และพรมแดนติดกับจีนเรียกว่า ไทเหนือ โดยภาษาเมืองหนอง ถือเป็นภาษาไทหลวง สำเนียงของฉานเหนือ และฉานใต้จะแตกต่างโดยชัดเจน ส่วนที่เชียงตุงชนส่วนใหญ่มีเชื้อสายไทเขิน โดยมีส่วนต่างกับภาษาไทใหญ่อื่นๆ มาก และมีศัพท์เฉพาะค่อนข้างมาก และเสียง ร. ไม่เป็น ฮ. ไปทั้งหมด โดยเชียงตุงกับมืองไหยจะมีสุภาษิตคล้ายคลึงกันมากเลยทีเดียว

[แก้] การทักทาย (ล่องโต้งตั้ก)

หม่าอื่อ-สุง-ข้า() สวัสดีครับ/ค่ะ

คำว่า หม่าอื่อ-สุง ตรงกับคำไทยว่า ใหม่สูง หมายถึง เจริญ ก้าวหน้า ใช้เป็นคำทักทาย หมายถึง สวัสดี มีการเติมคำว่า ข้า ลงไปเพื่อบอกความสุภาพเช่นเดียวกับ ครับและค่ะในภาษาไทย


หยู่-หลี-ฮ้า สบายดีหรือ ယူႇလီႁႃႉ? ตรงกับคำไทยว่า อยู่ดีหรือ


หยู่-หลี-อยู่-ข้า สบายดีครับ/ค่ะ ယူႇလီယူႇၶႃႈ แล้วท่าน/คุณล่ะสบายดีหรือ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်/သူၶဝ်ေၵႃႈယူႇလီယူႇေၼႃႈ?

หยู่-หลี-อยู่-ข้า สบายดีครับ/ค่ะ ขอคุณ ယူႇလီယူႇၶႃႈ ၶွပ်ႈၸႂ်ၶႃႈ

[แก้] การนับเลข (ล่อง-นั่บ-อ่าน)

လွင်ႈၼပ့်ဢၢၼ်ႇ

(႑) หนึ้ง (႒) สอง (႓) สาม (႔) สี่ (႕) ห้า (႖) ฮก (႗) เจ๊ต (႘) แปต (႙) เก้า (႑႐) ซิป

-เอ๊ต (เลขหนึ่งในหลักหน่วยเช่นเดียวกับภาษาไทย) ဢဵတ်း

ซีบเอ๊ด (สิบเอ็ต) သိပ်းဢဵတ်း(႑႑)

ซ้าว (ยี่สิบ) သၢဝ်း(႒႐)

ปาก (ร้อย) ပၢၵ်ႇ(႑႐႐)

เหง (พัน) ႁဵင်(႑ႇ႐႐႐)

หมื่น မိုၼ်ႇ(႑႐ႇ႐႐႐)

แสน သႅၼ်(႑႐႐ႇ႐႐႐)

ล่าน လၢၼ့်(႑ႇ႐႐႐ႇ႐႐႐)

[แก้] เวลา (ย้าม)

ယၢမ်း


[แก้] ปี เดือน วัน (ปี๋ เหลิน วั้น)

ပီႊလူိၼ်ဝၼ်း

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ บรรจบ พันธุเมธา. ไปสอบคำไทย. โครงการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย กระทรวงศึกษาธิการ, 2522
เครื่องมือส่วนตัว