ภาษาหมิ่นใต้

ภาษาหมิ่นใต้/หมิ่นหนาน 閩南語 / 闽南语 Bân-lâm-gú
พูดใน:	จีน, ไต้หวัน มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, สิงคโปร์, ฟิลิปปินส์,ไทย(บริเวณจังหวัดภูเก็ตและใกล้เคียง) และบริเวณอื่นๆ
ภูมิภาค:	ทางใต้ของ มณฑลฝูเจี้ยน ; เขตเจ้าซัว-ซานตัว (เจ้าซาน) และคาบสมุทรเหลยซัว ใน มณฑลกวางตุ้ง; ส่วนใหญ่ในไต้หวันและ เกาะไหหลำ (ถ้ารวมภาษาไหหลำ) เมืองเฉาโจว(แต้จิ๋ว)มณฑลกวางตุ้ง
จำนวนผู้พูด:	49 ล้านคน
อันดับ:	21 (ถ้ารวมภาษาไหหลำ)
ตระกูลภาษา:	จีน-ทิเบต  ภาษาจีน   ภาษาหมิ่น    ภาษาหมิ่นใต้/หมิ่นหนาน
สถานะทางการ
ภาษาทางการใน:	None ( สำเนียงหนึ่งเป็นภาษาประจำชาติของไต้หวัน เรียก ภาษาไต้หวัน )
ผู้วางระเบียบ:	None (จีน) กระทรวงศึกษาธิการและองค์กรเอกชน (ใน ไต้หวัน)
รหัสภาษา
ISO 639-1:	zh
ISO 639-2:	chi (B)	zho (T)
ISO 639-3:	nan
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาหมิ่นใต้, ภาษาหมิ่นหนาน เป็นสำเนียงของภาษาจีน ใช้พูดทางใต้ ของมณฑลฝูเจี้ยน และบริเวณใกล้เคียง และโดยลูกหลานของผู้อพยพจากบริเวณนี้เข้าไปยังบริเวณอื่นๆทั่วโลก โดยทั่วไปภาษาหมิ่นใต้เป็นชื่อเรียกโดยชาวจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สำเนียงหนึ่งในภาษานี้เรียกภาษาไต้หวัน อยู่ในกลุ่มภาษาหมิ่น ของภาษาจีน โดยปกติไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาหมิ่นตะวันออก ภาษาจีนกวางตุ้ง และภาษาจีนกลาง

ภาษาหมิ่นใต้

ภาษาหมิ่นใต้ใช้พูดทางใต้ของมณฑลฝูเจี้ยนและทางตะวันออกของมณฑลกวางตุ้ง รวมทั้งเกาะไหหลำ สำเนียงฮกโลของภาษานี้ถือเป็นภาษาประจำชาติของไต้หวันเรียกภาษาไต้หวัน ผู้พูดภาษาหมิ่นใต้มีมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งใน ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และ ไทย ภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่วนหนึ่งมาจากเขตเจ้าซานในกวางตุ้งและพูดภาษาหมิ่นใต้สำเนียงแต้จิ๋ว นอกจากนี้ภาษาหมิ่นใต้ยังเป็นภาษาแม่ของชาวจีนในฟิลิปปินส์อีกราว 98.5 % ซึ่งพูดสำเนียงลันนัง ประเทศไทยพูดกันมากในจังหวัดภูเก็ตและบริเวณโดยรอบ ซึ่งพูดสำเนียง ปีนังฮกเกี้ยน เป็นสำเนียงที่พูดในปีนัง ซึ่งเดิมเป็นสำเนียงของเมืองฉวนโจว และ เป็นต้นภาษาทำให้เกิดภาษาไทยบ้าบ๋าภูเก็ต ซึ่งมีคำยืมในภาษาหมิ่นใต้ (สำเนียงจวนโจว) จำนวนมาก

การกระจายตัวของผู้พูดภาษาจีนสำเนียงต่างๆ

ความแตกต่างของภาษา

ภาษาหมิ่นใต้ไม่มีรูปแบบมาตรฐาน ผู้พูดภาษานี้จะเรียนการอ่านภาษาจีนกลางในโรงเรียน ไม่มีการพัฒนาระบบการเขียนเป็นของตนเอง จนในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาระบบการเขียนที่เป็นมาตรฐานคือใช้อักษรจีนและอักษรโรมัน

• อักษรจีนใช้ตามแบบภาษาจีนกลาง แต่มีการเพิ่มอักษรบางตัวที่ใช้เฉพาะภาษาหมิ่นใต้ ใช้ในจีน ไต้หวัน สิงคโปร์ และบริเวณอื่นๆในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• อักษรโรมัน ใช้กับภาษาไต้หวันพัฒนาขึ้นโดยมิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศจีน และปรับปรุงต่อมาโดยมิชชันนารีในไต้หวัน เริ่มเป็นที่แพร่หลายเมื่อประมาณ พ.ศ. 2433 การใช้อักษรโรมันผสมกับอักษรจีนมีให้เห็นบ้างแต่ไม่เป็นที่นิยมมากนัก เอกสารที่เขียนด้วยภาษาหมิ่นใต้รุ่นแรก ๆ เขียนเมื่อ พ.ศ. 2109 ในสมัยราชวงศ์หมิง

พยัญชนะ

มีพยัญชนะ 19 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 9 เสียง สระมี 12 เสียง ไม่มีความแตกต่างระหว่างสระเสียงสั้นกับสระเสียงยาว วรรณยุกต์มี 5 เสียง

ไวยากรณ์

เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ไม่มีการผันคำกริยาตามกาล

สำเนียงในภาษาหมิ่นหนาน

สำเนียงฮกโล๋ (ฮกเกี้ยน)

เป็นสำเนียงหลักในภาษาหมิ่นหนาน ยังแตกออกเป็นอีกหลายสำเนียงย่อยในแต่ละท้องถิ่น เป็นภาษาที่พูดกันในบริเวณทางตอนใต้ของมณฑลฮกเกี้ยน

• สำเนียงฉวนโจว
  • ปีนังฮกเกี้ยน
  • ลันนัง
  • มลายูฮกเกี้ยนตะวันออก
  • สิงคโปร์ฮกเกี้ยน
  • ฮกเกี้ยนถิ่นกัวลาลัมเปอร์
• สำเนียงเซียะเหมิน
  • ไต้หวันฮกเกี้ยน

สำเนียงแต้จิ๋ว

เป็นสำเนียงที่พูดกันในเมืองโฉวได้รับอิธิพลจากสำเนียงฮกโล๋

ตารางเทียบ

ไทย	อักษรจีน	ท้องถิ่น	Pe̍h-ōe-jī	IPA	Teochew Peng'Im
สอง	二	เฉี่ยนโจว, ไทเป	lī	li˧	no6, ri6 (nõ˧˥, zi˧˥)
		เซียะเหมิน, จั่งโจว, ไถ่หนาน, ภูเก็ต, ปีนัง	jī	dzi˧
ป่วย	病 (生)	เฉี่ยนโจว, เซียะเหมิน, ไทเป	pīⁿ	pĩ˧	bên7 (pẽ˩)
		ไถ่หนาน, จั่งโจว, ภูเก็ต, ปีนัง	pēⁿ	pẽ˧
ไข่	卵 (遠)	เฉี่ยนโจว, เซียะเหมิน, ไต้หวัน	nn̄g	nŋ˧	neng6 (nŋ˧˥)
		Zhangzhou	nūi	nui˧
ตะเกียบ	箸 (豬)	Quanzhou	tīr	tɯ˧	de7 (tɤ˩)
		Xiamen	tū	tu˧
		Zhangzhou, Taiwan	tī	ti˧
รองเท้า	鞋 (街)
		Quanzhou, Xiamen, Taipei	uê	ue˧˥
		Zhangzhou, Tainan	ê	e˧˥
หนัง	皮 (未)	Quanzhou	phêr	pʰə˨˩	puê5 (pʰue˩)
		Xiamen, Taipei	phê	pʰe˨˩
		Zhangzhou, Tainan	phôe	pʰue˧
ไก่	雞 (細)	Quanzhou, Xiamen	koe	kue	koy
		Zhangzhou, Taiwan	ke	ke
ไฟ	火 (過)	Quanzhou	hə	hə	huéh
		เซียะเหมิน	hé	he
		เฉี่ยนโจว, ไต้หวัน, ภูเก็ต, ปีนัง	hoé	hue
ความคิด	思	Quanzhou	sy	sɯ	siuh
		Xiamen, Taipei	su	su
		Zhangzhou, Tainan	si	si

อ้างอิง

• ขวัญจิต ศศิวงศาโรจน์. สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์:ฮกเกี้ยน. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท. 2543