ประเทศกายอานา

สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา Co-operative Republic of Guyana (อังกฤษ)
ธงชาติ
คำขวัญ: One People, One Nation, One Destiny (หนึ่งชนชาติ หนึ่งชาติ หนึ่งชะตากรรม)
เพลงชาติ: Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains
เมืองหลวง (และเมืองใหญ่สุด)		จอร์จทาวน์ 6°48′N 58°10′W
ภาษาทางการ		ภาษาอังกฤษ
การปกครอง		สาธารณรัฐ
-	ประธานาธิบดี	ดอนัลด์ ราโมทาร์
-	นายกรัฐมนตรี	แซม ฮินดส์
ประกาศเอกราช
-	จาก สหราชอาณาจักร	26 พฤษภาคม พ.ศ. 2509
พื้นที่
-	รวม	214,970 ตร.กม. (84) 83,000.4 ตร.ไมล์
-	แหล่งน้ำ (%)	8.4
ประชากร
-	กรกฎาคม 2548 (ประเมิน)	765,2831,2 (อันดับที่ 163)
-	2545 (สำมะโน)	751,223
-	ความหนาแน่น	3.6 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 184) 9.2 คน/ตร.ไมล์
จีดีพี (อำนาจซื้อ)		2548 (ประมาณ)
-	รวม	45 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 172)
-	ต่อหัว	3,900 ดอลลาร์สหรัฐ (147)
HDI (2546)		0.720 (ปานกลาง) (อันดับที่ 107)
สกุลเงิน		ดอลลาร์กายอานา (GYD)
เขตเวลา		(UTC-4)
ระบบจราจร		ซ้ายมือ
โดเมนบนสุด		.gy
รหัสโทรศัพท์		592

กายอานา (อังกฤษ: Guyana) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา (อังกฤษ: Co-operative Republic of Guyana) เป็นประเทศที่ตั้งอยู่แถบชายฝั่งทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ประกอบไปด้วยภาคตะวันตกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นกายอานา (ภาษาของชาวเผ่าอินเดียนแดงในอเมริกา หมายถึง ดินแดนแห่งน้ำหลาก) พรมแดนด้านตะวันออกจรดประเทศซูรินาเม พรมแดนด้านใต้ติดกับประเทศบราซิล พรมแดนด้านตะวันตกติดกับเวเนซุเอลา และด้านเหนือติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีปัญหาพิพาทเรื่องพรมแดนกับเวเนซุเอลา เช่นเดียวกันกับพรมแดนด้านใต้ส่วนใหญ่ที่ติดกับซูรินาเม (ตลอดแนวชายฝั่งตอนบนของแม่น้ำคูรานทีน)

การเมือง

วันที่ได้รับเอกราช

26 พฤษภาคม 2509 (จากอังกฤษ)

รัฐธรรมนูญ

6 ต.ค. 2523

ฝ่ายบริหาร

ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐ นายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ประธานาธิบดีมาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม จากตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองระบบบัญชีรายชื่อในการเลือกตั้งขั้นต้น ซึ่งจะมีขึ้นทุกๆ 5 ปี (ไม่จำกัดวาระ)

ฝ่ายนิติบัญญัติ

ระบบสภาเดียว (Unicameral National Assembly) สมาชิกจำนวน 65 ที่นั่ง มาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี นอกจากนี้ ประธานาธิบดียังเป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งได้ไม่เกิน 4 คน เลขาธิการรัฐสภาที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งอีก 2 คน

ฝ่ายตุลาการ

ศาลสูงสุด (Supreme Court of Judicature) ประกอบด้วย High Court (ศาลสูง) และ Court of Appeal (ศาลอุทธรณ์) โดยให้สิทธิ์ในการอุทธรณ์ครั้งสุดท้ายไปยัง Caribbean Court of Justice (CCJ)

ระบบกฎหมาย

ระบบกฎหมายจารีตประเพณี มีรากฐานมาจากกฎหมายของอังกฤษ โดยได้รับอิทธิพลจากระบบประมวลกฎหมายโรมัน - ดัชท์ (Roman - Dutch Civil Law)

ภูมิศาสตร์

ลักษณะภูมิประเทศ

ส่วนมากเป็นที่ราบสูงลูกฟูก ที่ราบต่ำชายทะเล ทางตอนใต้มีลักษณะแบบทุ่งหญ้าสะวันนา

ลักษณะภูมิอากาศ

ร้อน ชื้นและฝนตกชุก ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือกำลังแรงปานกลาง โดยฤดูฝนจะอยู่ในช่วงเดือนพฤษภาคม - สิงหาคม และเดือนพฤศจิกายน - มกราคม

เศรษฐกิจ

ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP)

2.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

GDP รายบุคคล

7,500 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

อัตราการเจริญเติบโต GDP

5.3% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

GDP แยกตามภาคการผลิต

ภาคการเกษตร 24.2% ภาคอุตสาหกรรม 24% ภาคการบริการ 51.8% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554) อัตราเงินเฟ้อ (Consumer Prices)

2.5% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

ผลผลิตทางการเกษตร

อ้อย ข้าว กุ้งฝอย ปลา น้ำมันพืช เนื้อวัว เนื้อสุกร เป็ดไก่ ผลิตภัณฑ์นม

อุตสาหกรรม

อะลูมิเนียม น้ำตาล โรงสีข้าว ไม้ สิ่งทอ เหมืองทอง

อัตราการเติบโตภาคอุตสาหกรรม

2.5% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2553)

หนี้สาธารณะ

57% ของ GDP (ค่าประมาณ พ.ศ. 2553)

ดุลบัญชีเดินสะพัด

-297.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2553)

มูลค่าการส่งออก

1.059 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

สินค้าส่งออก

น้ำตาล ทองคำ แร่อะลูมิเนียม ออกไซด์ของอะลูมิเนียม (Alumina) ข้าว กุ้งฝอย กากน้ำตาล เหล้ารัม ไม้

ประเทศคู่ค้า (ส่งออก)ที่สำคัญ

แคนาดา 24.6%, สหรัฐ 24.6% ยูเครน 6% เนเธอแลนด์ 4.9% ตรินิแดด - โตเบโก 4.6%, Portugal 4.5%, จาไมกา 4.5% จาไมกา 4.1% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2553)

มูลค่าการนำเข้า

1.601 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2554)

สินค้านำเข้า

เครื่องจักรโรงงาน ปิโตรเลียม อาหาร

ประเทศคู่ค้า (นำเข้า)ที่สำคัญ

ตรินิแดด - โตเบโก 24.2% สหรัฐ 23.1% คิวบา 6.7% จีน 6.7% เกาหลีใต้ 4.1% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2553)

สกุลเงิน

ดอลลาร์กายอานา (Guyanese dollar)

สัญลักษณ์เงิน

GYD

แหล่งข้อมูลอื่น

• ประเทศกายอานา ข้อมูลการท่องเที่ยวจาก วิกิท่องเที่ยว
• ประเทศกายอานา ที่ ดีมอซ