โอเชียเนีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แผนที่โอเชียเนีย

โอเชียเนีย (อังกฤษ: Oceania) เป็นชื่อที่ใช้เรียกกลุ่มของหมู่เกาะต่าง  ๆ ในมหาสมุทรแปซิฟิก[1] การใช้ในวงแคบ หมายถึง หมู่เกาะพอลินีเซีย (รวมนิวซีแลนด์) หมู่เกาะเมลานีเซีย (รวมนิวกินี) และหมู่เกาะไมโครนีเซีย การใช้ในวงกว้างจะรวมออสเตรเลียเข้าไปด้วย และอาจรวมถึงกลุ่มเกาะมลายู บางทีนำไปใช้ในความหมายที่รวมเอาเกาะอื่นๆ เข้าไว้ เช่น ญี่ปุ่นและหมู่เกาะอาลิวเชียน แต่พบน้อยมาก

"โอเชียเนีย" หมายถึง กลุ่มประเทศและหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก รวมทวีปออสเตรเลียซึ่งเป็นทวีปที่มีขนาดเล็กที่สุด เนื้อที่ราว 7.7 ล้านตารางกิโลเมตร เล็กกว่าทวีปเอเชียถึง 6 เท่า ประกอบด้วย ผืนแผ่นดินที่เป็นที่ตั้งของประเทศออสเตรเลีย ประเทศนิวซีแลนด์ และหมู่เกาะพอลินีเซีย หมู่เกาะไมโครนีเซีย หมู่เกาะเมลานีเซีย ทวีปออสเตรเลีย-โอเชียเนีย เป็นกลุ่มของหมู่เกาะจำนวนมากนับพันเกาะ อย่างไมโครนีเซียมีในครอบครองกว่า 600 เกาะ

ประเทศ[แก้]

  1. ธงของประเทศคิริบาส คิริบาส (ตาระวา)
  2. ธงของประเทศซามัว ซามัว (อาปีอา)
  3. ธงของประเทศตองกา ตองกา (นูกูอะโลฟา)
  4. ธงของประเทศตูวาลู ตูวาลู (ฟูนะฟูตี)
  5. ธงของประเทศนาอูรู นาอูรู (นาอูรู)
  6. ธงของประเทศนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์ (เวลลิงตัน)
  7. ธงของประเทศปาปัวนิวกินี ปาปัวนิวกินี (พอร์ตมอร์สบี)
  8. ธงของประเทศปาเลา ปาเลา (เมเลเกอ็อก)
  9. ธงของประเทศฟิจิ ฟิจิ (ซูวา)
  10. ธงของสหพันธรัฐไมโครนีเซีย ไมโครนีเซีย (ปาลีกีร์)
  11. ธงของประเทศวานูอาตู วานูอาตู (พอร์ตวิลา)
  12. ธงของหมู่เกาะโซโลมอน หมู่เกาะโซโลมอน (โฮนีอารา)
  13. ธงของสาธารณรัฐหมู่เกาะมาร์แชลล์ หมู่เกาะมาร์แชลล์ (มาจูโร)
  14. ธงของประเทศออสเตรเลีย ออสเตรเลีย (แคนเบอร์รา)

ดินแดน[แก้]

  1. ธงของกวม กวม (ธงของสหรัฐอเมริกา สหรัฐอเมริกา) | อากาญา
  2. ธงของหมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา (ธงของสหรัฐอเมริกา สหรัฐอเมริกา) | ไซปัน
  3. ธงของอเมริกันซามัว อเมริกันซามัว (ธงของสหรัฐอเมริกา สหรัฐอเมริกา) | ปาโกปาโก
  4. ธงของหมู่เกาะคุก หมู่เกาะคุก (ธงของประเทศนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์) | อะวารัว
  5. ธงของเฟรนช์โปลินีเซีย เฟรนช์โปลินีเซีย (ธงของประเทศฝรั่งเศส ฝรั่งเศส) | ปาเปเอเต
  6. ธงของนีอูเอ นีอูเอ (ธงของประเทศนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์) | อะโลฟี
  7. ธงของหมู่เกาะพิตแคร์น หมู่เกาะพิตแคร์น (ธงของสหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร) | แอดัมส์ทาวน์
  8. ธงของโตเกเลา โตเกเลา (ธงของประเทศนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์) | ไม่มี, แต่ละอะทอลล์มีศูนย์กลางการบริหาร
  9. ธงของหมู่เกาะวาลลิสและหมู่เกาะฟุตูนา วาลลิสและฟุตูนา (ธงของประเทศฝรั่งเศส ฝรั่งเศส) | มาตา-อูตู
  10. ธงของนิวแคลิโดเนีย นิวแคลิโดเนีย (ธงของประเทศฝรั่งเศส ฝรั่งเศส) | นูเมอา
  11. ธงของเกาะนอร์ฟอล์ก เกาะนอร์ฟอล์ก (ธงของประเทศออสเตรเลีย ออสเตรเลีย) | คิงส์ตัน
  12. ธงของหมู่เกาะโคโคส หมู่เกาะโคโคส (ธงของประเทศออสเตรเลีย ออสเตรเลีย) | เวสต์ไอแลนด์
  13. ธงของเกาะคริสต์มาส เกาะคริสต์มาส (ธงของประเทศออสเตรเลีย ออสเตรเลีย) | เดอะเซตเทิลเมนต์

ภูมิประเทศ[แก้]

โอเชียเนียส่วนใหญ่เป็นเกาะและพืดหินปะการัง กระทั่งแผ่นดินเกิดการยกตัว นอกจากนี้ ยังมีที่เป็นภูเขาไฟ เทือกเขาขรุขระทุรกันดาร ที่ราบแคบๆ ป่าทึบ และทุกประเทศลอยอยู่ท่ามกลางมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิก ภูมิอากาศร้อนชื้น ยกเว้นนิวซีแลนด์ที่เป็นแบบภาคพื้นสมุทร ฝนตกสม่ำเสมอตลอดปี ชุกมากแถบฝั่งตะวันตกของเกาะใต้ และออสเตรเลียที่แบ่งออกได้เป็น 7 เขตภูมิอากาศ คือ ร้อนชื้น ร้อนสลับแห้ง ทุ่งหญ้าเขตร้อน ทุ่งหญ้ากึ่งทะเลทราย เมดิเตอร์เรเนียน อบอุ่นชื้นแบบภาคพื้นสมุทร และแบบทะเลทราย

ในทวีปโอเชียเนียนั้นมีประวัติศาสตร์ที่ค่อนข้างจะเกี่ยวเนื่องกันของประเทศแต่ละประเทศ จักรวรรดิและอาณาจักรต่าง ๆ ที่สำคัญในโอเชียเนีย เช่น อาณาจักรของชาวเมารี จักรวรรดิตูอิตองกา หมู่เกาะโซโลมอน จักรวรรดิตูอิปูโลตูและจักรวรรดิตูอิมานูอา เป็นต้น

เกือบทั้งหมดเคยตกเป็นเมืองขึ้นของเจ้าอาณานิคมจากโลกตะวันตกมีทั้งประเทศอังกฤษ ประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมนี และสหรัฐอเมริกา

บางประเทศก่อกำเนิดจากผลพวงของสงคราม ทั้งสงครามระหว่างคนพื้นเมืองด้วยกันเองอย่างตองกา หรือการรวมประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ของหมู่เกาะโซโลมอน เฉพาะอย่างยิ่งการก่อเกิดของประเทศสำคัญคือออสเตรเลีย ก็เป็นผลมาจากหลังสงครามประกาศอิสรภาพในสหรัฐอเมริกายุติลง และอังกฤษมองหาแผ่นดินใหม่สำหรับการตั้งถิ่นฐานของผู้กระทำผิดแทนที่อาณานิคมในเขตแอตแลนติกเหนือ

คำ "โอเชียเนีย" ได้มาจากชื่อของ "เปลือกโลกมหาสมุทร-Oceanic plate" ทั้งนี้ เปลือกโลกประกอบด้วยแผ่นขนาดใหญ่ 6-10 แผ่น และมีแผ่นเล็กๆ ที่ประกอบกันขึ้นหลายๆ แผ่นต่อกันเหมือนแผ่นกระเบื้อง แผ่นเปลือกโลกเหล่านี้เรียกว่าเพลต (Plate) แบ่งเป็นเปลือกโลกทวีป-คอนติเนนเติล เพลต (Continental plate) และเปลือกโลกมหาสมุทร-โอเชียนิก เพลต (Oceanic plate)

อ้างอิง[แก้]

  1. For a history of the term, see Douglas & Ballard (2008) Foreign bodies: Oceania and the science of race 1750–1940

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]