ทวีปแอนตาร์กติกา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แอนตาร์กติกา
Flag of Antarctica.svg

แผนที่โลกแสดงที่ตั้งของทวีปแอนตาร์กติกา

พื้นที่ 14,000,000 กม²
(ไม่มีน้ำแข็ง 280,000 กม²
ปกคลุมด้วยน้ำแข็ง 13,720,000 กม²)
ประชากร ~1,000 (ไม่มีประชากรถาวร)
รัฐบาล ไม่มี, ปกครองโดยระบบสนธิสัญญาแอนตาร์กติกา (Antarctic Treaty System)
การอ้างสิทธิ์ในการถือครองดินแดน ธงของประเทศอาร์เจนตินา อาร์เจนตินา
ธงของประเทศออสเตรเลีย ออสเตรเลีย
ธงของประเทศชิลี ชิลี
ธงของประเทศฝรั่งเศส ฝรั่งเศส
ธงของประเทศนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์
ธงของประเทศนอร์เวย์ นอร์เวย์
ธงของสหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร
Internet TLD .aq
รหัสโทรศัพท์ +672
ภาพถ่ายดาวเทียมของทวีปแอนตาร์กติกา

แอนตาร์กติกา (อังกฤษ: Antarctica) เป็นทวีปที่อยู่รอบขั้วโลกใต้ของโลกล้อมรอบด้วยมหาสมุทร มีตำแหน่งอยู่ตรงข้ามกับเขตอาร์กติก ที่อยู่ใกล้ขั้วโลกเหนือ ตัวทวีปถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนโดยเทือกเขาทรานส์แอนตาร์กติก (transantarctic mountains) ถือว่าเป็นดินแดนที่มีอากาศหนาวเย็นที่สุดในโลก โดยพื้นที่เกือบทั้งหมดปกคลุมด้วยน้ำแข็ง โดยได้ชื่อว่าเป็น "ทวีปสีขาว" (White Continen)[1] และยังนับเป็นดินแดนร้างแล้ง (desert) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยไม่มีมนุษย์ตั้งรกรากอยู่อาศัยถาวร (แต่มีสถานีวิจัยกระจายอยู่ทั่วทวีป) สิ่งมีชีวิตพื้นถิ่นได้แก่ เพนกวิน แมวน้ำ และสาหร่าย

แม้ว่ามีตำนานเล่าขานเกี่ยวกับการมีอยู่ของดินแดนใต้ ("Terra Australis") ย้อนไปถึงยุคโบราณ แต่ส่วนใหญ่ยอมรับกันว่ามีการพบเห็นทวีปแอนตาร์กติกาครั้งแรกในปี พ.ศ. 2363 (ค.ศ. 1820) และลงเหยียบพื้นน้ำแข็งครั้งแรกในปีต่อมา อย่างไรก็ตาม แผนที่ของพลเรือเอกปีรี ไรส์ ที่เขียนขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2056 (ค.ศ. 1513) ได้บรรจุดินแดนนี้ไว้ โดยมีรูปร่างคล้ายคลึงกับชายฝั่งแอนตาร์กติกา

ทวีปแอนตาร์กติกามีพื้นที่กว้างใหญ่เป็นอันดับ 5 รองจากเอเชีย แอฟริกา อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ แต่มีประชากรน้อยที่สุดในโลก (ความจริงแล้วไม่มีประชากรอยู่ถาวร) นอกจากนี้ยังเป็นทวีปที่มีระดับความสูงเฉลี่ยสูงที่สุด ความชื้นเฉลี่ยและอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำที่สุดในโลก โดยอุณหภูมิต่ำสุดที่วัดได้ คือ ลบ 82 องศาเซลเซียส ในฤดูหนาว[1]

การศึกษาวิจัยในขั้วโลกใต้[แก้]

เพื่อให้การศึกษาวิจัยด้านทางวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อมในทวีปแอนตาร์กติกา ประเทศต่าง ๆ จึงได้ตกลงร่วมมือสร้างศูนย์วิจัย โดยเริ่มเมื่อเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2010 ทำให้สามารถวัดความหนาและปริมาณของน้ำแข็งที่ปกคลุมทวีปแอนตาร์กติกาได้ และยังค้นพบว่าภายใต้น้ำแข็งที่หนากว่า 2,000 เมตรนั้น ยังมีแผ่นดินที่กว้างใหญ่อยู่ หลังจากนั้นการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับทวีปแอนตาร์กติกาก็ได้รับความสนใจมากขึ้นทีเดียว และในปี ค.ศ. 2010 หลายประเทศได้ร่วมลงนามก่อตั้งสนธิสัญญาสำหรับทวีปแอนตาร์กติกาขึ้น โดยให้ทุกประเทศสามารถเข้าทำการศึกษาวิจัยได้ ยกเว้นแต่การทำกิจกรรมด้านทหาร

ศูนย์วิจัยที่ทวีปแอนตาร์กติกา[แก้]

ดินแดนหลายส่วนในทวีปแอนตาร์กติกาถูกประเทศต่าง ๆ อ้างกรรมสิทธิ์ครอบครอง เช่น ประเทศอาร์เจนตินา ชิลี ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สหราชอาณาจักร เป็นต้น และในดินแดนเหล่านี้ก็จะมีศูนย์วิจัยของประเทศต่าง ๆ ตั้งอยู่ ทั้งทวีปแอนตาร์กติกามีศูนย์วิจัยของประเทศต่าง ๆ มากกว่า 20 ประเทศ จำนวน 60 แห่ง ในช่วงฤดูหนาวจะมีนักวิจัยทำงานอยู่ที่นี่ประมาณ 1,000 คน และจะเพิ่มเป็น 4,000 คนในฤดูร้อน ในศูนย์วิจัยแมกเมอร์โดที่อยู่ในเขตที่นิวซีแลนด์อ้างกรรมสิทธิ์เป็นศูนย์วิจัยและชุมชนที่ใหญ่ที่สุดในแอนตาร์กติกา สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากถึง 1,000 คน

ภูมิประเทศ[แก้]

แอนตาร์กติกาเป็นทวีปที่อยู่ทางทิศใต้สุดของโลก โดยตั้งอยู่ในเขตแอนตาร์กติกเซอร์เคิลรอบขั้วโลกใต้ ล้อมโดยมหาสมุทรใต้ มีพื้นที่มากกว่า 14 ล้านตารางกิโลเมตร เป็นทวีปที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 5 ของโลก มีชายฝั่งยาว 17,968 กิโลเมตร[2]

ประมาณร้อยละ 98 ของแอนตาร์กติกาถูกปกคลุมด้วยแผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกา แผ่นน้ำแข็งซึ่งหนาเฉลี่ย 1.6 กิโลเมตร ทวีปนี้มีน้ำแข็งถึงราวร้อยละ 90 ของน้ำแข็งทั้งหมดบนโลก ทำให้มีน้ำจืดประมาณร้อยละ 70 ของโลก ถ้าน้ำแข็งทั้งหมดละลายแล้ว ระดับน้ำทะเลจะสูงขึ้นประมาณ 61 เมตร[3]

จุดที่สูงที่สุดของทวีปคือยอดเขาวินสันแมสซิฟ มีความสูง 4,892 เมตร ตั้งอยู่ในเทือกเขาเอลส์เวิร์ท ถึงแม้ว่าแอนตาร์กติกาจะมีภูเขาไฟจำนวนมาก แต่มีเพียงแห่งเดียวที่ทราบแน่ชัดว่ายังคงคุกรุ่นอยู่คือภูเขาไฟเอเรบัสบนเกาะรอสส์ ในปีพ.ศ. 2547 นักสำรวจชาวอเมริกันและแคนาดาค้นพบภูเขาไฟใต้น้ำในคาบสมุทรแอนตาร์กติก โดยหลักฐานแสดงให้เห็นว่าภูเขาไฟนี้อาจยังคุกรุ่นอยู่เช่นกัน[4]

อาณาเขตแอนตาร์กติกา[แก้]

การอ้างสิทธิ์ดินแดนแอนตาร์กติกาตามสนธิสัญญาแอนตาร์กติก:
วันที่ ประเทศ ดินแดน ขอบเขตการอ้างสิทธิ์ แผนที่
1908 Flag of the United Kingdom สหราชอาณาจักร ธงชาติของบริติชแอนตาร์กติกเทร์ริทอรี บริติชแอนตาร์กติกเทร์ริทอรี 20° ตะวันตกถึง 80° ตะวันตก Antarctica, United Kingdom territorial claim.svg
1923 ธงชาติของนิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์ นิวซีแลนด์ รอสส์ดีเพนเดนซี 150° ตะวันตกถึง 160 ตะวันออก Antarctica, New Zealand territorial claim.svg
1924 ธงชาติของฝรั่งเศส ฝรั่งเศส เฟรนช์เซาเทิร์นและแอนตาร์กติกแลนส์ อาเดลีแลนด์ 142°2'ตะวันออก ถึง 136°11'ตะวันตกออก Antarctica, France territorial claim.svg
1929 ธงชาติของนอร์เวย์ นอร์เวย์ นอร์เวย์ เกาะปีเตอร์ที่ 1 68°50′S 90°35′W / 68.833°S 90.583°W / -68.833; -90.583 (Peter I Island) Antarctica Peter I Island.png
1933 ธงชาติของออสเตรเลีย ออสเตรเลีย ออสเตรเลีย ออสเตรเลียนแอนตาร์กติกเทร์ริทอรี 160°ตะวันออกถึง 142°2'ตะวันออก และ
136°11'ตะวันออกถึง 44°38'ตะวันออก
Antarctica, Australia territorial claim.svg
1939 ธงชาติของนอร์เวย์ นอร์เวย์ นอร์เวย์ ควีนมอดแลนด์ 44°38'ตะวันออกถึง 20°ตะวันตก Antarctica, Norway territorial claim.svg
1940 ธงชาติของชิลี ชิลี Flag of Magallanes, Chile.svg ชิเลียนแอนตาร์กติกเทร์ริทอรี 53°ตะวันตกถึง 90°ตะวันตก Antarctica, Chile territorial claim.svg
1943 ธงชาติของอาร์เจนตินา อาร์เจนตินา ธงชาติของอาร์เจนไทน์แอนตาร์กติกา อาร์เจนไทน์แอนตาร์กติกา 25°ตะวันตกถึง 74°ตะวันตก Antarctica, Argentina territorial claim.svg
ไม่มี ดินแดนที่ไม่มีการอ้างสิทธิ์
(Marie Byrd Land)
90°ตะวันตกถึง 150°ตะวันตก
(ยกเว้นเกาะปีเตอร์ที่ 1)
Antarctica, unclaimed.svg

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 "บันทึกการเดินทางสู่แอนตาร์กติกา: "สุดหล้าฟ้าเขียว"". ช่อง 3. 30 August 2014. สืบค้นเมื่อ 30 August 2014. 
  2. Antarctica จากเวิลด์แฟกบุก เรียกข้อมูลวันที่ 13-07-2550 (อังกฤษ)
  3. "How Stuff Works: polar ice caps". howstuffworks.com. สืบค้นเมื่อ 13-07-2550.  (อังกฤษ)
  4. "Scientists Discover Undersea Volcano Off Antarctica". United States National Science Foundation. สืบค้นเมื่อ 13-07-2550.  (อังกฤษ)

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]