สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

Office of National Buddhism
สัญลักษณ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
ภาพรวมสำนักงาน
ก่อตั้ง	3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 (2545-10-03)
ประเภท	ส่วนราชการ
เขตอำนาจ	ประเทศไทย
สำนักงานใหญ่	อาคารหลวงพ่อวัดปากน้ำ พุทธมณฑล ในพระบรมราชูปถัมภ์ เลขที่ 25/25 หมู่ที่่ 6 ถนนพุทธมณฑลสาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
บุคลากร	1,149 คน (พ.ศ. 2565)
งบประมาณต่อปี	5,510,929,900 บาท (ปีงบประมาณ 2569)
ฝ่ายบริหารสำนักงาน	อุดมพร เอกเอี่ยม, ผู้อำนวยการ กณิกนันต์ ล้อสีทอง, รองผู้อำนวยการ ว่าง, รองผู้อำนวยการ ว่าง, รองผู้อำนวยการ
ต้นสังกัดสำนักงาน	สำนักนายกรัฐมนตรี
เว็บไซต์	www.onab.go.th

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (อังกฤษ: Office Of National Buddhism) เป็นส่วนราชการของรัฐบาลไทยที่จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พุทธศักราช 2545 โดยมีสถานะเป็นหน่วยงานของรัฐที่ไม่สังกัดกระทรวงหรือทบวงใด และขึ้นตรงต่อการบังคับบัญชาของสำนักนายกรัฐมนตรี

ตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติมีสถานะเทียบเท่ากับตำแหน่งปลัดกระทรวง โดยมีภารกิจหลักในการสนองงานของคณะสงฆ์และรัฐในการทำนุบำรุงและส่งเสริมกิจการพระพุทธศาสนา ครอบคลุมการอุปถัมภ์ คุ้มครอง และพัฒนาการบริหารศาสนสมบัติ การส่งเสริมบุคลากรทางศาสนา รวมถึงพัฒนาพุทธมณฑล ในพระบรมราชูปถัมภ์ ให้เป็นศูนย์กลางแห่งพระพุทธศาสนาอย่างเป็นระบบ

นอกจากนี้ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติยังมีบทบาทสำคัญในการติดตาม ตรวจสอบ และดำเนินการเชิงรุกต่อกรณีที่มีข่าวสารหรือกระแสในสังคมซึ่งอาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อพระพุทธศาสนา ทั้งในสื่อกระแสหลักและสื่อสังคมออนไลน์ อีกทั้งยังทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการของมหาเถรสมาคม ซึ่งเป็นองค์กรปกครองสูงสุดของคณะสงฆ์ไทย

ประวัติ

ในอดีตที่ผ่านมาการศาสนา และการศึกษา จะดำเนินควบคู่กันมาโดยตลอด ซึ่งในอดีตนั้นงานด้านการศาสนา จะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ "กระทรวงธรรมการ" ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2484 ได้มีการประกาศพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม จึงเปลี่ยนชื่อกระทรวงธรรมการ เป็น "กระทรวงศึกษาธิการ" และมีการจัดตั้ง "กรมการศาสนา" ขึ้น

จนกระทั่งปี พ.ศ. 2545 ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรมอีกครั้งหนึ่ง จึงมีการแบ่งส่วนราชการของกรมการศาสนาเดิม ออกเป็น 2 ส่วน คือ กรมการศาสนา สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม และสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นหน่วยงานขึ้นตรงต่อสำนักนายกรัฐมนตรี

ต่อมาในปี พ.ศ. 2568 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติให้ปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นตำแหน่งเทียบเท่าปลัดกระทรวง

รายนามผู้อำนวยการ

ลำดับ	รายนาม	วาระการดำรงตำแหน่ง
1	สุทธิวงศ์ ตันตยาพิศาลสุทธิ์	3 ตุลาคม 2545 - 30 กันยายน 2546
2	พลตำรวจโท อุดม เจริญ	1 ตุลาคม 2546 - 30 กันยายน 2547
3	นายแพทย์จักรธรรม ธรรมศักดิ์	1 ตุลาคม 2547 - 17 ตุลาคม 2548
4	ถวิล สมัครรัฐกิจ	23 พฤษภาคม 2549 - 30 กันยายน 2549
5	จุฬารัตน์ บุณยากร	1 ตุลาคม 2549 - 30 กันยายน 2553
6	นพรัตน์ เบญจวัฒนานันท์	1 ตุลาคม 2553 - 30 กันยายน 2557
7	พนม ศรศิลป์	1 ตุลาคม 2557 - 24 กุมภาพันธ์ 2560
8	พันตำรวจโท พงศ์พร พราหมณ์เสน่ห์	1 ตุลาคม 2560 - 30 กันยายน 2562
9	ณรงค์ ทรงอารมณ์	18 กุมภาพันธ์ 2563 - 30 กันยายน 2564
10	สิปป์บวร แก้วงาม	23 กุมภาพันธ์ 2565 - 30 กันยายน 2565
11	อินทพร  จั่นเอี่ยม	29 มกราคม 2567 - 30 กันยายน 2568
12	อุดมพร เอกเอี่ยม	1 ตุลาคม 2568 - (ปัจจุบัน)

หน่วยงานราชการในสังกัด

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ แบ่งหน่วยราชการภายในออกเป็น 12 หน่วยงาน ได้แก่

กลุ่มงานขึ้นตรงต่อ ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

• กลุ่มงานพัฒนาระบบบริหาร
• กลุ่มงานตรวจสอบภายใน
• กลุ่มป้องกันและปราบปรามการทุจริต
• กลุ่มคุ้มครองและส่งเสริมจริยธรรม

สำนัก/กอง

• สำนักงานเลขานุการกรม
• กองพุทธศาสนศึกษา
• กองพุทธศาสนสถาน
• สำนักงานพุทธมณฑล
• สำนักงานศาสนสมบัติ
• สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม
• สถาบันพระสังฆาธิการ
• กองส่งเสริมงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา

หน่วยงานส่วนภูมิภาค

• สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด 76 จังหวัด

หน่วยงานทางคณะสงฆ์ที่ได้รับเงินงบประมาณอุดหนุนดำเนินงาน

หน่วยงานทางคณะสงฆ์ที่ได้รับเงินงบประมาณอุดหนุนดำเนินงานจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

หน่วยงานทางการปกครองคณะสงฆ์

• มหาเถรสมาคม
• เจ้าคณะใหญ่
• เจ้าคณะภาค
• เจ้าคณะจังหวัด, เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
• เจ้าคณะอำเภอ, เจ้าคณะเขต
• เจ้าคณะตำบล, เจ้าคณะแขวง
• เจ้าอาวาส
• พระราชาคณะ
• เปรียญธรรม 9 ประโยค
• พระครูสัญญาบัตร
• พระครูปลัดฐานานุกรมในพระราชาคณะชั้นธรรมขึ้นไป
• พระพิธีธรรม
• เลขานุการเจ้าคณะตำบลขึ้นไป

หน่วยงานทางการปกครองคณะสงฆ์อื่น

• คณะสงฆ์จีนนิกาย
• คณะสงฆ์อนัมนิกาย

หน่วยงานทางการศึกษาของคณะสงฆ์

• คณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.)
• สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง
• สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง
• สำนักงานการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา
• ศูนย์พระปริยัตินิเทศก์แห่งคณะสงฆ์
• โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาทั่วประเทศ

ดูเพิ่ม

• กรมการศาสนา
• ศาสนาพุทธในประเทศไทย

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บทางการ