เมแทมเฟตามีน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เมแทมเฟตามีน
INN: เมแทมเฟตามีน
An image of the methamphetamine compound
Ball-and-stick model of the methamphetamine molecule
ข้อมูลทางคลินิก
การอ่านออกเสียง /ˌmɛθæmˈfɛtəmn/
ชื่อทางการค้า Desoxyn
ชื่ออื่น N-methylamphetamine, N,α-dimethylphenethylamine, desoxyephedrine
AHFS/Drugs.com Monograph
ข้อมูลทะเบียนยา
ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์
  • US: C (ยังไม่ชี้ขาด)
Dependence
liability
Physical: none
Psychological: high
Addiction
liability
High
ช่องทางการรับยา Medical: oral (ingestion), intravenous[1]
Recreational: oral, intravenous, intramuscular, subcutaneous, smoke inhalation, insufflation, rectal, vaginal
รหัส ATC
กฏหมาย
สถานะตามกฏหมาย
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
ชีวประสิทธิผล Oral: 70%[4]
IV: 100%[4]
Protein binding Varies widely[5]
การเปลี่ยนแปลงยา CYP2D6[2] and FMO3[3]
ระยะเริ่มออกฤทธิ์ Rapid[6]
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ 5–30 hours[7]
ระยะเวลาออกฤทธิ์ 10–20 hours[6]
การขับออก Primarily renal
ตัวบ่งชี้
เลขทะเบียน CAS
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
PDB ligand
ECHA InfoCard 100.007.882
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร C10H15N
มวลต่อโมล 149.24 g·mol−1
แบบจำลอง 3D (JSmol)
Chirality Racemic mixture
Melting point 3 °C (37 °F) (predicted)[8]
Boiling point 212 °C (414 °F) at 760 mmHg[9]
  (verify)
Pharmaklog.png สารานุกรมเภสัชกรรม

เมแทมเฟตามีน (Methamphetamine) หรือชื่อในระบบ IUPAC คือ เอ็น-เมทิลแอมฟีตะมีน เป็นสารกระตุ้นหนักระบบประสาทส่วนกลาง ส่วนมากถูกใช้เป็นสารเสพติดและถูกใช้บ้างในการรักษาโรคซนสมาธิสั้นและโรคอ้วน เมแทมเฟตามีนถูกค้นพบโดยนักเคมีชาวญี่ปุ่น นะไง นะงะโยะชิ (長井 長義) ในปี ค.ศ. 1893 และมีอยู่สองอีแนนซิโอเมอร์ ประกอบด้วย: เดกซ์โตรเมแทมเฟตามีน (dextromethamphetamine) ซึ่งมีฤทธิ์รุนแรงกว่าและ เลโวเมแทมเฟตามีน (levomethamphetamine) อย่างไรก็ตามเมแทมเฟตามีนมีพิษต่อระบบประสาทของมนุษย์และสามารถถูกใช้เป็นสารเสพติดประเภทกระตุ้นความต้องการทางเพศและมัวเมา ขณะเดียวกันก็มียาชนิดอื่นที่ปลอดภัยกว่าและมีประสิทธิผลทัดเทียมกัน การสั่งจ่ายเมแทมเฟตามีนโดยแพทย์จึงพบได้ยากในปัจจุบัน

ปัจจุบัน การค้าและครอบครองทั้งเมแทมเฟตามีนและเดกซ์โตรเมแทมเฟตามีนเพื่อการเสพถือว่าผิดกฎหมาย การใช้เมแทมเฟตามีนอย่างผิดกฎหมายพบได้มากที่สุดในเอเชีย, โอเชียเนียและในสหรัฐอเมริกา ซึ่งในสหรัฐ ทั้งเมแทมเฟตามีน, เดกซ์โตรเมแทมเฟตามีน และเลโวเมแทมเฟตามีนถูกจัดอยู่ในบัญชีที่สอง ประเภทสารควบคุม โดยเลโวเมแทมเฟตามีนเป็นยาจำหน่ายหน้าเคาน์เตอร์สำหรับใช้เป็นยาลดอาการคัดจมูกในสหรัฐ แต่โดยสากลแล้ว การผลิต จำหน่ายและครอบครองเมแทมเฟตามีนนั้นถูกควบคุมหรือต้องห้ามในประเทศส่วนใหญ่ เนื่องจากเป็นสารที่อยู่ในบัญชีที่สองของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยสารที่มีผลต่อจิตใจ

การที่ร่างกายได้รับเมแทมเฟตามีนมากเกินไป อาจส่งผลกระทบให้เกิดหลายอาการ[7][10] การได้รับมากเกินในระดับปานกลางอาจทำให้มีอาการชีพจรผิดปกติ, สับสนงุนงง, ถ่ายปัสสาวะลำบากหรือเจ็บ, ความดันโลหิตสูงหรือต่ำ, อุณหภูมิร่างกายสูง, ตื่นตัวและตอบสนองมากเกิน, ปวดกล้ามเนื้อ, กระสับกระส่าย, หายใจเร็ว, ชะงักหลั่งปัสสาวะ และปัสสาวะปลอดยูรีน[7][11] การได้รับมากเกินในระดับสูง อาจก่อให้เกิดอาการอื่นเพิ่มเติม คือ อาการกำเริบรุนแรง, ไตวาย, กล้ามเนื้อลายละลาย, เซอโรโทนินซินโดรม และ เคลื่อนไหวซ้ำ ๆ และยังอาจทำลายสมองได้อีกด้วย

อ้างอิง[แก้]

  1. United States Congress Senate Committee on the Judiciary Subcommittee to Investigate Juvenile Delinquincy (1 January 1972). Amphetamine legislation 1971: Hearings, Ninety-second Congress, first session, pursuant to S. Res. 32, section 12, investigation of juvenile delinquency in the United States. U.S. Govt. Print. Off. p. 161. สืบค้นเมื่อ 1 January 2016. "We made a decision in January of 1969 to cease the manufacture of injectable methamphetamines." 
  2. "Adderall XR Prescribing Information". United States Food and Drug Administration. December 2013. pp. 12–13. สืบค้นเมื่อ 30 December 2013. 
  3. "Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism". Pharmacol. Ther. 106 (3): 357–387. June 2005. PMC 1828602. PMID 15922018. doi:10.1016/j.pharmthera.2005.01.001.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  4. 4.0 4.1 "The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury". Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry 64: 231–6. 2015. PMID 25724762. doi:10.1016/j.pnpbp.2015.02.013. "In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013)."  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  5. Toxicity. "Methamphetamine". PubChem Compound. National Center for Biotechnology Information. สืบค้นเมื่อ 31 December 2013. 
  6. 6.0 6.1 Riviello, Ralph J. (2010). Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians. Sudbury, Mass.: Jones and Bartlett Publishers. p. 41. ISBN 9780763744625. 
  7. 7.0 7.1 7.2 "The clinical toxicology of metamfetamine". Clinical Toxicology (Philadelphia, Pa.) 48 (7): 675–694. August 2010. ISSN 1556-3650. PMID 20849327. doi:10.3109/15563650.2010.516752.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help)
  8. Properties: Predicted – EP[[:แม่แบบ:Pipe]]Suite. "Methmphetamine". Chemspider. สืบค้นเมื่อ 3 January 2013.  Wikilink embedded in URL title (help)
  9. Chemical and Physical Properties. "Methamphetamine". PubChem Compound. National Center for Biotechnology Information. สืบค้นเมื่อ 31 December 2013. 
  10. "Desoxyn Prescribing Information". United States Food and Drug Administration. December 2013. สืบค้นเมื่อ 6 January 2014. 
  11. "Miscellaneous Sympathomimetic Agonists". Goodman & Gilman's Pharmacological Basis of Therapeutics (12th ed.). New York: McGraw-Hill. 2010. ISBN 978-0-07-162442-8.  Unknown parameter |vauthors= ignored (help); Unknown parameter |veditors= ignored (help)

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Methamphetamine