เจ้าจอมพระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง ในรัชกาลที่ 4

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง

พระนามเดิม นักเยี่ยม
พระอิสริยยศ เจ้าจอม
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ นโรดม (ประสูติ)
จักรี (เสกสมรส)
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2394
สิ้นพระชนม์ ไม่ปรากฏ หลังพ.ศ. 2452
พระราชบิดา พระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร
พระราชสวามี พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์

เจ้าจอมพระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง หรือ นักสุดาดวง[1] มีพระนามเดิมว่า นักเยี่ยม[2] (พ.ศ. 2394 — ?) เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภายหลังได้กราบบังคบทูลลาออกจากพระบรมมหาราชวังไปเป็นพระชายาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์

พระประวัติ[แก้]

พระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง มีพระนามเดิมว่า นักเยี่ยม หรือ นักนางเยี่ยม[3] ประสูติเมื่อพ.ศ. 2394[4] เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร[5] ทรงเป็นพระญาติกับเจ้าจอมมารดานักองค์อี และเจ้าจอมมารดานักองค์เภา พระสนมในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท[6] เนื่องจากเจ้าจอมมารดาทั้ง 2 เป็นเชษฐภคินีในสมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ[7] พระปัยกาของพระองค์ และเป็นพระปิตุจฉาในสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดีพระอัยกาของพระองค์[8] เจ้าจอมมารดาทั้ง 2 ท่านจึงมีฐานะเป็นพระปัยยิกาของพระองค์

ต่อมานักเยี่ยมได้เข้าไปรับราชการสนองพระเดชพระคุณเป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นเจ้าจอมพระองค์ที่ 3 ที่เป็นเจ้าหญิงเขมร (อีกสองพระองค์ก่อนหน้าคือ เจ้าจอมมารดานักองค์อี และเจ้าจอมมารดานักองค์เภา ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท)[3] พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมสถาปนาเป็น พระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง[9] ทรงมีสถานะเป็นเจ้านายที่มิได้มีเชื้อสายในราชวงศ์จักรี[2] ด้วยความที่เจ้าจอมพระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวงมีพระชาติกำเนิดเป็นเจ้านายจากกัมพูชา หากเจ้าจอมมีพระสูติการพระราชบุตร พระราชบุตรพระองค์นั้นจะถูกยกเป็น เจ้าฟ้า ตั้งแต่แรกประสูติหรือที่เรียกว่า "เจ้าฟ้าไบไรต์"[9] เช่นเดียวกับเจ้าจอมตนกูสุเบีย พระสนมอีกพระองค์หนึ่งที่เป็นเจ้านายจากเมืองลิงงา แต่เจ้าจอมก็มิได้ให้ประสูติการพระราชโอรส ดังปรากฏใน ธรรมเนียมในราชตระกูลสยาม ความว่า[9]

"...ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นักเยี่ยมซึ่งเป็นบุตรสมเด็จพระเจ้านโรดมเจ้ากรุงกัมพูชา ซึ่งโปรดฯ ให้เป็นพระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง แลตนกูสุเบีย ซึ่งเป็นน้องสาวสุลต่านมหมุดเมืองลิงงา เป็นพระสนมอยู่ทั้งสองคน ก็ได้ปรารภเป็นการดังทราบทั่วกัน ถ้าพระราชบุตรเกิดด้วยเจ้า ๒ คนนี้ ก็ต้องเป็นเจ้าฟ้าตามธรรมเนียมเหมือนกัน แต่ก็มีคนรังเกียจอยู่ในการที่จะต้องเป็นดังนั้นมาก"

ภายหลังจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต พระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวงได้กราบบังคบทูลลาออกจากพระบรมมหาราชวังไปเป็นพระชายาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์[1] แต่ไม่มีพระโอรสธิดาด้วยกัน[10]

พระองค์เจ้ากำโพชราชสุดาดวง สิ้นพระชนม์เมื่อใดไม่ปรากฏ ปรากฏแต่ว่าในพ.ศ. 2452 ยังมีพระชนม์อยู่[4]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 ราชกิจจานุเบกษา, การพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์สำหรับตระกูลจุลจอมเกล้า และถวายบังคมพระบรมรูป เนื่องในวันคล้ายกับวันพระบรมราชาภิเษกครั้งหลัง ตามสุริยตคติ, เล่ม ๑๖, ตอน ๓๔, ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๒, หน้า ๔๙๘
  2. 2.0 2.1 ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า 288. ISBN 74-221-818-8
  3. 3.0 3.1 หลวงนายฤทธิ์. เรื่องเก่า ๆ ของเจ้านาย. กรุงเทพฯ : โพสต์บุ๊ค, พิมพ์ครั้งที่ 1, 2557. 320 หน้า. หน้า 80. ISBN 978-974-228-187-8
  4. 4.0 4.1 Norodom Family CHILDREN AND DESCENDANTS OF HM KING NORODOM
  5. Preah Ang Mechas Kampoucha Soda Duong
  6. ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ฉบับสมบูรณ์ (ภาคจบ). พิมพ์ครั้งที่ 2. นครหลวงฯ : รุ่งวัฒนา. 2515, หน้า 11-29
  7. กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์ (PDF). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 112.
  8. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์-รัชกาลที่-๑/๑๒๙-สมเด็จพระอุทัยทูลขอนักองอี-นักองเภา
  9. 9.0 9.1 9.2 "ธรรมเนียมราชตระกูลแห่งรัตนโกสินทร์". ภาษาสยาม. 10 พฤศจิกายน 2551. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2560.
  10. Jeffary Finestone. สมุดพระรูปพระราชโอรส พระราชธิดาและพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพ : บริษัทกู๊ดวิว เพรส จำกัด, พ.ศ. 2543. 394 หน้า. หน้า 28.