อำเภอดอกคำใต้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอดอกคำใต้
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอดอกคำใต้
ดอกคำใต้เมืองคนงาม วัฒนธรรมหลากหลาย มากมายหัตถกรรม พระธาตุงามจอมไคร้ ร่องช้างแหล่งอาศัย มากน้ำใจชาวประชา
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอดอกคำใต้
อักษรโรมัน Amphoe Dok Khamtai
จังหวัด พะเยา
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5605
รหัสไปรษณีย์ 56120
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 823.3 ตร.กม.
ประชากร 70,635 คน (พ.ศ. 2557)
ความหนาแน่น 85.79 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอดอกคำใต้ 318 หมู่ 8 ถนนพะเยา-เชียงคำ ตำบลดอนศรีชุม อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา 56120
พิกัด 19°9′45″N 99°59′36″E / 19.16250°N 99.99333°E / 19.16250; 99.99333
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5449 1489
หมายเลขโทรสาร 0 5441 8097

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอดอกคำใต้ (คำเมือง: Lanna-Dok Kham Tai.png) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพะเยาและอยู่ใกล้กับตัวเมืองพะเยามากที่สุด อยู่ห่างตัวเมืองเพียง 18 กิโลเมตร ดอกคำใต้เป็นที่รู้จักกันในนามแม่หญิงงามดอกคำใต้ ซึ่งผู้หญิงในอำเภอดอกคำใต้นั้นมีความงดงามทั้งหน้าตาและกิริยา สมกับเป็นหญิงงามแห่งเมืองเหนือ ประวัติอำเภอดอกคำใต้ ในสมัยสุโขทัยเป็นราชธานี ซึ่งมีพ่อขุนรามคำแหงเป็นกษัตริย์ ได้มีสัมพันธ์ไมตรีอย่างดียิ่งกับ เมืองภูกามยาว( จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน ) ซึ่งมีพ่อขุนงำเมืองเป็นกษัตริย์ พ่อขุนรามคำแหงได้เสด็จมาเยี่ยมเป็นประจำ โดยยกขบวนช้าง ม้า บริวาร มาเป็นอันมาก โดยเสด็จผ่านทางเวียงโกศัย( เมืองแพร่ ) ผ่านมาทางอำเภอดอกคำใต้ จนถึงเมืองภูกามยาว จนเกิดรอยตีนช้าง ตีนม้า เมื่อฝนตกทำให้น้ำไหลตามรอยตีนช้าง ตีนม้า จนกลายเป็นร่องลึก เรียกว่า “แม่น้ำร่องช้าง” ประชาชนเห็นว่าเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์จึงมาตั้งบ้านแปงเมืองอยู่ตามลำน้ำ และประกอบกับสองฝั่งลำน้ำร่องช้างมีต้นดอกคำใต้ขึ้นเป็นอันมาก จึงตั้งชื่อชุมชนนี้ว่า บ้านดอกคำใต้ ต่อมาชุมชนมีขนาดใหญ่ขึ้น และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2397 และถูกยุบเป็นตำบล เมื่อ พ.ศ. 2457 จนถึง พ.ศ. 2500 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ได้ยกฐานะเป็นอำเภออีกครั้งจนถึงปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอดอกคำใต้ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอดอกคำใต้แบ่งเขตการปกครองเป็น 12 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[1]
1. ดอกคำใต้ LN-Tambon-Dok Kham Tai.png Dok Kham Tai 10 2218 6015
2. ดอนศรีชุม LN-Tambon-Si Don Chum.png Si Don Chum 10 2389 6302
3. บ้านถ้ำ LN-Tambon-Ban Tham.png Ban Tham 12 2742 8493
4. บ้านปิน LN-Tambon-Ban Pin.png Ban Pin 10 1789 5319
5. ห้วยลาน LN-Tambon-Huai Lan.png Huai Lan 16 2959 9088
6. สันโค้ง LN-Tambon-San Khong.png San Khong 11 1992 6482
7. ป่าซาง LN-Tambon-Pa Sang.png Pa Sang 10 1685 5246
8. หนองหล่ม LN-Tambon-Nong Lom.png Nong Lom 9 1854 5920
9. ดงสุวรรณ LN-Tambon-Dong Suwan.png Dong Suwan 11 1739 5091
10. บุญเกิด LN-Tambon-Bun Koet.png Bun Koet 9 1730 4761
11. สว่างอารมณ์ LN-Tambon-Sawang Arom.png Sawang Arom 8 1386 4078
12. คือเวียง LN-Tambon-Khue Wiang.png Khue Wiang 9 1532 4608

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอดอกคำใต้ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลเมืองดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุญเกิดทั้งตำบล บางส่วนของตำบลดอกคำใต้ บางส่วนของตำบลดอนศรีชุม และพื้นที่ตำบลสว่างอารมณ์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านถ้ำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถ้ำทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลห้วยลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยลานทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองหล่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหล่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอกคำใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนศรีชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนศรีชุม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปินทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันโค้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันโค้งทั้งตำบลและตำบลสว่างอารมณ์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าซางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดงสุวรรณ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงสุวรรณทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคือเวียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคือเวียงทั้งตำบล

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

  • หน่วยพิทักษ์ป่าห้วยชมพู-ผาเทวดา
  • ทุ่งทานตะวัน วีถีชีวิตเกษตรปลอดภัยบ้านจำไก่ ตำบลสันโค้ง
  • วัดพระธาตุแสงแก้วมงคล
  • วัดบุญเกิด
  • วัดพระธาตุดอยน้อย
  • ถ้ำฝนแสนห่า
  • วนอุทยานบ้านถ้ำ
  • วัดพระธาตุจอมไคร้
  • สวนสาธารณะดงหอหนองหล่ม บ่อน้ำ 1.000 ปี หมู่ที่ 8 ตำบลหนองหล่ม
  • ถ้ำปางงุ้น (ถ้าหลวงหรือถ้ำสามพี่น้อง) หมู่ที่ 6 บ้านปางงุ้น ตำบลหนองหล่ม
  • หนองหล่มตำบลสุขภาวะ (แหล่งท่องเที่ยวชุมชน)
  • วัดศรีชุม (พระเจ้าทันใจ อายุ 700 กว่าปี )
  • วัดพระธาตุจอมศีล ตำบลบ้านถ้ำ
  • อ่างเก็บน้ำร่องสัก ตำบลบ้านปิน

สถานศึกษา[แก้]

ระดับมัธยมศึกษา[แก้]

  • ดอกคำใต้วิทยาคม
  • ถ้ำปินวิทยาคม
  • งำเมืองวิทยาคม

ระดับอาชีวศึกษา[แก้]

  • วิทยาลัยการอาชีพดอกคำใต้
  • วิทยาลัยเทคโนโลยีวงศ์กาญจนา ( เอกชน )

ธนาคาร[แก้]

  • ธนาคารกรุงเทพฯ สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารออมสิน สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขา ถ้ำปิน

สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์[แก้]

  1. ศาลาทรงไทยไม้เก่าบ้านห้วยลาน
  2. ถ่านอัดแท่ง
  3. เซรามิก
  4. แคบหมูอัจฉรา
  5. ไม้กวาดลายดอกแก้ว
  6. ผ้าคลุมไหล่ไหม
  7. ข้าวหอมมะลิและข้าวกล้อง
  8. ผ้าลายเกร็ดเต๋า
  9. กระติบข้าว
  10. เครื่องปั้นดินเผา บ้านสันจกปก
  11. ครีมมะขามแม่แสงดี หนองหล่ม สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ระดับจังหวัด

การคมนาคม[แก้]

ถนนสายสำคัญ[แก้]

  • 1021 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ 76 กิโลเมตร)
  • 1251 ดอกคำใต้-เชียงม่วน (ดอกคำใต้-เชียงม่วน 70 กิโลเมตร)
  • 1091 พะเยา-น่าน ( พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-บ้านหลวง-น่าน 176 กิโลเมตร)
  1. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย