อำเภอดอกคำใต้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอดอกคำใต้
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอดอกคำใต้
คำขวัญ: ดอกคำใต้เมืองคนงาม วัฒนธรรมหลากหลาย มากมายหัตถกรรม พระธาตุงามจอมไคร้ ร่องช้างแหล่งอาศัย มากน้ำใจชาวประชา
พิกัดภูมิศาสตร์: 19°9′45″N 99°59′36″E / 19.16250°N 99.99333°E / 19.16250; 99.99333
อักษรไทยอำเภอดอกคำใต้
อักษรโรมันAmphoe Dok Khamtai
จังหวัดพะเยา
พื้นที่
 • ทั้งหมด823.3 ตร.กม. (317.9 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด69,343
 • ความหนาแน่น84.22 คน/ตร.กม. (218.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์56120
รหัสภูมิศาสตร์5605
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอดอกคำใต้ 318 หมู่ 8 ถนนพะเยา-เชียงคำ ตำบลดอนศรีชุม อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา 56120
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ดอกคำใต้ (คำเมือง: Lanna-Dok Kham Tai.png) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพะเยาและอยู่ใกล้กับตัวเมืองพะเยามากที่สุด อยู่ห่างตัวเมืองเพียง 11 กิโลเมตร ประวัติอำเภอดอกคำใต้ ในสมัยสุโขทัยเป็นราชธานี ซึ่งมีพ่อขุนรามคำแหงเป็นกษัตริย์ ได้มีสัมพันธ์ไมตรีอย่างดียิ่งกับเมืองภูกามยาว( จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน ) ซึ่งมีพญางำเมืองเป็นกษัตริย์ พ่อขุนรามคำแหงได้เสด็จมาเยี่ยมเป็นประจำ โดยยกขบวนช้าง ม้า บริวาร มาเป็นอันมาก โดยเสด็จผ่านทางเวียงโกศัย( เมืองแพร่ ) ผ่านมาทางอำเภอดอกคำใต้ จนถึงเมืองภูกามยาว จนเกิดรอยตีนช้าง ตีนม้า เมื่อฝนตกทำให้น้ำไหลตามรอยตีนช้าง ตีนม้า จนกลายเป็นร่องลึก เรียกว่า “แม่น้ำร่องช้าง” ประชาชนเห็นว่าเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์จึงมาตั้งบ้านแปงเมืองอยู่ตามลำน้ำ และประกอบกับสองฝั่งลำน้ำร่องช้างมีต้นดอกคำใต้ขึ้นเป็นอันมาก จึงตั้งชื่อชุมชนนี้ว่า บ้านดอกคำใต้ ต่อมาชุมชนมีขนาดใหญ่ขึ้น และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2397 และถูกยุบเป็นตำบล เมื่อ พ.ศ. 2457 จนถึง พ.ศ. 2500 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ได้ยกฐานะเป็นอำเภออีกครั้งจนถึงปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอดอกคำใต้ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอดอกคำใต้แบ่งเขตการปกครองเป็น 12 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[1]
1. ดอกคำใต้ LN-Tambon-Dok Kham Tai.png Dok Kham Tai 10 2218 6015
2. ดอนศรีชุม LN-Tambon-Si Don Chum.png Si Don Chum 10 2389 6302
3. บ้านถ้ำ LN-Tambon-Ban Tham.png Ban Tham 12 2742 8493
4. บ้านปิน LN-Tambon-Ban Pin.png Ban Pin 10 1789 5319
5. ห้วยลาน LN-Tambon-Huai Lan.png Huai Lan 16 2959 9088
6. สันโค้ง LN-Tambon-San Khong.png San Khong 11 1992 6482
7. ป่าซาง LN-Tambon-Pa Sang.png Pa Sang 10 1685 5246
8. หนองหล่ม LN-Tambon-Nong Lom.png Nong Lom 9 1854 5920
9. ดงสุวรรณ LN-Tambon-Dong Suwan.png Dong Suwan 11 1739 5091
10. บุญเกิด LN-Tambon-Bun Koet.png Bun Koet 9 1730 4761
11. สว่างอารมณ์ LN-Tambon-Sawang Arom.png Sawang Arom 8 1386 4078
12. คือเวียง LN-Tambon-Khue Wiang.png Khue Wiang 9 1532 4608

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอดอกคำใต้ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลเมืองดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุญเกิดทั้งตำบล[2] บางส่วนของตำบลดอกคำใต้ บางส่วนของตำบลดอนศรีชุม และพื้นที่ตำบลสว่างอารมณ์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านถ้ำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถ้ำทั้งตำบล[3][4]
  • เทศบาลตำบลห้วยลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยลานทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองหล่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหล่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอกคำใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนศรีชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนศรีชุม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปินทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันโค้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันโค้งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าซางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดงสุวรรณ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงสุวรรณทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคือเวียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคือเวียงทั้งตำบล

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

  • สาย 962 กรุงเทพ-เชียงของ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-แพร่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง-เชียงของ) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ บุษราคัมทัวร์ เชิดชัยทัวร์ blue 9 ไทยพัฒนกิจ จำกัด
  • สาย 671 เชียงใหม่-เชียงของ (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง-เชียงของ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 113 เชียงใหม่-น่าน (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-น่าน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1131 เชียงใหม่-เชียงม่วน (เชียงใหม่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน) ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 6711 เชียงใหม่-เทิง (เชียงใหม่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง) ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 2160 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ) บริษัท ดอกคำใต้เดินรถ จำกัด
  • สาย 197 พะเยา-ปง (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง) บริษัท อารยะเดินรถ จำกัด
  • สาย 612 พะเยา-น่าน (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-บ้านหลวง-น่าน) บริษัท พะเยาขนส่ง จำกัด

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

  • หน่วยพิทักษ์ป่าห้วยชมพู-ผาเทวดา
  • ทุ่งทานตะวัน วีถีชีวิตเกษตรปลอดภัยบ้านจำไก่ ตำบลสันโค้ง (ปิดไปแล้ว)
  • วัดพระธาตุแสงแก้วมงคล
  • วัดบุญเกิด
  • วัดพระธาตุดอยน้อย
  • ถ้ำฝนแสนห่า
  • วนอุทยานบ้านถ้ำ
  • วัดพระธาตุจอมไคร้
  • สวนสาธารณะดงหอหนองหล่ม บ่อน้ำ 1.000 ปี หมู่ที่ 8 ตำบลหนองหล่ม
  • ถ้ำปางงุ้น (ถ้าหลวงหรือถ้ำสามพี่น้อง) หมู่ที่ 6 บ้านปางงุ้น ตำบลหนองหล่ม
  • หนองหล่มตำบลสุขภาวะ (แหล่งท่องเที่ยวชุมชน)
  • วัดศรีชุม (พระเจ้าทันใจ อายุ 700 กว่าปี )
  • วัดพระธาตุจอมศีล ตำบลบ้านถ้ำ
  • อ่างเก็บน้ำร่องสัก ตำบลบ้านปิน
  • วัดพระธาตุแจ่โหว้

สถานศึกษา[แก้]

ระดับมัธยมศึกษา[แก้]

  • ดอกคำใต้วิทยาคม
  • ถ้ำปินวิทยาคม
  • งำเมืองวิทยาคม

ระดับอาชีวศึกษา[แก้]

  • วิทยาลัยเทคนิคดอกคำใต้
  • วิทยาลัยเทคโนโลยีวงศ์กาญจนา ( เอกชน )

ธนาคาร[แก้]

  • ธนาคารกรุงเทพฯ สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารออมสิน สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขา ถ้ำปิน

สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์[แก้]

  1. ศาลาทรงไทยไม้เก่าบ้านห้วยลาน
  2. ถ่านอัดแท่ง
  3. เซรามิก
  4. แคบหมูอัจฉรา
  5. ไม้กวาดลายดอกแก้ว
  6. ผ้าคลุมไหล่ไหม
  7. ข้าวหอมมะลิและข้าวกล้อง
  8. ผ้าลายเกร็ดเต๋า
  9. กระติบข้าว
  10. เครื่องปั้นดินเผา บ้านสันจกปก
  11. ครีมมะขามแม่แสงดี หนองหล่ม สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ระดับจังหวัด

การคมนาคม[แก้]

ถนนสายสำคัญ[แก้]

  • 1021 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ 76 กิโลเมตร)
  • 1251 ดอกคำใต้-เชียงม่วน (ดอกคำใต้-เชียงม่วน 70 กิโลเมตร)
  • 1091 พะเยา-น่าน ( พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-บ้านหลวง-น่าน 176 กิโลเมตร)

อ้างอิง[แก้]

  1. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
  2. [1]๒๔ กันยายน ๒๕๔๗ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลบุญเกิด รวมกับเทศบาลตำบลดอกคำใต้ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา
  3. [2]๓๐ กันยายน ๒๕๓๕ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านถ้ำ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา
  4. [3]๒๔ กันยายน ๒๕๔๗ ประกาศกระทรงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลบ้านถ้ำ รวมกับเทศบาลตำบลบ้านถ้ำ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา