อนุสัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Jump to navigation Jump to search

อนุสัย ๗ กิเลสที่นอนเนื่องอยู่ในสันดาน

เหมือนตะกอนนอนอยุ่ที่ก้นภาชนะ ตะกอนจะฟุ้งขึ้นมาทำน้ำให้ขุ่นเพราะมีคนไปกระทบหรือกวนภาชนะฉันใด

อนุสัยกิเลสก็เช่นเดียวกัน จะฟุ้งขึ้นมาทำจิตให้ขุ่นมัว ต่อเมื่อมีอารมณ์ภายนอกมากระทบเช่นเดียวกันฉันนั้น[1]

อนุสัย ๗ เป็นกิเลสที่มีความละเอียดที่สุด สามารถกำจัดได้ด้วยปัญญาเท่านั้น

ส่วนใหญ่จะเป็นกิเลสที่มีในสังโยชน์อนุสัย 7 นี้ จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สังโยชน์ 7

  • ทิฏฐิ การหลงในความเห็น (สักกายทิฏฐิและสีลัพพัตตปรามาส)
  • วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย
  • ปฏิฆะ ความไม่ยินดีพอใจ
  • ราคะ ความยินดีพอใจในกาม(กามราคะ)
  • ภวราคะ ความยึดติดในภพ ทั้ง รูปภพ อรูปภพ
  • มานะ ความสำคัญว่าดีกว่า เสมอกัน เลวกว่า ในสิ่งทั้งปวง
  • อวิชชา ความไม่รู้จริง

การถอนอนุสัย[แก้]

ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมาธิอันสัมปยุตด้วยอานาปานสติ อันภิกษุเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้วอย่างนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อถอนอนุสัย[2]

อ้างอิง[แก้]

  1. http://www.kanlayanatam.com/sara/sara46.htm
  2. พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่มที่ 19 หน้าที่ 342 ข้อที่ 1408

หนังสือเรียนนักธรรมชั้นโท

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๔๖